आखाती देशांमधील हजारो भारतीय कामगारांच्या नोकऱ्यांवर टांगती तलवार, घरी परतण्यासाठी विमानाचे पैस

इराण अमेरिका युद्ध बेरोजगारी: इराण विरुद्ध अमेरिका-इस्रायल संघर्षामुळे जागतिक पातळीवर चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. आखाती देशांमधून होणारा खनिज तेलाचा (Crude Oil) आणि नैसर्गिक वायूचा (Natural Gas) पुरवठा थांबल्याने जगभरातील अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्था संकटात सापडण्याची चिन्हे आहेत. अशातच आता या युद्धामुळे भारताला आणखी एक मोठा झटका बसण्याची शक्यता आहे. इराण-अमेरिका (Iran America War) युद्धामुळे आखाती देशांमधील (Gulf Countries) अनेक व्यवहार ठप्प झाले आहेत. परिणामी याठिकाणी कामाला असणारे भारतीय कामगार बेरोजगार होण्याची दाट शक्यता आहे.

सूत्रांच्या माहितीनुसार, अरब देशांमधले 15 हजार भारतीय कामगारांच्या नोकऱ्या कायमच्या जाण्याची शक्यता आहे. युद्धजन्य परिस्थितीमुळे सौदी अरेबिया आणि युएईमध्ये पुढल्या महिन्यांपासून काम नाही. परिणामी भारतीय कामगारांवर बेरोजगारीची वेळ आली आहे. युद्धामुळे विमानसेवा बंद असल्याने हे कामगार आखाती देशांमध्येच अडकून पडले आहेत. भारतीय कामगारांना परत येण्यासाठीही पर्याय नाही. भारतात परत येण्यासाठी पर्यायी हवाई मार्गाचा पर्याय असला तरी विमानांची तिकीटे कामगारांच्या आवाक्याबाहेर  आहेत. त्यामुळे या कामगारांना मायदेशी परतणेही शक्य नाही. नोकरी बंद असल्याने आखाती देशांमध्ये आता पुढचे दिवस कसे काढायचे, या चिंतेपोटी हे कामगार आणि त्यांच्या भारतातील कुटुंबीयांना काय करायचे, हा प्रश्न सतावत आहे. त्यामुळे हे युद्ध आणखी  लांबले तर केंद्र सरकार भारतीय कामगारांना विमानाने परत आणण्यासाठी ऑपरेशन राबवणार का, हे बघावे लागेल.

आखाती देशांमध्ये नोकऱ्या: भारतीय आखाती देशांमध्ये कोणत्या प्रकारच्या नोकऱ्या करतात?

आखाती देशांतील भारतीय केवळ मजुरीच करत नाहीत, तर तेथील अर्थव्यवस्थेच्या प्रत्येक स्तरात महत्त्वाचे योगदान देतात.

अकुशल आणि निमकुशल मजूर (Blue-collar workers): बांधकाम क्षेत्र (Construction), तेल आणि वायू खाणी, ड्रायव्हिंग, स्वच्छता कामगार आणि घरगुती मदतनीस.

कुशल व्यावसायिक (Skilled Professionals): आयटी तज्ज्ञ, इंजिनीअर्स, आर्किटेक्ट्स आणि बँकिंग/फायनान्स क्षेत्रातील तज्ज्ञ.

आरोग्य सेवा: मोठ्या प्रमाणावर भारतीय नर्स, डॉक्टर्स आणि लॅब टेक्निशियन तिथे कार्यरत आहेत.

सेवा क्षेत्र: हॉटेल मॅनेजमेंट, रिटेल स्टोअर्स, विक्री (Sales) आणि लॉजिस्टिक क्षेत्रात भारतीयांचा मोठा वाटा आहे.

Indian workers in Gulf: आखाती देशांमध्ये भारतातील कोणत्या राज्यातील सर्वाधिक कामगार?

ऐतिहासिकदृष्ट्या केरळ हे राज्य आघाडीवर होते, परंतु अलीकडच्या काळात उत्तर भारतीय राज्यांचा टक्का वेगाने वाढला आहे.

१. उत्तर प्रदेश: सध्या आखाती देशात सर्वाधिक लोक उत्तर प्रदेशातून जातात.
२. बिहार: अकुशल मजुरांच्या स्थलांतरात बिहार दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
३. केरळ: अजूनही कुशल आणि आरोग्य क्षेत्रातील मनुष्यबळासाठी केरळ महत्त्वाचे आहे.
४. तामिळनाडू आणि राजस्थान: या राज्यांतूनही मोठ्या संख्येने लोक आखाती देशांत स्थलांतरित होतात.

* देशनिहाय भारतीयांची संख्या (२०२५-२६ अंदाजित)आखाती देशांत (GCC) एकूण सुमारे 90 लाख ते 1 कोटी भारतीय वास्तव्य करतात. अधिकृत आकडेवारीनुसार प्रमुख देशांतील संख्या खालीलप्रमाणे

संयुक्त अरब अमिराती (UAE)४३ लाख
सौदी अरेबिया २७ लाख
कुवेत 10 दशलक्ष
ओमान 8.3 लाख
रांग 6.8 लाख
बहरीन 3.2 लाख

Middle East Conflict 2026: युद्धामुळे भारतीय कामगारांवर काय परिणाम होणार?

2026 च्या सुरुवातीला मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे (विशेषतः इस्रायल-इराण संघर्षाचा विस्तार) भारतीयांवर खालील परिणाम झाले आहेत.  सुरक्षेची चिंता: युद्धजन्य परिस्थितीमुळे अनेक भारतीय कुटुंबांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. विशेषतः विमानसेवा विस्कळीत झाल्याने आपत्कालीन परिस्थितीत मायदेशी परतणे कठीण झाले आहे.

आर्थिक फटका: वाढत्या महागाईमुळे आणि तेल किमतीतील चढउतारामुळे रोजगाराच्या संधी कमी होत आहेत. टॅक्सी ड्रायव्हर्स आणि डिलिव्हरी पार्टनर्सच्या कमाईत घट झाली आहे.

रेमिटन्स (Remittance): भारतीय अर्थव्यवस्थेला दरवर्षी मिळणाऱ्या अब्जावधी डॉलर्सच्या परकीय चलनात (Remittances) १०-२०% घट होण्याची शक्यता अर्थतज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.

परतण्याची ओढ: भारतीय दूतावासांनी ‘वॉर रूम’ स्थापन केल्या असून, जे भारतीय मायदेशी परतण्यास इच्छूक आहेत त्यांच्यासाठी विशेष ट्रान्झिट व्हिसा (सौदी मार्गे) आणि मर्यादित उड्डाणांची सोय केली जात आहे.

आणखी वाचा

राज्य सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय; गॅस एजन्सी, सिलेंडरच्या गाड्यांना संरक्षण देण्याचे पोलिसांना आदेश

आणखी वाचा