ट्रेनमध्ये स्पीकरवर गाणे किंवा रील वाजवल्यास मोठी किंमत मोजावी लागेल, ₹ 1,000 दंडापासून तुरुंगवासापर्यंतच्या तरतुदी आहेत.

आवाजाचा त्रास करणाऱ्या सहप्रवाशांवर रेल्वे कडक, वारंवार चेतावणी देऊनही गोंधळ सुरू राहिल्यास सहा महिन्यांपर्यंत कारावासाची शक्यता; प्रवाशांना इअरफोन वापरण्याचे आवाहन

ट्रेनमध्ये मोठमोठ्या आवाजात गाणी ऐकणे, व्हिडिओ किंवा रील्स वाजवणे आणि मोबाइल फोनच्या स्पीकरवर जोरात बोलणे यामुळे इतर प्रवाशांना त्रास होऊ शकतो. अशा आवाजाला आळा घालण्यासाठी दक्षिण रेल्वेने प्रवाशांना जागरुक करून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. लागू कायदेशीर तरतुदींनुसार, विशिष्ट परिस्थितीत ₹1,000 पर्यंत दंड आकारला जाऊ शकतो. अधिकृत रेल्वे कर्मचाऱ्याच्या सूचना असूनही उपद्रव सुरू राहिल्यास, सहा महिन्यांपर्यंत साधी कारावास, ₹5,000 पर्यंतचा दंड किंवा दोन्हीही होऊ शकतात.

रेल्वे स्थानक आणि गाड्यांमध्ये घोषणा दिल्या जातील

दक्षिण रेल्वेने आपल्या विभागांना पब्लिक ॲड्रेस सिस्टमद्वारे प्रवाशांना हिंदी, इंग्रजी आणि प्रादेशिक भाषांमध्ये जागरूक करण्यास सांगितले आहे. स्थानक आणि डब्यांमध्ये माहिती फलक लावण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.

मोबाइलवर मोठ्या आवाजात संगीत किंवा व्हिडिओ वाजवणे आणि फोनवर जास्त वेळ बोलणे यामुळे जवळ बसलेल्या प्रवाशांच्या आरामावर परिणाम होतो, असे रेल्वेचे म्हणणे आहे. विशेषत: एसी डब्यांमध्ये, जेथे बाहेरचा आवाज तुलनेने कमी असतो, तेथे मोबाईलचा मोठा आवाज इतर प्रवाशांना अस्वस्थ करू शकतो.

पहिल्या कारवाईमध्ये ₹1,000 पर्यंत दंड

उपद्रव करणाऱ्या प्रवाशांवर रेल्वे कायद्याच्या कलम १४५ अन्वये कारवाई करण्याची तरतूद आहे. संबंधित परिस्थितीत, प्रवाशाला रेल्वेच्या परिसरातून काढून टाकले जाऊ शकते आणि ₹1,000 पर्यंत दंड आकारला जाऊ शकतो. रेल्वेच्या सूचनांनुसार, तिकीट परीक्षकाच्या दर्जापेक्षा कमी नसलेले अधिकृत व्यावसायिक कर्मचारी देखील विहित परिस्थितीत दंड आकारण्याची कारवाई करू शकतात.

अधिकृत रेल्वे कर्मचाऱ्याने थांबवण्याच्या सूचना देऊनही प्रवाशाने उपद्रव सुरू ठेवल्यास, त्याला सहा महिन्यांपर्यंत साधी कारावास, ₹5,000 पर्यंत दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात. मात्र, याचा अर्थ मोबाईलवर मोठ्या आवाजात संगीत वाजवणाऱ्या प्रत्येक प्रकरणात आपोआप तुरुंगवास भोगावा लागेल, असे नाही. खटल्याच्या परिस्थितीनुसार आणि लागू असलेल्या कायदेशीर तरतुदींनुसार कारवाई केली जाईल.

रेल्वे बोर्डाने यापूर्वीही सूचना जारी केल्या होत्या

23 जुलै 2012 रोजी रेल्वे बोर्डाने ट्रेनमध्ये मोबाईल फोन वापरण्याबाबत मार्गदर्शक तत्त्वेही जारी केली होती. यामध्ये प्रवाशांना मोबाईल सायलेंट किंवा व्हायब्रेशन मोडवर ठेवा, रिंगटोनचा आवाज कमी ठेवा आणि मोठ्या आवाजात संभाषण टाळण्याचे आवाहन करण्यात आले.

आता मोबाईल इंटरनेट आणि सोशल मीडियाच्या वाढत्या वापराच्या पार्श्वभूमीवर रेल्वेने या मुद्द्यावर पुन्हा भर दिला आहे. प्रवाशांना गाणी, चित्रपट, व्हिडीओ आणि कार्टून ऐकण्यासाठी किंवा पाहण्यासाठी इअरफोनचा वापर करण्यास आणि विशेषत: रात्रीच्या वेळी आवाज टाळण्यास सांगण्यात आले आहे.

अडचण आली तर तक्रार कुठे करायची?

वारंवार विनंती करूनही एखादा प्रवासी स्पीकरवर मोठ्या आवाजात वाजवत असल्यास किंवा इतर प्रवाशांना त्रास देत असल्यास, तक्रारीसाठी खालील पर्याय उपलब्ध आहेत:

Rail Madad App: PNR आणि कोच तपशील देऊन तक्रार नोंदवा.

रेल्वे हेल्पलाइन 139: प्रवासादरम्यान समस्या कळवा.

TTE किंवा RPF: ट्रेनमध्ये उपस्थित असलेल्या तिकीट परीक्षक, रेल्वे संरक्षण दलाचे कर्मचारी किंवा कोच अटेंडंट यांना सांगा.

प्रवासादरम्यान इतरांची सोय लक्षात ठेवा, असे आवाहन रेल्वेकडून करण्यात आले आहे. इअरफोन वापरणे, कमी आवाजात बोलणे आणि मोबाईल सायलेंट मोडवर ठेवणे हा अनावश्यक वाद टाळण्याचा सोपा मार्ग आहे.