पश्चिम बंगालमध्ये SIR नंतर निवडणूक आयोगाने अंतिम मतदार यादी जाहीर केली, 60 लाखांहून अधिक मते हटवली

पश्चिम बंगालमधील निवडणूक आयोगाने शनिवारी (28 फेब्रुवारी 2026) मतदार यादीच्या विशेष गहन पुनरिक्षण (SIR) नंतर नवीन मतदार यादी प्रसिद्ध केली. मुख्य निवडणूक अधिकारी मनोज कुमार अग्रवाल यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पश्चिम बंगालच्या मतदार यादीतील मतदारांची संख्या SIR प्रक्रियेदरम्यान हटवली आणि जोडली गेल्यानंतर 7,04,59,284 आहे. त्याच वेळी, 61 लाखांहून अधिक लोकांची नावे काढून टाकण्यात आली.

अंतिम यादीतून ६३ लाख ६६ हजार ९५२ (६३,६६,९५२) मतदारांची नावे वगळण्यात आली आहेत. त्याचवेळी, फॉर्म 6 आणि 6A अंतर्गत 1,82,036 मतदारांचा समावेश करण्यात आला आहे आणि 6,671 मतदारांचा फॉर्म 8 अंतर्गत यादीत समावेश करण्यात आला आहे. अशी सुमारे 61 लाख प्रकरणे संशयास्पद आहेत आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार, त्यांच्याबाबतचा निर्णय आता न्यायदंडाधिकाऱ्यांच्या देखरेखीखाली घेतला जाईल.

मतदारांची शारीरिक पडताळणी SIR प्रक्रियेअंतर्गत करण्यात आली, ज्यामध्ये बूथ स्तरावरील अधिकाऱ्यांनी वैयक्तिकरित्या मतदार यादीचे फॉर्म वितरित केले आणि गोळा केले. यामुळे मृत, कायमस्वरूपी स्थलांतरित मतदार आणि डुप्लिकेट नावे काढून टाकण्यास मदत झाली. SIR पूर्वी, 27 ऑक्टोबर 2025 पर्यंत पश्चिम बंगालमध्ये एकूण 7,66,37,529 मतदार होते, ज्यात पुरुष 3,89,03,865, महिला 3,77,31,887 आणि ट्रान्सजेंडर मतदार 1,777 होते.

SIR च्या प्रक्रियेत, 58,20,899 फॉर्म प्राप्त झाले नाहीत, ज्यामध्ये 24,16,852 मयत, 12,20,039 गैरहजर आणि इतरांचा समावेश आहे. 16 डिसेंबर 2025 च्या मसुदा प्रकाशनानुसार, मतदारांची संख्या 7,08,16,630 इतकी कमी झाली. यामध्ये 3,61,99,391 पुरुष मतदार, 3,46,15,837 महिला मतदार आणि 1,402 ट्रान्सजेंडर मतदारांचा समावेश आहे. तसेच 85 वर्षांवरील मतदार 4,09,462, परदेशात राहणारे मतदार 85 आणि दिव्यांग मतदार 4,60,479 आहेत.

या कालावधीत, फॉर्म-6 आणि फॉर्म-6A (नवीन मतदार आणि परदेशात राहणाऱ्या मतदारांसाठी) एकूण 1,82,036 मतदार जोडले गेले, ज्यात 89,445 पुरुष, 92,583 महिला आणि 8 ट्रान्सजेंडर मतदारांचा समावेश आहे. त्याच वेळी, फॉर्म-8 (राज्यात हस्तांतरणासाठी) 6,671 मतदार जोडले गेले. एकूण 5,46,053 मतदारांना फॉर्म-7 (हटवण्यासाठी) द्वारे यादीतून काढून टाकण्यात आले, ज्यात 2,68,147 पुरुष, 2,77,877 महिला आणि 29 ट्रान्सजेंडर मतदारांचा समावेश आहे.

यानंतर, 28 फेब्रुवारी 2026 रोजी प्रकाशित झालेल्या अंतिम मतदार यादीत एकूण मतदार 7,04,59,284 आहेत, ज्यात पुरुष 3,60,22,642, महिला 3,44,35,260 आणि लिंगबदल मतदार 1,382 आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशांनंतर, भारत निवडणूक आयोगाने नियुक्त केलेल्या न्यायिक अधिकाऱ्यांकडून सुमारे 60 लाख मतदारांच्या ओळखपत्रांची न्यायिक छाननी सुरू आहे, तर 61,78,245 लोकांची नावे काढून टाकण्यात आली आहेत.