तुम्ही घरात किती एलपीजी सिलिंडर ठेवू शकता? बेकायदा साठवणुकीवर सरकार कडक आहे, असे केल्यास 7 वर्षांची शिक्षा

एलपीजी सिलेंडर स्टोरेज नियम: मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या संकटाचा परिणाम भारतातही स्पष्टपणे दिसून येत आहे. एलपीजी सिलिंडरबाबत सर्वत्र गोंधळाचे वातावरण आहे. दरम्यान, सरकारने देशात एलपीजी वापराबाबतचे नियम अधिक कडक केले आहेत. नुकत्याच समोर आलेल्या माहितीनुसार, आता एलपीजी सिलिंडरचा साठा आणि पीएनजीसोबत दुहेरी गॅस कनेक्शन असणा-यांवर कडक कारवाई केली जाऊ शकते. पेट्रोलियम मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की या पावलांचा उद्देश गॅस पुरवठा संतुलित ठेवणे आणि गरजू कुटुंबांना सुविधा देणे हा आहे.

ऊर्जा संसाधनांवरील वाढता दबाव आणि आयातीवरील अवलंबित्व लक्षात घेता सरकारने कायदेशीर तरतुदींची कठोर अंमलबजावणी करण्याचे संकेत दिले आहेत. या नियमांतर्गत काय तरतुदी करण्यात आल्या आहेत ते समजून घेऊ. याशिवाय गेल्या काही दिवसांत सरकारने एलपीजी गॅस सिलिंडरबाबतही अनेक नियम बदलले आहेत.

घरात किती सिलिंडर ठेवता येतील?

सरकारी नियमांनुसार, घरगुती ग्राहकाला जास्तीत जास्त दोन एलपीजी सिलिंडर (14.2 किलो) ठेवण्याची परवानगी आहे. जर एखाद्या व्यक्तीने वैध परवानगीशिवाय 40 किलोपेक्षा जास्त एलपीजी साठवले तर ते होर्डिंग मानले जाईल. अशा प्रकरणांमध्ये, जीवनावश्यक वस्तू कायदा 1955 अंतर्गत कारवाई केली जाऊ शकते. या कायद्याच्या कलम 7 नुसार, दोषी आढळल्यास, 3 महिने ते 7 वर्षांपर्यंतच्या शिक्षेची तरतूद आहे. त्याच वेळी, अतिरिक्त गॅस सिलिंडर कलम 6A अंतर्गत जप्त केले जाऊ शकतात. एवढेच नाही तर नियमांचे उल्लंघन केल्यास संबंधित ग्राहकाचे गॅस कनेक्शनही रद्द केले जाऊ शकते.

पीएनजी आणि एलपीजी एकत्र ठेवणे बेकायदेशीर आहे

मार्च 2026 मध्ये, पेट्रोलियम मंत्रालयाने एलपीजी (पुरवठा आणि वितरण विनियमन) आदेश 2000 मध्ये सुधारणा करून एक नवीन नियम लागू केला आहे. या अंतर्गत आता कोणत्याही घरात पाईप्ड नॅचरल गॅस (पीएनजी) आणि एलपीजी दोन्ही कनेक्शन एकाच वेळी असणे बेकायदेशीर मानले जाईल. सरकारचे म्हणणे आहे की जेथे पीएनजी सुविधा उपलब्ध आहे तेथे एलपीजीची गरज कमी होते. त्यामुळे अशा ग्राहकांना त्यांचे एलपीजी कनेक्शन त्वरित सरेंडर करण्यास सांगण्यात आले आहे.

तथापि, जर एखाद्या ग्राहकाने स्वेच्छेने एलपीजी कनेक्शन परत केले तर त्याच्यावर कोणताही दंड आकारला जाणार नाही. परंतु नियमांकडे दुर्लक्ष केल्यास आणि दोन्ही कनेक्शन एकाच वेळी वापरात असल्याचे आढळून आल्यास संबंधित व्यक्तीवर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.

हेही वाचा : सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या आशा पल्लवित! 8व्या वेतन आयोगावर सरकारचं मोठं वक्तव्य, 'उघड नकार'नं खळबळ उडाली आहे

नागरिकांची जागरूकता खूप महत्त्वाची आहे

कोणत्याही क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात असल्यास गॅस सिलेंडर बेकायदेशीर साठा किंवा साठवणूक झाल्याची माहिती मिळाल्यास तत्काळ तक्रार दाखल करता येते. यासाठी 1906 एलपीजी आपत्कालीन हेल्पलाइन उपलब्ध आहे, जिथे ग्राहक थेट माहिती देऊ शकतात. याशिवाय अशा उपक्रमांची माहिती जिल्हा अन्न व पुरवठा विभाग, स्थानिक प्रशासन किंवा पोलिसांनाही देता येईल. गॅसची उपलब्धता टिकवून ठेवण्यासाठी आणि बेकायदेशीर कृत्यांना आळा घालण्यासाठी सर्वसामान्य नागरिकांची जागरूकताही खूप महत्त्वाची असल्याचे सरकारचे म्हणणे आहे.