इस्लामाबादमध्ये 21 तासांची शांतता चर्चा अयशस्वी, इराणने अमेरिकेचे लिबिया मॉडेल स्वीकारण्यास नकार दिला

लिबिया मॉडेल आण्विक कार्यक्रम: अमेरिका आणि इराण यांच्यात इस्लामाबादमध्ये सुरू असलेली अमेरिका-इराण शांतता चर्चा पूर्णपणे अयशस्वी ठरली आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, अमेरिकेच्या बेकायदेशीर मागण्यांमुळे या महत्त्वपूर्ण चर्चेचा कोणताही परिणाम झाला नाही. ही अत्यंत महत्त्वाची बैठक 21 तास चालली पण अमेरिकेला इस्लामाबादहून रिकाम्या हाताने परतावे लागले. आता इराणचा आण्विक कार्यक्रम थांबवण्यासाठी अमेरिका लिबिया मॉडेल आण्विक कार्यक्रम राबवण्याचा प्रयत्न करत आहे.

लिबिया मॉडेल काय आहे

या नव्या रणनीतीअंतर्गत अमेरिकेला तेहरानची अण्वस्त्र क्षमता लष्करी ताकदीपेक्षा राजनैतिक दबावातून पूर्णपणे संपवायची आहे. जर इराणने अमेरिकेचे हे लिबिया मॉडेल स्वीकारले तर त्याला आपला अणुकार्यक्रम कायमचा बंद करावा लागेल. यासोबतच इराणला आपले समृद्ध युरेनियम आणि सर्व प्राणघातक शस्त्रे पूर्णपणे समर्पण करावी लागणार आहेत.

आंतरराष्ट्रीय संस्थांची तपासणी

इस्लामाबाद करारानंतर इराणला भविष्यात पुन्हा कधीही नवीन आण्विक कार्यक्रम सुरू करण्याची परवानगी मिळणार नाही. लिबिया मॉडेल अंतर्गत, आंतरराष्ट्रीय संस्थांद्वारे इराणच्या सर्व आण्विक साइट्सची कठोर तपासणी करण्यास पूर्णपणे परवानगी असेल. म्हणजे आंतरराष्ट्रीय संघटना केव्हाही तिथे जाऊन इराणमध्ये गुप्त अणुचाचणी होत आहे की नाही हे पाहू शकतात.

बेंजामिन नेतन्याहू यांचे विधान

नुकतीच इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांची अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी अत्यंत महत्त्वाची बैठक झाली. या बैठकीनंतर त्यांनी सांगितले की, 2003 मध्ये लिबियासोबत झालेल्या कराराप्रमाणेच त्यांना इराणसोबत काम करायचे आहे. बेंजामिन नेतन्याहू यांचे हे मोठे विधान अमेरिकेचे रिपब्लिकन सिनेटर टॉम कॉटन यांच्या जुन्या विधानांशी पूर्णपणे जुळते.

2003 चा लिबिया करार

2003 मध्ये झालेल्या या ऐतिहासिक करारानुसार लिबियाची राजधानी त्रिपोलीने आपला आण्विक कार्यक्रम पूर्णपणे संपवला. अमेरिकेच्या लिबिया मॉडेलनुसार इराणने ते स्वीकारले तर त्याला मोठा आर्थिक दिलासा आणि इतर अनेक सवलती दिल्या जातील. त्या बदल्यात इराणला सर्व प्रकारच्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांतून पूर्णपणे सूट देण्याचे मोठे आश्वासन देण्यात आले आहे.

हेही वाचा: इस्लामाबादमध्ये अमेरिका आणि इराणमधील शांतता चर्चा अयशस्वी, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत तणाव वाढला

गद्दाफीची मोठी चूक

आश्चर्यकारक गोष्ट म्हणजे 2003 मध्ये लिबियाचा नेता गद्दाफीने अमेरिकेला सहमती दर्शवली आणि आपला अण्वस्त्र कार्यक्रम थांबवला. पण अण्वस्त्र कार्यक्रम पूर्णपणे बंद केल्यानंतर काही काळातच लिबियाचे नेते गद्दाफी यांची निर्घृण हत्या करण्यात आली. गद्दाफीच्या निकटवर्तीयांनीही नंतर कबूल केले की त्यांचा महत्त्वाचा अणु कार्यक्रम बंद करणे ही गद्दाफीच्या आयुष्यातील सर्वात मोठी चूक होती.