इराण-इस्रायल युद्धामुळे जागतिक इंधन पुरवठा विस्कळीत; 'एटीएफ'ला सर्वाधिक फटका; धक्कादायक आकडे पहा

• जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर मोठा परिणाम
• तेल निर्यातीत 63 टक्के घट
• जेट इंधनाला मोठा फटका बसला

इराण-इस्रायल युद्धामुळे जागतिक इंधन पुरवठा विस्कळीत: सध्या इराणमधील संघर्ष संपण्याची चिन्हे नाहीत. त्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर मोठ्या प्रमाणावर परिणाम झाल्याचे दिसून येत आहे. वीजपुरवठ्यात मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे. इतिहासातील सर्वात मोठे ऊर्जा संकट म्हणूनही या परिस्थितीचे वर्णन केले जात आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ'मधून होणारी सागरी वाहतूक. ही वाहतूक ठप्प झाल्यामुळे पश्चिम आशियातील तेलाची निर्यात कमालीची घटली आहे. यामुळे जगभरात पेट्रोल, डिझेल, नाफ्था, जेट इंधन, गॅस आणि खतांचा तुटवडा निर्माण झाला आहे. भारतासारख्या देशांच्या अर्थव्यवस्थेवर याचा मोठा परिणाम होणार आहे; कारण भारत आपल्या तेलाची सर्वाधिक गरज आयात करतो.

इराण इस्रायल तणावात भारताकडून रॉकेट लाँचर आणि क्षेपणास्त्रे कोण खरेदी करत आहे? संरक्षण निर्यातीत लक्षणीय वाढ

तेल निर्यातीत 63 टक्के घट

मार्चमध्ये पश्चिम आशियातील तेल निर्यात तब्बल 63 टक्क्यांनी घसरली. ते प्रतिदिन 4.8 दशलक्ष बॅरलच्या घसरणीच्या बरोबरीचे होते. एकूण निर्यात फक्त 2.8 दशलक्ष बॅरलवर आली. याचा अर्थ पश्चिम आशियामध्ये सध्या दररोज 2.8 दशलक्ष बॅरल तेलाची निर्यात होत आहे. या एकूण 69 टक्के तेलाची निर्यात यानबू बंदरातून होत आहे; हे बंदर सौदी अरेबियाच्या 'रेड सी'च्या किनाऱ्यावर आहे. सौदी अरेबिया पाइपलाइनद्वारे या बंदरात तेलाची वाहतूक करत आहे.

जेट इंधनाला मोठा फटका बसला

जेट इंधन, विशेषतः 'एव्हिएशन टर्बाइन इंधन' किंवा एटीएफला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सागरी वाहतुकीला अडथळा निर्माण झाल्यामुळे सर्वाधिक फटका बसला आहे. या इंधनाची निर्यात 85 टक्क्यांनी घटली आहे. आशिया आणि युरोप व्यतिरिक्त, पश्चिम आशियाई देश देखील विविध आफ्रिकन देशांना एटीएफ निर्यात करतात. ATF च्या कमतरतेमुळे विशेषत: आशिया-पॅसिफिक प्रदेशात अनेक उड्डाणे रद्द करण्यात आली आहेत. शिवाय, भारतासह अनेक देशांमध्ये एटीएफच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली आहे.

मार्चमध्ये पश्चिम आशियातील तेल निर्यातीत 63% घट झाली आहे

निर्यात 7.6 दशलक्ष बॅरलवरून 2.8 दशलक्ष बॅरलवर घसरली.
सर्वात मोठी घसरण जेट इंधनाच्या निर्यातीत दिसून आली, जी 85 टक्क्यांनी घसरली.
एलपीजी आणि नॅफ्थाच्या निर्यातीत 1 दशलक्ष बॅरलची घट झाली आहे.
डिझेल, पेट्रोल आणि इंधन तेलाच्या निर्यातीत 60-70 टक्क्यांनी घट झाली आहे.
एलपीजी आणि नॅप्थाच्या निर्यातीतही दररोज 1 दशलक्ष बॅरलची घट झाली आहे. डिझेल, पेट्रोल आणि इंधन तेलाच्या निर्यातीतही 60 ते 70 टक्क्यांनी घट झाली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ' उघडण्यासाठी 48 तासांचा अवधी दिला आहे आणि ही मुदत झपाट्याने जवळ येत आहे. दोन्ही पक्षांची भूमिका पाहता पश्चिम आशियात शांतता नांदण्याची शक्यता आहे. सध्या तरी ही शक्यता धुसर दिसत आहे.

ग्रॅच्युइटीचा नवा नियम : आता ५ वर्षांची अट संपली आहे; 1 वर्षाच्या नोकरीवरही ग्रॅच्युइटी, जाणून घ्या नवा नियम