…म्हणूनच इराण अमेरिकेला चोख प्रत्युत्तर देत आहे! पडद्याआडून कोणाचा पाठिंबा मिळतोय? युद्धाच्या मध्यभागी मोठा खुलासा

अमेरिका, इस्रायल-इराण युद्ध: इराण आजवरच्या सर्वात कठीण टप्प्यातून जात आहे. अमेरिका आणि इस्रायलने संयुक्तपणे इराणवर हल्ला केला आहे. गेल्या आठ दिवसांपासून हे युद्ध सुरू आहे. अमेरिकेचे तळ असलेल्या देशांनाही इराण लक्ष्य करत आहे. कोणत्याही देशाने उघडपणे इराणला पाठिंबा दिला नाही, तर चीन अप्रत्यक्षपणे इराणला पाठिंबा देत आहे. 2025 मध्ये इराण आणि अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील युद्धानंतर चीन इराणच्या जवळ आला आहे.

इराणवर अनेक आंतरराष्ट्रीय शस्त्रास्त्रांवर बंदी आहेत. ऑस्ट्रेलिया, अमेरिका आणि युरोपियन युनियन (EU) ने इराणला शस्त्रास्त्रे आणि संबंधित वस्तूंच्या निर्यात आणि पुरवठ्यावर कडक निर्बंध लादले आहेत. युनायटेड नेशन्स सिक्युरिटी कौन्सिलने ऑगस्ट 2025 मध्ये इराणवर पूर्व JCPOA (जॉइंट कॉम्प्रिहेन्सिव्ह प्लॅन ऑफ ॲक्शन) निर्बंध पुन्हा लादले होते. चीनने मोठ्या प्रमाणात हे निर्बंध तोडण्याचे टाळले आहे.

इराणकडून चीनला काय फायदा होतोय?

तथापि, गेल्या वर्षी जूनमध्ये इस्रायल आणि इराणमधील 12 दिवसांच्या युद्धानंतर या भागात तणाव वाढल्याने चीन आणि इराण यांच्यातील लष्करी सहकार्यामध्ये थोडीशी वाढ झाली होती. चीनने इराणला केलेल्या शस्त्रास्त्रांच्या विक्रीने एका दगडात दोन पक्षी मारले आहेत. पहिले म्हणजे, चीनला कच्च्या तेलाचा सतत सवलतीच्या दरात पुरवठा होत होता आणि दुसरे म्हणजे, पश्चिम आशियामध्ये सैन्य तैनात न करता सातत्याने अमेरिकेचे लक्ष दुसरीकडे वळवण्यात चीनला यश आले.

इराणला 'ड्रॅगन'ने अनेक शस्त्रे दिली

सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, इराणने अलीकडेच चीनकडून HQ-9, HQ-16, आणि HQ-17AE शॉर्ट-रेंज एअर डिफेन्स सिस्टिमसह प्रगत पृष्ठभाग-टू-एअर क्षेपणास्त्र (SAM) बॅटरी खरेदी आणि तैनात केल्या आहेत. या यंत्रणांना आतापर्यंत इराणच्या अण्वस्त्र केंद्रांचे आणि संबंधित संकुलांचे अमेरिका-इस्त्रायली हल्ल्यांपासून संरक्षण करण्यात फारसे यश मिळाले नाही.

YLC-8B अँटी-स्टिल्थ रडारने काम केले

चीनच्या YLC-8B अँटी-स्टिल्थ रडारने आतापर्यंत चांगले काम केले आहे, तरीही पुढील विश्लेषणाची गरज आहे. अहवाल सूचित करतात की त्याच्या कमी-फ्रिक्वेंसी ऑपरेशन क्षमतेमुळे इराणी कमांडर्सना रशियन-निर्मित संरक्षण प्रणालींपेक्षा जास्त अंतरावरून चोरीची शस्त्रे शोधण्यात मदत झाली आहे. मात्र, याचा फारसा फायदा झालेला नाही.

इराण चीनकडून क्षेपणास्त्रविरोधी क्षेपणास्त्र खरेदी करत आहे

संरक्षण यंत्रणांव्यतिरिक्त इराणने चीनकडून खरेदी केलेली शस्त्रास्त्रे वाढवणे हा उद्देश आहे. काही अहवालांनुसार, इराण चीनी CM-302 सुपरसोनिक अँटी-शिप क्रूझ क्षेपणास्त्र खरेदी करण्यासाठी कराराला अंतिम रूप देत आहे. पण, चीनने हे वृत्त चुकीचे ठरवले आहे.

चीनने इराणला कामिकाझे ड्रोन दिले

सुमारे 290 किलोमीटरची श्रेणी आणि कमी उंचीवर आणि उच्च वेगाने उड्डाण करण्याची क्षमता असलेले, सीएम-302 क्षेपणास्त्र पर्शियन गल्फ आणि अरबी समुद्रात तैनात यूएस विमानवाहू जहाजे आणि नौदलाच्या जहाजांना लक्ष्य करू शकते. चीनने इराणला प्रत्युत्तरादाखल हल्ले करण्यासाठी लोइटरिंग युद्धसामग्री (कामिकाझे ड्रोन) देखील दिली आहे.

हेही वाचा: आम्हाला कोणाच्या परवानगीची गरज नाही…रशियन तेल खरेदीबाबत सरकारचे मोठे वक्तव्य, अमेरिकेने 30 दिवसांसाठी दिली होती परवानगी

यूएस डिपार्टमेंट ऑफ वॉरच्या डिसेंबर 2025 च्या 'चायना मिलिटरी पॉवर रिपोर्ट'मध्ये असे म्हटले आहे की चांग गुआंग सॅटेलाइट टेक्नॉलॉजी कंपनीसारख्या चिनी उपग्रह कंपन्या गुप्तचर माहिती पुरवून इराणच्या IRGC आणि येमेनमधील हुथी अतिरेक्यांना पाठिंबा देत आहेत. तर मिनोस्पेस टेक्नॉलॉजी कंपनी इराणशी सॅटेलाइट सपोर्ट देण्यासाठी चर्चा करत आहे.