इराणच्या इशाऱ्यानंतर अमेरिकेच्या युद्धनौका मागे हटल्या; होर्मुझच्या सामुद्रधुनीबाबतचा ट्रम्प यांचा दावा फोल

आखाती देशातील सध्याच्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीबाबत एक महत्त्वाची माहिती मिळाली आहे. इराणकडून कठोर इशारा देण्यात आल्यानंतर, एका अमेरिकन युद्धनौकेला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून माघार घेणे भाग पडले. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प वारंवार दावा करत आहेत की, अमेरिकेने हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग ‘खुला’ करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. त्याचवेळी अमेरिकन युद्धनौका माघारी घेण्याची नामुष्की ओढवली आहे.

इराणच्या सरकारी टीव्हीनुसार, अमेरिकन लष्करी जहाजाला इशारा देण्यात आला आहे की, जर त्यांनी होर्मुझची सामुद्रधुनी ओलांडली, तर ३० मिनिटांच्या आत त्यावर हल्ला केला जाईल. एका वरिष्ठ इराणी लष्करी अधिकाऱ्याने सरकारी टीव्हीला सांगितले की, या इशाऱ्यानंतर अमेरिकन नौदल जहाजाने माघार घेतली. त्यामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील अमेरिकेच्या शक्तीला मोठा धक्का बसला आहे.

ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर लिहिले की, आम्ही आता होर्मुझची सामुद्रधुनी सुरुंगमुक्त करण्याची प्रक्रिया सुरू करत आहोत, जेणेकरून चीन, जपान, दक्षिण कोरिया, फ्रान्स, जर्मनी आणि इतर अनेक देशांना फायदा होईल. त्यांनी असेही म्हटले की, हे देश स्वतःहून हे करण्याचे धाडस करू शकत नाहीत. तथापि, जमिनीवरील परिस्थिती ट्रम्प यांच्या दाव्यांपेक्षा खूपच वेगळी असल्याचे दिसते.

इराणच्या सरकारी प्रेस टीव्हीनुसार, इराणच्या इशाऱ्यानंतर अमेरिकेच्या युद्धनौकेला माघार घ्यावी लागली. यावरून दिसून येते की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर इराणची अजूनही मजबूत पकड आहे. यामुळेच या प्रदेशातील प्रत्येक लष्करी हालचाल अत्यंत संवेदनशील आणि धोकादायक बनली आहे.

होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक आहे, जिथून जागतिक तेल पुरवठ्यापैकी अंदाजे २०% तेल वाहून नेले जाते. परिणामी, तेथील कोणत्याही अडथळ्याचा थेट परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होतो. यामुळेच या प्रदेशात तणाव वाढत असल्याने तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ होत आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरील इराणचे नियंत्रण ही त्याची सर्वात मोठी ताकद बनली आहे. यामुळेच इराण वाटाघाटींमध्ये दबाव आणण्यास सक्षम आहे. तर अमेरिका या परिस्थितीकडे एक सामरिक आव्हान म्हणून पाहत आहे.