अमेरिकेने युद्धबंदी करार मोडला का? माजी इस्रायली वार्ताकारांच्या दाव्यांमुळे खळबळ उडाली

नवी दिल्ली: अमेरिका आणि इराणमध्ये जूनमध्ये झालेल्या युद्धविराम करारावरून पुन्हा एकदा तणाव वाढताना दिसत आहे. दोन्ही देश एकमेकांवर कराराच्या अटींचे उल्लंघन केल्याचा आरोप करत आहेत. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवर कराराचे पालन न केल्याचा आरोप केला आहे, तर तेहरानचे म्हणणे आहे की अमेरिका आपल्या आश्वासनांवर मागे गेला आणि लष्करी दबाव आणि निर्बंधांचे धोरण चालू ठेवले.

दरम्यान, इस्रायलचे माजी वार्ताकार डॅनियल लेव्ही यांच्या वक्तव्याने या वादाला नवे वळण मिळाले आहे. करारातील अनेक महत्त्वाच्या तरतुदी लागू करण्यात अमेरिकाच अपयशी ठरली, ज्यामुळे इराणचा आत्मविश्वास दुणावला आणि दोन्ही देशांमधील तणाव वाढला, असा त्यांचा दावा आहे.

कराराचा उद्देश काय होता

वृत्तानुसार, जूनमध्ये झालेल्या अंतरिम कराराचा उद्देश दोन्ही देशांमधील वाढता लष्करी तणाव कमी करण्याच्या उद्देशाने होता. मात्र, काही वेळाने दोन्ही बाजूंनी परस्परांवर कराराचे उल्लंघन केल्याचा आरोप सुरू केला. इराणचे म्हणणे आहे की अमेरिका लष्करी कारवाया सुरू ठेवून आणि नवीन निर्बंध लादून कराराच्या भावनेच्या विरुद्ध काम करत आहे. प्रत्युत्तरात, अमेरिकेने आरोप केला आहे की इराणने प्रथम व्यावसायिक जहाजे आणि इतर लक्ष्यांवर हल्ले करून कराराचे उल्लंघन केले.

होर्मुझ जलमार्ग हा वादाचे सर्वात मोठे केंद्र आहे. या सागरी मार्गावरून जाणाऱ्या व्यावसायिक जहाजांची सुरक्षित हालचाल सुनिश्चित करण्यासाठी करारात तरतूद होती. पण अलीकडच्या हल्ल्यांनंतर दोन्ही बाजू एकमेकांवर या घटनांसाठी दोषारोप करत आहेत, ज्यामुळे युद्धबंदीवरील विश्वास आणखीनच कमी झाला आहे.

आश्वासनांची पूर्तता झाली नाही

एका मुलाखतीत डॅनियल लेव्ही म्हणाले की, करारातील काही महत्त्वाच्या अटींची अंमलबजावणी करण्यासाठी अमेरिका पूर्णपणे वचनबद्ध दिसत नाही. त्यांच्या मते, करारात नमूद केलेल्या सागरी मार्गाऐवजी अमेरिकेने जहाजांसाठी वेगळा मार्ग स्वीकारण्याचा आग्रह धरला, जो मूळ कराराचा भाग नव्हता. इराणची मालमत्ता मुक्त करण्यासारखी आश्वासने पाळली गेली नसल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

या घटनांमुळे इराणला हा संदेश मिळाला की अमेरिका या कराराची प्रामाणिकपणे अंमलबजावणी करू इच्छित नाही. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील अविश्वास आणखी वाढला असून, पुन्हा एकदा या भागात तणाव वाढण्याची शक्यता आहे. सध्या दोन्ही देश एकमेकांवर करार मोडल्याचा आरोप करत आहेत, तर युद्धबंदीचे भवितव्य अनिश्चित आहे.