इराण-अमेरिका युद्धात पाकिस्तानचा दुहेरी खेळ? ट्रम्प यांच्या पाठीत वार केला

इराण-अमेरिका युद्ध: अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धात पाकिस्तान उघडपणे पुढे येत नसला तरी आतमध्ये कुठेतरी इराणची साथ आहे. कारण पाकिस्तानने शांतपणे इराणच्या लष्करी विमानांना त्याच्या एका प्रमुख हवाई तळावर थांबण्याची परवानगी दिली होती.

सीबीएस न्यूजच्या हवाल्याने अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी हा दावा केला आहे. दुसरीकडे, पाकिस्तान तेहरान आणि वॉशिंग्टन यांच्यातील राजनैतिक मध्यस्थ म्हणून स्वत:ला जाहीरपणे मांडत आहे.

अमेरिकेचा काय विश्वास आहे?

अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एप्रिलच्या सुरुवातीला युद्धबंदीची घोषणा केल्यानंतर लगेचच इराणने आपली अनेक विमाने रावळपिंडी येथील पाकिस्तानी हवाई दलाच्या नूर खान हवाई तळावर पाठवली. या विमानांमध्ये इराणच्या हवाई दलाच्या RC-130 टोही विमानाचाही समावेश होता. हे लॉकहीड C-130 हरक्यूलिस वाहतूक विमानाचे पाळत ठेवणारी आवृत्ती मानली जाते.

इराणने हे का केले?

इंडिया टुडेच्या वृत्तानुसार, राष्ट्रीय सुरक्षेच्या कारणास्तव नाव न सांगण्याच्या अटीवर बोललेल्या अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ही विमाने पाकिस्तानला पाठवण्याचा उद्देश अमेरिकेच्या संभाव्य हल्ल्यांपासून इराणच्या उर्वरित लष्करी आणि विमान वाहतूक मालमत्तेचे संरक्षण करणे हा होता, कारण त्या वेळी या प्रदेशातील तणाव वेगाने वाढत होता.

या अहवालाला उत्तर देताना यूएस सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर लिहिले

अफगाणिस्ताननेही विमाने पाठवावीत का?

ते पुढे म्हणाले, “पाकिस्तानी संरक्षण अधिकाऱ्यांनी इस्रायलबाबत यापूर्वी केलेली काही विधाने पाहता, हे खरे ठरले तर मला आश्चर्य वाटणार नाही.” रिपोर्टनुसार, इराणने शेजारील अफगाणिस्तानातही काही नागरी विमाने पाठवली होती. या उड्डाणांमध्ये लष्करी विमानांचाही समावेश होता की नाही हे स्पष्ट झालेले नाही, असे दोन अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

काय म्हणाले पाकिस्तान?

मात्र, पाकिस्तानच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने नूर खान एअरबेसशी संबंधित हे आरोप फेटाळून लावले. त्यांनी सीबीएस न्यूजला सांगितले की अशा प्रकारची कृती लपून राहू शकत नाही कारण हा एअरबेस दाट लोकवस्तीच्या शहरी भागात आहे.

अफगाण नागरी हवाई वाहतूक अधिकाऱ्याने सीबीएस न्यूजला सांगितले की, संघर्ष सुरू होण्यापूर्वी महान एअरचे विमान काबूलमध्ये उतरले होते आणि इराणी हवाई क्षेत्र बंद झाल्यानंतरही ते तिथेच होते. नंतर ते विमान इराण सीमेजवळ असलेल्या हेरात विमानतळावर पाठवण्यात आले, कारण अफगाणिस्तानमध्ये पाकिस्तानच्या हवाई हल्ल्यानंतर काबूल विमानतळही लक्ष्य बनण्याची भीती होती.

अफगाणिस्तानने काय म्हटले?

तालिबानचे प्रवक्ते जबिहुल्ला मुजाहिद यांनी अफगाणिस्तानमध्ये इराणची विमाने असल्याच्या वृत्ताला नकार दिला आणि तेहरानने तेथे आपली विमाने पाठवण्याची गरज नसल्याचे म्हटले.

या घडामोडींमुळे इराण-अमेरिका संकटाच्या काळात पाकिस्तानचे कठीण संतुलन धोरण अधोरेखित झाले आहे. एकीकडे पाकिस्तानला अमेरिकेशी घनिष्ठ संबंध ठेवायचे आहेत, तर दुसरीकडे इराण किंवा चीनचा राग येईल अशी पावलेही टाळायची आहेत. चीन हा इराणचा महत्त्वाचा आंतरराष्ट्रीय मित्र आणि पाकिस्तानला सर्वात मोठा शस्त्रास्त्र पुरवठादार मानला जातो.