रात्री लवकर आणि उशिरा अन्न खाण्याचे फायदे आणि तोटे काय आहेत? डॉक्टरांच्या या सूचना जरूर वाचा

प्राचीन भारतात लोक सूर्यास्तापूर्वी शेवटचे जेवण करायचे. ही केवळ सवय नव्हती, तर आरोग्य, पचन आणि नैसर्गिक जीवनचक्राचा समतोल भाग मानली जाते. आधुनिक विज्ञान देखील या परंपरेची पुष्टी करते आणि सांगते की रात्री उशिरा अन्न खाल्ल्याने केवळ पचनावरच परिणाम होत नाही तर इन्सुलिन संवेदनशीलता आणि झोपेवर देखील गंभीर परिणाम होतो.

कॅलिफोर्नियास्थित गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट डॉ. सौरभ सेठी यांनी नुकतीच इन्स्टाग्रामवर एक पोस्ट शेअर केली आहे. ज्यात त्यांनी लिहिले की, 'तुमच्या जेवणाची वेळ तुमच्या ताटापेक्षा जास्त महत्त्वाची असते.' हार्वर्ड, स्टॅनफोर्ड आणि एम्समध्ये प्रशिक्षित डॉ. सेठी म्हणाले की, रात्री उशिरा जेवल्याने तुमच्या शरीरातील हार्मोनल क्रियाकलापांवर परिणाम होतो आणि आरोग्यावर दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतात.

रात्री उशिरा खाल्ल्याने काय परिणाम होतात?

डॉ. सौरभ सेठी यांच्या मते, रात्री उशिरा अन्न खाल्ल्याने चरबी जाळण्याची प्रक्रिया मंदावते, इन्सुलिनची संवेदनशीलता ३०% ते ४०% कमी होते, झोपेच्या संप्रेरकांवर परिणाम होतो आणि पचनसंस्थेवर दबाव वाढतो. डॉ. सेठी यांनी लिहिले, “शरीराला दुरूस्ती आणि डिटॉक्सची गरज असतानाही पचन चालू राहते. म्हणूनच तुम्हाला 8 तासांच्या झोपेनंतरही जड, फुगलेले किंवा थकल्यासारखे वाटते.”

लवकर खाणे फायदेशीर का आहे?

नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार, संध्याकाळी लवकर अन्न खाल्ल्याने शरीरावर सकारात्मक परिणाम होतो. डॉ. सेठी स्पष्ट करतात की ते इंसुलिनची संवेदनशीलता सुधारते, रात्रीच्या वेळी ग्लुकोजची पातळी 15% कमी करते आणि झोपेची गुणवत्ता सुधारते. कॅलरीजचे प्रमाण सारखे असतानाही हे खरे असल्याचे तो म्हणतो. त्याचे कारण सांगताना ते म्हणाले, “सूर्यास्तानंतर मेलाटोनिनचे प्रमाण वाढते आणि इन्सुलिनचा स्राव कमकुवत होतो. रात्री उशिरा जेवल्याने झोप आणि चरबी नियंत्रणावर परिणाम होतो.”

डॉ. सेठी यांच्या मते, रात्री 7 वाजता जेवण करणाऱ्या व्यक्तीला चांगली झोप येते आणि साखरेची पातळी स्थिर होते. रात्री साडेनऊ वाजता जेवण करणाऱ्या व्यक्तीची साखरेची पातळी झपाट्याने वाढू शकते. रात्री उशिरा खाणे मधुमेही आणि फॅटी यकृताच्या रुग्णांसाठी विशेषतः हानिकारक आहे, कारण साखरेची पातळी 30-50% वाढू शकते.

आरोग्य टिपा

1. सूर्यास्ताच्या 2-3 तासांच्या आत रात्रीचे जेवण करा

2. हलके आणि सहज पचणारे अन्न खा

3. झोपण्यापूर्वी योग्य खाणे टाळा

4. शरीराच्या नैसर्गिक घड्याळाचा आदर करा (जैविक घड्याळ)