इराणच्या युद्धनौकेच्या कर्मचाऱ्यांना 'कैदी' ठेवावे, हिंद महासागर क्षेत्रात ट्रम्पची 'मार्गदर्शक तत्त्वे'

श्रीलंकेने तटस्थ असल्याचा दावा केला असला तरी युद्धाच्या वातावरणात इराणच्या युद्धनौकांना 'आश्रय' दिला आहे. या निर्णयामुळे डोनाल्ड ट्रम्प संतापले आहेत. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, अमेरिकन प्रशासन श्रीलंका सरकारवर आधीच दबाव आणत आहे. सध्या श्रीलंकेत असलेल्या इराणी जहाजाच्या क्रूला इराणला परत करता येणार नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. मात्र, दोन्ही देशांकडून याबाबत अधिकृतपणे काहीही सांगण्यात आलेले नाही. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ट्रम्प प्रशासन या मुद्द्यावर केवळ श्रीलंकेच्याच नाही तर भारताच्याही संपर्कात आहे.

भारतासोबत सरावासाठी अतिथी असलेल्या इराणी युद्धनौके IRIS Dena ला अमेरिकन टॉर्पेडोने धडक दिली. 87 जणांचा मृत्यू झाला. बुधवारी या घटनेमुळे राजनैतिक वर्तुळात विविध तणावाचे वातावरण निर्माण झाले होते. त्यानंतर, आणखी एक इराण युद्धनौका IRINS बुशेहर गुरुवारी कोलंबो बंदरात आल्याची माहिती आहे. त्या जहाजावर 208 लोक होते. श्रीलंकेचे अध्यक्ष अनुरा दिशानायके यांनी सांगितले की, IRINS बुशेहरचे इंजिन खराब झाले आहे. मानवतावादी आधारावर या जहाजाला श्रीलंकेत आश्रय देण्यात आला आहे. जहाजातून जवानांना सुखरूप बाहेर काढण्यात आले.

केवळ श्रीलंकाच नाही तर भारतालाही हाच मार्ग अवलंबावा लागेल, असा अमेरिकी प्रशासनाचा दावा आहे. हॉवेल यांनी भारतातील इस्रायलच्या राजदूताशीही चर्चा केली.

प्रसिद्ध न्यूज एजन्सी रॉयटर्सच्या मते, कोलंबोमधील यूएस दूतावासाचे प्रभारी जेन हॉवेल श्रीलंकेत आयआरआयएनएस बुशेहरचे अँकरिंग केल्यानंतर हादरले आहेत. IRINS बुशेहर किंवा IRIS Dana च्या हयात असलेल्या जवानांना इराणला परत करता येणार नाही अशी माहिती अमेरिकन प्रशासनाकडून देण्यात आली आहे. इराण त्या कैद्यांचा कोणताही प्रचार करण्यासाठी वापर करू शकत नाही, याची श्रीलंकेनेही काळजी घेतली पाहिजे, असे अमेरिकन प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.

केवळ श्रीलंकाच नाही तर भारतालाही हाच मार्ग अवलंबावा लागेल, असा अमेरिकी प्रशासनाचा दावा आहे. हॉवेल यांनी भारतातील इस्रायलच्या राजदूताशीही चर्चा केली. मात्र, तेहरानने श्रीलंकेला IRIS Dana चे अवशेष इराणकडे सोपवण्याचे आवाहन केले आहे. अमेरिकेच्या दबावापुढे श्रीलंका हे किती वेगाने करू शकेल, असा प्रश्न आहे. इराणसोबतचा संघर्ष जोपर्यंत मिटत नाही तोपर्यंत श्रीलंका कोणतीही इराणी युद्धनौका किंवा इराणी जवानांना 'मुक्त' करू शकणार नाही, असा अमेरिकेचा दावा आहे.