अमेरिका, इस्रायल-इराण युद्ध आता निर्णायक टप्प्यावर पोहचले आहे. अमेरिका युद्धसमाप्तीची घोषणा करत असून इराणशी चर्चा सुरू असल्याचे म्हटले आहे. तर इराणने स्पष्य शब्दात याचा इन्कार केला आहे. आता अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरोधात आपली पुढची मोठी योजना तयार केली आहे. या योजनेत ५०,००० अमेरिकी सैनिक, २०० लढाऊ विमाने, दोन विमानवाहू जहाजे आणि १,००० कमांडोंचा समावेश आहे. त्यामुळे आता या युद्धाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
ट्रम्प प्रशासनाचे म्हणणे आहे की, इराणला होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडण्यास आणि आपला क्षेपणास्त्र कार्यक्रम थांबवण्यास भाग पाडणे, हा या योजनेचा उद्देश आहे. तथापि, अमेरिकेने इराणला १५-कलमी युद्धविराम प्रस्तावही पाठवला आहे, याचा अर्थ ट्रम्प एकाच वेळी लष्करी दबाव आणि वाटाघाटी दोन्हीचा पाठपुरावा करत आहेत.
ट्रम्प यांनी इराणविरोधात एक मोठी योजना तयार केली आहे. यामध्ये ५०,००० अमेरिकी सैनिक, २०० लढाऊ विमाने, २ विमानवाहू जहाजे आणि १,००० कमांडो यांचा समावेश आहे. इराणवर लष्करी दबाव वाढवणे आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करणे हा याचा उद्देश आहे. ट्रम्प लष्करी कारवाईसोबत १५-कलमी शस्त्रसंधीचा प्रस्तावही पाठवत आहेत.
असे सांगण्यात येते की, ट्रम्प यांची योजना दोन भागांमध्ये विभागलेली आहे. पहिला भाग लष्करी आहे, ज्यामध्ये आखाती देशात आधीच तैनात असलेल्या ५०,००० सैनिकांच्या अतिरिक्त कुमकचा समावेश आहे. यामध्ये २०० लढाऊ विमाने आणि दोन विमानवाहू जहाजांचा समावेश आहे, जे इराणी तळांवर सतत हल्ले करत आहेत.
दुसरा भाग राजनैतिक आहे, ज्यामध्ये अमेरिकेने पाकिस्तानमार्फत इराणला १५-कलमी शांतता प्रस्ताव पाठवला आहे. त्यात इराणने आपला अणुकार्यक्रम सोडून द्यावा, होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली करावी आणि प्रादेशिक दहशतवाद्यांना पाठिंबा देणे थांबवावे, अशी मागणी केली आहे. जर इराण सहमत झाला, तर युद्ध थांबवले जाऊ शकते, पण सध्या तरी इराणने हा प्रस्ताव फेटाळला आहे.
अमेरिकेने आखाती देशात आधीच सुमारे ५०,००० सैनिक तैनात केले आहेत. हे सैनिक प्रामुख्याने लष्कर, नौदल आणि हवाई दलातील आहेत. ट्रम्प आता ही संख्या वाढवण्याची तयारी करत आहेत. पेंटागॉनने ८२ व्या एअरबोर्न डिव्हिजनमधून २,००० ते ४,००० अतिरिक्त सैनिक तैनात करण्याचे आदेश दिले आहेत. हे सैनिक लवकरच आखाती देशात दाखल होतील.
या सैनिकांवर इराणच्या सीमेजवळ तैनात राहणे, होर्मुझची सामुद्रधुनी सुरक्षित करणे आणि गरज पडल्यास इराणचे तेल निर्यात केंद्र असलेल्या खारग बेटावर कारवाई करण्याची जबाबदारी आहे. अमेरिकन लष्कराच्या मते, हे सैनिक संघर्ष वाढवण्यासाठी किंवा शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी तयार आहेत.
ट्रम्प यांच्या योजनेसाठी २०० लढाऊ विमाने अत्यंत महत्त्वाची आहेत. ही विमाने इराणच्या क्षेपणास्त्र तळांवर, तेल शुद्धीकरण केंद्रांवर आणि लष्करी तळांवर सातत्याने हल्ले करत आहेत. पर्शियन आखातात दोन विमानवाहू जहाजेही तैनात करण्यात आली आहेत. ही विमानवाहू जहाजे शेकडो विमाने आणि हेलिकॉप्टरने सुसज्ज असून, दिवसाचे २४ तास हल्ल्यासाठी सज्ज आहेत. यामुळे अमेरिकेला इराणच्या आकाशावर संपूर्ण नियंत्रण मिळते. अमेरिकन लष्कराच्या मते, ही विमाने आणि विमानवाहू जहाजे इराणला हा संदेश देत आहेत की, जर वाटाघाटी झाल्या नाहीत, तर हल्ले अधिक तीव्र केले जातील.
या योजनेचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे १,००० कमांडो. हे अमेरिकन मरीन आणि विशेष दलाचे जवान आहेत, जे कोणत्याही ठिकाणी त्वरीत हल्ला करू शकतात. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील जहाजांचे संरक्षण करण्यासाठी, इराणी तेलवाहू जहाजांवर पाळत ठेवण्यासाठी आणि गरज पडल्यास इराणी भूमीवर लहान कारवाया करण्यासाठी या कमांडोंना तैनात केले जात आहे. त्यांच्यासोबत मरीन एक्सपेडिशनरी युनिट्सचे ५,००० हून अधिक सैनिकही येत आहेत. कमांडोंची ही तुकडी संघर्ष मर्यादित ठेवत इराणवर दबाव आणण्याचे काम करेल.
इराणने ट्रम्प यांचा १५-कलमी प्रस्ताव हा विश्वासघात असल्याचे सांगून फेटाळला आहे. इराणची मागणी आहे की अमेरिकेने प्रथम युद्ध थांबवावे आणि नुकसान भरपाई द्यावी. तथापि, ट्रम्प यांची योजना स्पष्ट आहे: संवादाचा मार्ग खुला ठेवत लष्करी दबाव वाढवणे. अमेरिकन अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जर इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली केली, तर युद्ध लवकर संपू शकते. इराणला कमकुवत करणे आणि प्रदेशात शांतता प्रस्थापित करणे हा उद्देश आहे, परंतु तज्ज्ञांनी असा इशारा दिला आहे की, जर इराणने प्रत्युत्तर दिले तर परिस्थिती आणखी बिघडू शकते.
Comments are closed.