युद्ध थांबवण्यासाठी इराणने घेतला पुढाकार! ट्रम्प यांना दिला नवा फॉर्म्युला, आता शांतता चर्चेवर चर्चा होणार का?

अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संभाव्य शांतता कराराबद्दल अनिश्चितता सतत वाढत आहे. दोन्ही देशांची भूमिका लक्षात घेता, ते करारावर पोहोचू शकतील की नाही हा प्रश्न अधिक गंभीर होत आहे. परिस्थिती अशी आहे की ना कोणतीच बाजू झुकायला तयार आहे ना चर्चेच्या दिशेने कोणताही ठोस पुढाकार होताना दिसत नाही.

अमेरिकेने चर्चेवर काय म्हटले?

चर्चेची प्रस्तावित दुसरी फेरी पाकिस्तानमध्ये होऊ शकली नाही, यावरून दोन्ही देश सध्या समोरासमोर बसून चर्चा करण्यास इच्छुक नसल्याचे सूचित होते. अमेरिकन नेतृत्वाने स्पष्ट केले आहे की ते त्यांचे प्रतिनिधी लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी पाकिस्तानात पाठवण्याच्या बाजूने नाहीत. इराणला जर बोलायचे असेल तर त्यांनी स्वतःच्या पुढाकाराने अमेरिकेत यावे किंवा फोनद्वारे बोलले पाहिजे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

आता एक सकारात्मक बाब समोर आली आहे की इराणने शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी अमेरिकेला नवा प्रस्ताव दिला आहे. वृत्तानुसार, इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याची आणि सध्याचा संघर्ष संपवण्याचा सल्ला दिला आहे. तात्काळ युद्धबंदी सुनिश्चित करणे आणि भविष्यात राजनैतिक पातळीवर तोडगा काढणे हा या प्रस्तावाचा उद्देश आहे.

आण्विक कार्यक्रमाबाबत वाद

हा प्रस्ताव स्वीकारणे अमेरिकेसाठी सोपे मानले जात नाही. दोन्ही देशांमधील सर्वात मोठा वाद इराणच्या आण्विक कार्यक्रमाबाबत आहे. इराणने आपल्या आण्विक कार्यक्रमावर कडक नियंत्रण स्वीकारावे अशी अमेरिकेची इच्छा आहे, तर इराण या प्रकरणी कोणत्याही मोठ्या करारासाठी तयार दिसत नाही. अशा स्थितीत अणुप्रश्न पुढे ढकलण्याचा प्रस्ताव अमेरिकेच्या रणनीतीच्या विरोधात जाऊ शकतो.

इराणवर दबाव कायम ठेवण्याचे धोरण ते सुरू ठेवू शकतात, असे संकेत अमेरिकन प्रशासनाकडून मिळाले आहेत. विशेषत: सागरी नाकेबंदीच्या माध्यमातून इराणची तेल निर्यात रोखण्याच्या धोरणावर भर दिला जात आहे. या दबावातून अमेरिकेला इराणला नमते घ्यायला भाग पाडायचे आहे, असे मानले जात आहे.