भारतात क्षयरोगाचे वाढते संकट! प्रतिबंधासाठी सोपे उपाय करून नियंत्रण मिळवता येते, तज्ञांकडून सविस्तर माहिती जाणून घ्या

क्षयरोग (टीबी) हा अजूनही भारतातील एक मोठा संसर्गजन्य रोग आहे आणि त्याचा सार्वजनिक आरोग्यावर मोठा परिणाम होतो. वेळीच तपासणी, संपूर्ण उपचार आणि साधे प्रतिबंधात्मक उपाय केल्यास हा आजार आटोक्यात आणता येईल, असे मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केले. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार जगात सर्वाधिक क्षयरोगाचे रुग्ण भारतात आढळतात. 2020 मध्ये, जगातील एकूण क्षयरोग रुग्णांपैकी सुमारे 27 टक्के रुग्ण भारतात आढळून आले आहेत. दरवर्षी लाखो लोक या आजाराने ग्रस्त असल्याने ही सार्वजनिक आरोग्याची गंभीर समस्या बनत आहे. Dr. Shahid Patel, Pulmonologist, Medicover Hospital, Kharghar, Navi Mumbai याबाबत त्यांनी सविस्तर माहिती दिली आहे.(छायाचित्र सौजन्य – istock)

कुटुंबाच्या चिंतेने भारतीय महिलांची झोप उडाली! देशातील पुरुषांपेक्षा महिलांमध्ये निद्रानाशाचे प्रमाण 9% अधिक आहे

क्षयरोग हा जीवाणूंमुळे होणारा संसर्गजन्य रोग आहे जो प्रामुख्याने आपल्या फुफ्फुसांवर परिणाम करतो. पण कधी कधी त्याचा मेंदू, मणका, किडनी यांसारख्या अवयवांवरही परिणाम होऊ शकतो. जेव्हा संक्रमित व्यक्ती खोकते किंवा शिंकते तेव्हा हा रोग हवेतून पसरतो. योग्य उपचार न केल्यास ते जीवघेणे ठरू शकते, परंतु वेळीच उपचार केल्यास पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. गंभीर संसर्गजन्य रोग झाल्यानंतर, फुफ्फुसांवर थेट परिणाम होतो. त्यामुळे फुफ्फुस निकामी होण्याचा धोका वाढतो. तसेच क्षयरोगाची लागण झाल्यानंतर मेंदू, मणक्याचे किंवा किडनीसारख्या शरीराच्या इतर भागांवरही परिणाम होऊ शकतो.

टीबी नंतर गंभीर लक्षणे:

• 2 आठवड्यांपेक्षा जास्त खोकला.
• खोकल्याने रक्त येणे
• छातीत दुखणे
• संध्याकाळी ताप येतो
• भूक न लागणे आणि जलद वजन कमी होणे.

नागरिकांनी खालील गोष्टींचे काटेकोरपणे पालन करावे.

लक्षणे आढळल्यास त्वरित तपासणी करा:

सतत खोकला, ताप, वजन कमी होणे, थकवा यासारखी लक्षणे दिसू लागल्यास ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

औषधांच्या दरम्यान थांबू नका:

टीबी झाल्यास अनेक महिने औषधे घ्यावी लागतात. पूर्ण कोर्स न घेतल्याने औषध-प्रतिरोधक टीबी होऊ शकतो.

खोकताना तोंड झाका:

खोकताना किंवा शिंकताना रुमाल, टिश्यू किंवा कोपर वापरा. घरात हवा खेळती राहावी आणि घर आणि आजूबाजूच्या परिसरात स्वच्छता राखण्याची काळजी घ्या.

पोषण आणि झोपेचे महत्त्व:

संतुलित आहार, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते.

उन्हाळ्यात रोजच्या आहारात कोणती फळे खावीत? फळे खाण्याची योग्य वेळ आणि प्रमाण जाणून घ्या

मास्क वापरणे आवश्यक आहे:

क्षयरोग हा हवेतून पसरत असल्याने संक्रमित व्यक्तीने मास्क घातल्यास संसर्ग टाळता येतो. भारताला क्षयरोगमुक्त करायचे असेल तर सरकारसोबत नागरिकांनीही जबाबदारीने वागण्याची गरज आहे. वेळीच उपचार, स्वच्छता आणि जनजागृतीने क्षयरोगावर नियंत्रण मिळवता येते.