ट्रम्प फसले? इराण युद्धातून बाहेर पडण्यासाठी धडपड, पण व्हाईट हाऊसच्या सल्लागारांमध्ये फूट – रॉयटर्स

इराणसोबतचे युद्ध सुरू होऊन आता दोन आठवडे होत आले आहेत. या काळात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानांमध्ये सातत्याने बदल होताना दिसत आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे व्हाईट हाऊसमध्ये या युद्धाच्या भविष्यावरून आणि ‘विजयाची घोषणा’ कधी आणि कशी करायची, यावरून ट्रम्प यांच्या सल्लागारांमध्ये मोठी ओढाताण सुरू आहे.

ट्रेझरी विभाग आणि नॅशनल इकॉनॉमिक कौन्सिलच्या अधिकाऱ्यांनी ट्रम्प यांना सावध केले आहे की, इराण-इस्रायल हल्ल्यांमुळे वाढलेले पेट्रोलचे भाव (Gasoline Prices) अमेरिकेत राजकीयदृष्ट्या महाग पडू शकतात. तेलाच्या किमती भडकल्यास ट्रम्प यांच्या लोकप्रियतेवर परिणाम होईल, अशी भीती या गटाला वाटत आहे.

तर सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम आणि टॉम कॉटन यांसारखे रिपब्लिकन नेते ट्रम्प यांच्यावर लष्करी दबाव कायम ठेवण्यासाठी आग्रह धरत आहेत. इराणला अण्वस्त्रांपासून रोखण्यासाठी ही मोहीम सुरूच ठेवली पाहिजे, असे त्यांचे मत आहे.

ट्रम्प यांचे कट्टर समर्थक जसे की स्टीव्ह बॅनन आणि टकर कार्लसन हे ट्रम्प यांना मध्यपूर्वेतील आणखी एका दीर्घकालीन युद्धात न अडकण्याचा सल्ला देत आहेत.

विजयाचा दावा की वेळकाढूपणा?

ट्रम्प यांनी अलीकडेच एका रॅलीत ‘आम्ही युद्ध जिंकलो आहोत’ असे विधान केले, मात्र लगेचच ‘आम्हाला हे काम पूर्ण करायचे आहे, आम्ही लवकर बाहेर पडणार नाही,’ असेही म्हटले. त्यांच्या या परस्पर विरोधी विधानांमुळे जागतिक बाजारपेठेत आणि ऊर्जा क्षेत्रात संभ्रमाचे वातावरण आहे.

अमेरिकन आणि इस्रायली हवाई हल्ल्यांनी इराणचे मोठे नुकसान केले आहे. इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्यासह सुमारे २,००० लोक मारले गेले आहेत. मात्र, इराणने होर्मुझची समुद्रधुनी (Strait of Hormuz) रोखल्यामुळे आणि तेलाच्या टँकर्सवर हल्ले केल्यामुळे कच्च्या तेलाचे दर गगनाला भिडले आहेत.

काही सल्लागारांच्या मते, ट्रम्प यांना इराणमध्येही वेनेझुएलासारख्या झटपट विजयाची अपेक्षा होती (जिथे निकोलस मादुरो यांना जेरबंद करण्यात आले होते). मात्र, इराणमधील लष्करी आणि धार्मिक व्यवस्था ही अधिक मजबूत आणि सशस्त्र असल्याचे आता सिद्ध झाले आहे.

व्हाईट हाऊसच्या प्रेस सेक्रेटरी कॅरोलिन लेविट यांनी या बातम्यांना ‘Speculation’ (अंदाज) म्हटले असले तरी, ट्रम्प हे ‘ऑपरेशन एपिक फ्युरी’ (Operation Epic Fury) मधून सन्मानपूर्वक बाहेर पडण्यासाठी मार्ग शोधत असल्याचे स्पष्ट दिसत असल्याचे मत रॉयटर्सच्या वृत्तात मांडण्यात आले आहे.