Israel Iran War – युद्धामुळे दुबईच्या रिअल इस्टेट सेक्टरवर मंदीचे सावट! अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक धोक्यात

दुबई म्हणजे स्वप्नांचे शहर, जिथे समुद्राच्या लाटांवर आकाशाला भिडणाऱ्या काचेच्या इमारती आणि आलिशान व्हिला सर्वांना आकर्षित करतात. हे सामान्य माणसासाठी एक स्वप्न आहे. तर अतिश्रीमंत आणि बॉलिवूड स्टार्ससाठी दुसरे घर आहे. मात्र, युद्धाच्या सावटाखाली दुबईची चमक कमी होत आहे. अमेरिका, इस्रायल- इराण युद्धामुळे दुबईच्या रिअल इस्टेट बाजाराला मोठा धक्का बसला आहे. त्यामुळे अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक धोक्यात आली आहे. जगातील सर्वात सुरक्षित ठिकाण दुबई आता आता स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी संघर्ष करत आहे.

इस्रायल इराण भीषण संघर्ष आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे शहराचे सौंदर्य झाकोळले आहे. त्यामुळे शहराच्या रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवलेल्या अब्जावधी रुपये धोक्यात आले आहे. तसेच युद्धाच्या झळांमुळे दुबईच्या सुरक्षित निवासस्थान म्हणून असलेल्या प्रतिमेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. एकेकाळी सर्वात सुरक्षित गुंतवणूक ठिकाण मानले जाणारे, आता युद्धाचे सावट तेथील लाखो गुंतवणुकीवर धोक्याचे ठरत आहे.

दुबईतील रिअल इस्टेट बाजार अलिकडच्या काळात सर्वोत्तम टप्प्यात आहे. २०२५ हे वर्ष ऐतिहासिक होते, ज्यामध्ये १८७ दशलक्ष डॉलर्सची विक्रमी मालमत्ता विक्री झाली. शिवाय, जगभरातील हजारो नवीन करोडपती त्यांच्या मालमत्तेसह आणि कुटुंबांसह युएईमध्ये स्थलांतरित झाले. हे प्रामुख्याने त्याच्या जागतिक दर्जाच्या पायाभूत सुविधा आणि सुरक्षिततेमुळे झाले. दुबईची संपूर्ण अर्थव्यवस्था त्याच्या सुरक्षितता आणि स्थिरतेवर अवलंबून आहे. तथापि, अलिकडच्या इराणी क्षेपणास्त्र हल्ल्यांनी आणि या प्रदेशातील वाढत्या युद्ध परिस्थितीमुळे या ‘सुरक्षित स्थान’ प्रतिमेला धक्का बसला आहे. गुंतवणूकदार आता युद्धाच्या परिस्थितीत त्यांच्या मालमत्ता सुरक्षित राहतील की नाही याबद्दल चिंतेत आहेत.

दुबईच्या रिअल इस्टेटच्या तेजीत भारतीयांचे मोठे योगदान आहे. एकूण व्यवहारांपैकी सुमारे २५% ते ३०% व्यवहार भारतीय नागरिक किंवा अनिवासी भारतीय करतात. अनेक प्रमुख भारतीय विकासक तेथे मोठ्या प्रमाणात प्रकल्प सुरू करत आहेत. या युद्धजन्य वातावरणामुळे केवळ वैयक्तिक गुंतवणूकदारांचीच नाही तर या मोठ्या भारतीय कंपन्यांचीही चिंता वाढली आहे. बाजारपेठेतील आणखी एक प्रमुख चिंता म्हणजे पुरवठा आणि मागणीचा समतोल. २०२६ पर्यंत, दुबईमध्ये अंदाजे १.२ लाख नवीन निवासी युनिट्स बाजारात येण्याची अपेक्षा आहे. ही संख्या सामान्य वार्षिक पुरवठ्यापेक्षा दुप्पट आहे.

युद्धाच्या तणावामुळे परदेशी खरेदीदार मागे हटत असतील तर बाजार घरांनी भरून जाईल. मागणी कमी झाल्यामुळे मालमत्तेच्या किमती ३% ते ७% पर्यंत कमी होऊ शकतात असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे. इस्रायली हल्ल्यापासून दुबईमध्ये मालमत्तांना भेट देणाऱ्या लोकांची संख्या लक्षणीयरीत्या कमी झाली आहे. अहवालांनुसार, बुर्ज खलिफासारख्या प्रीमियम क्षेत्रातही काही प्रमुख गुंतवणूकदारांनी शेवटच्या क्षणी करार रद्द केले आहेत.

रिअल इस्टेट तज्ञांचा असा विश्वास आहे की ज्या खरेदीदारांनी दुबईमध्ये आधीच घरे बुक केली आहेत ते आता कराराच्या अटींवर पुन्हा वाटाघाटी करू शकतात किंवा मोठ्या सवलतींची मागणी करू शकतात. तर नवीन खरेदीदार सध्या थांबा आणि वाट पहा दृष्टिकोन स्वीकारत आहेत. परिस्थिती स्थिर झाल्यानंतरच पुढील निर्णय घेण्याचे त्यांनी ठरवले आहे. काही गुंतवणूकदार आता त्यांचे निधी दुबईहून हिंदुस्थानातील प्रीमियम निवासी प्रकल्पांकडे वळवू शकतात.

हा संघर्ष लांबला तर बाजारात व्यवहारांचे प्रमाण, नवीन प्रकल्प लाँच आणि गुंतवणूकदारांच्या विश्वासात लक्षणीय घट दिसून येऊ शकते. मध्यमवर्गीय खरेदीदार येत्या काही महिन्यांत वाटाघाटी करू शकतात, तर विकासक नवीन प्रकल्प लाँचबाबत निर्णय पुढे ढकलू शकतात. मोठ्या उत्पन्नाचे गुंतवणूकदार (एचएनआय) देखील आता मोठी गुंतवणूक करण्यापूर्वी वेळ आणि परिस्थितीचे पुनर्मूल्यांकन करत आहेत आणि नवीन वचनबद्धता करण्याबाबत अधिक सावध झाले आहेत. जर अनिश्चिततेचा हा काळ सुरू राहिला तर परिस्थितीवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.