Iran US War – होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे खुली? परराष्ट्र मंत्री आणि IRGC मध्ये विरोधाभास

इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची आणि इराणचे इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) यांच्यात होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरून विरोधाभास निर्माण झाल्याचे पाहायला मिळत आहे. अराघची यांनी युद्धविरामाच्या उर्वरित कालावधीसाठी होर्मुझची सामुद्रधुनी व्यापारी जहाजांसाठी “पूर्णपणे खुली” राहील अशी महत्त्वाची घोषणा केली असली, तरी प्रत्यक्षात रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सने या मार्गावरून जाणाऱ्या जहाजांवर नवीन निर्बंध आणि अटी लादल्या आहेत.

X वरील एका पोस्टद्वारे रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सने स्पष्ट केले की, या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या सर्व वाहतुकीसाठी आता त्यांच्या नौदलाची अधिकृत परवानगी आवश्यक असेल. नागरी जहाजांना केवळ इराणने आखून दिलेल्या विशिष्ट मार्गावरूनच प्रवास करता येईल, तर लष्करी जहाजांसाठी हा मार्ग अद्यापही बंदच ठेवण्यात आला आहे. या अटींच्या संचाला इराणने ‘नवीन व्यवस्था’ असे संबोधले असून, हे नियम युद्धविराम कराराच्या अटींशी सुसंगत असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे. मात्र, परराष्ट्र मंत्र्यांनी ‘पूर्णपणे खुला मार्ग’ अशी घोषणा करताना या कठोर अटींचा कोणताही उल्लेख केला नव्हता, ज्यामुळे प्रशासनातील अंतर्गत मतभेद चव्हाट्यावर आले आहेत.

इराणमधील तस्नीम आणि मेहर यांसारख्या सरकारी व निम-सरकारी माध्यमांनीही अराघची यांच्या भूमिकेला विरोध दर्शवला आहे. सामुद्रधुनी उघडण्याच्या घोषणेमुळे अनावश्यक संभ्रम निर्माण होत असून सर्वोच्च नेत्यांच्या भूमिकेनुसार हा मार्ग बंदच राहायला हवा, असे मत या माध्यमांनी व्यक्त केले आहे. दुसरीकडे, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली झाल्याच्या वृत्ताचे स्वागत केले असले, तरी इराणसोबतचा अंतिम करार पूर्ण होईपर्यंत अमेरिकेची नौदल नाकेबंदी पूर्ण ताकदीने सुरूच राहील, असे स्पष्ट केले आहे. इराणने भविष्यात या सामुद्रधुनीचा वापर जगाविरुद्ध शस्त्र म्हणून कधीही न करण्याचे मान्य केल्याचा दावाही ट्रम्प यांनी केला आहे. या सर्व घडामोडींचा जागतिक बाजारपेठेवर तात्काळ परिणाम झाला असून, कच्च्या तेलाच्या किमती 10 टक्क्यांनी घसरल्या आहेत.