नेपाळमध्ये 'वॉटर बॉम्ब'चा धोका : चीनच्या इशाऱ्यानंतर भारतातील या राज्यांमध्ये हाय अलर्ट

नेपाळमध्ये नैसर्गिक आपत्तीचे संकट पुन्हा एकदा गडद होताना दिसत आहे. देशातील रसुवा जिल्ह्यातील भोतेकोशी नदीच्या उगमस्थानाजवळ नवीन तलाव तयार झाल्याने सखल भागात 'वॉटर बॉम्ब' फुटण्याचा गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. हा कृत्रिम तलाव कधीही फुटून मोठा अनर्थ घडू शकतो, असा अधिकृत इशारा चिनी अधिकाऱ्यांकडून देण्यात आला आहे. या इशाऱ्यानंतर नेपाळपासून भारताच्या सीमावर्ती राज्यांपर्यंतचे प्रशासकीय कर्मचारी पूर्णपणे सज्ज झाले आहेत. चीनचा इशारा आणि 'वॉटर बॉम्ब'ची वाढती व्याप्ती नेपाळच्या जलविज्ञान आणि हवामानशास्त्र विभागाला (DHM) परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माध्यमातून चीन सरकारकडून ही महत्त्वाची माहिती मिळाली आहे. या नव्या तलावातील पाण्याची पातळी झपाट्याने वाढत असून येत्या काही दिवसांत परिस्थिती अधिक धोकादायक बनू शकते, असा अंदाज चिनी तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. हे सरोवर नेपाळमध्ये चोचेन खोला आणि पुरेपू त्सांगपो नद्यांच्या संगमाजवळ तयार झाले आहे, जे तिबेटमध्ये उगम पावते आणि नेपाळमधील भोतेकोशी नदी प्रणालीचा भाग बनते. मध्य नेपाळमध्ये नुकत्याच आलेल्या विनाशकारी फ्लॅश पूरच्या पार्श्वभूमीवर, या नवीन धोक्याने अधिकाऱ्यांची झोप उडवली आहे. नेपाळमधील आपत्कालीन चेतावणी आणि राजकीय गोंधळ संभाव्य धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर, पूर पूर्वानुमान विभागाने भोटेकोशी आणि त्रिशूली नदीच्या खोऱ्याच्या आसपास राहणाऱ्या लोकांसाठी हाय अलर्ट जारी केला आहे. प्रशासनाने नागरिक, पर्यटक आणि बचाव कर्मचाऱ्यांना नदीकाठापासून दूर राहून पूर्णपणे सतर्क राहण्याच्या सक्त सूचना दिल्या आहेत. दुसरीकडे या गंभीर परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी नेपाळमध्ये राजकीय हालचालीही तीव्र झाल्या आहेत. राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाचे अध्यक्ष रबी लामिछाने यांनी बोलावलेल्या सर्वपक्षीय बैठकीत, नेत्यांनी चीनशी राजनैतिक संवाद वाढवण्याची आणि सीमापार हिमनदीशी संबंधित धोक्यांना सामोरे जाण्यासाठी एक शाश्वत आणि मजबूत आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा विकसित करण्याची जोरदार शिफारस केली. उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्येही हाय अलर्ट जारी : नेपाळमधील विध्वंस आणि 'वॉटर बॉम्ब'चा धोका लक्षात घेता, उत्तर प्रदेश आणि बिहार या भारतातील राज्यांमध्ये प्रशासन पूर्णपणे सतर्क झाले आहे. उत्तर प्रदेशातील महाराजगंज आणि कुशीनगर आणि बिहारमधील मुझफ्फरपूर, पूर्व चंपारण, पश्चिम चंपारण, वैशाली आणि गोपालगंजसह अनेक जिल्ह्यांमध्ये हाय अलर्ट घोषित करण्यात आला आहे. महाराजगंजमध्ये अतिरिक्त जिल्हा दंडाधिकारी प्रशांत कुमार यांच्यासह अनेक वरिष्ठ अधिकारी संवेदनशील भागात तैनात करण्यात आले आहेत. नेपाळमधून येणाऱ्या गंडक आणि इतर नद्यांच्या पाण्याच्या पातळीचे बारकाईने निरीक्षण केले जात आहे जेणेकरून कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीला त्वरित सामोरे जावे आणि सखल भागातील लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवता येईल.