पंजाबमधील मान सरकारचे यश, अवघ्या 4 वर्षात भाक्रा कालव्याएवढे पाणी राज्यातील शेतापर्यंत पोहोचवले.

पंजाब बातम्या: पंजाबचे मुख्यमंत्री भगवंत सिंह मान म्हणाले की, गेल्या काही वर्षांत राज्यातील सिंचन व्यवस्था मजबूत करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर काम करण्यात आले आहे. कालवे सुधारून आणि जुनी यंत्रणा पुन्हा सुरू करून शेतकऱ्यांना अधिकाधिक पाणी देण्याचा प्रयत्न सरकारने केल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.

बंद केलेले कालवे पुन्हा उघडले

मुख्यमंत्र्यांच्या म्हणण्यानुसार, पंजाबमध्ये पूर्वी केवळ 26.5 टक्के शेतांना कालव्याच्या पाण्याने सिंचन केले जात होते, परंतु आता ते सुमारे 78 टक्के झाले आहे. म्हणजे पूर्वीपेक्षा जास्त शेतांना कालव्यांचे पाणी मिळू लागले आहे. ते म्हणाले की सरकारने हंगामी नद्यांचे अतिरिक्त पाणी सुनिश्चित केले आहे आणि बंद केलेले कालवे पुन्हा सुरू केले आहेत, ज्यामुळे शेतीला फायदा झाला आहे.

गेल्या 4 वर्षांत सुमारे 6,700 कोटी रुपये खर्च केले

मुख्यमंत्री म्हणाले की, गेल्या चार वर्षात कालव्यांची दुरुस्ती, सफाई आणि सुधारणा यासाठी सुमारे 6,700 कोटी रुपये खर्च करण्यात आले आहेत. याशिवाय सुमारे 13,000 किमी लांबीचे कालवे बांधणे व दुरुस्तीचे कामही करण्यात आले आहे. त्यामुळे कालव्याचे पाणी आता जवळपास 58 लाख एकर जमिनीपर्यंत पोहोचत आहे, जे पूर्वी खूपच कमी होते.

18 हजारांहून अधिक मार्ग पुन्हा सुरू केले

सरकारने 15,500 हून अधिक कालवे स्वच्छ केले आणि 18,000 हून अधिक जलमार्ग पुन्हा उघडले. यासोबतच 7 हजारांहून अधिक लहान जलवाहिन्याही पूर्ववत करण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे दूरवरच्या शेतातही पाणी पोहोचू लागले आहे.

नवीन जमीन घेतली नाही

मुख्यमंत्री म्हणाले की, अनेक कालवे 30-40 वर्षांपासून बंद होते. आता त्यातील 100 हून अधिक कालवे पुन्हा उघडण्यात आले आहेत. त्यांची एकूण लांबी सुमारे 545 किलोमीटर आहे. विशेष म्हणजे या कामांसाठी नवीन जमीन घेण्यात आली नाही, उलट जुनी व्यवस्था सुधारून वापरात आणण्यात आली. त्यांनी तरन तारण जिल्ह्यातील सरहाली कालव्याचे उदाहरण दिले, जो सुमारे 22 किलोमीटर लांबीचा आणि बराच काळ बंद होता. आता ते पुन्हा सुरू करण्यात आले असून, त्याचा लाभ जवळपासच्या शेतकऱ्यांना मिळत आहे.

शेतकऱ्यांना शेती करताना सोयी मिळत आहेत

याशिवाय फिरोजपूर फीडर, सरहिंद कालव्यासारख्या मोठ्या कालव्याची क्षमताही वाढवण्यात आली असून, त्यामुळे अधिक पाणी उपलब्ध होत आहे. कालव्याच्या अस्तरीकरणामुळे पाण्याची बचत होत असून गळतीही कमी झाली आहे. पूर्वी शेतकऱ्यांना कालव्याचे पाणी आवर्तन पध्दतीने मिळत असे, मात्र आता ही व्यवस्था बदलून दैनंदिन पाणी देण्याचा प्रयत्न सुरू झाला आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांची शेती करताना सोय होत आहे.

भूजलावरील अवलंबित्वात घट

सरकारचे म्हणणे आहे की या प्रयत्नांमुळे भूजलावरील (जमिनीखालील पाणी) अवलंबित्वही कमी झाले आहे. काही भागात भूजलाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी झाला आहे, जो भविष्यासाठी एक चांगला संकेत मानला जात आहे. यासोबतच पूर प्रतिबंध आणि जलव्यवस्थापनाचे कामही करण्यात आले आहे. नुकसान कमी व्हावे यासाठी नदी-नाले साफ करणे, गाळ काढणे, बंधारे मजबूत करणे अशी कामे केली जात आहेत.

शाहपूर कंदी धरण प्रकल्पही पूर्ण झाला

प्रदीर्घ काळ रखडलेला शाहपूर कंदी धरण प्रकल्प आता पूर्ण झाला असल्याची माहितीही मुख्यमंत्र्यांनी दिली. त्यामुळे राज्यात पाण्याचा अधिक चांगला वापर होण्यास मदत होणार आहे. एकूणच, सरकारचे म्हणणे आहे की या सर्व प्रयत्नांमुळे पंजाबमधील शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी अधिकाधिक आणि नियमित पाणी मिळत आहे, ज्यामुळे शेती सुधारेल आणि उत्पादन वाढेल अशी अपेक्षा आहे.

हेही वाचा: पंजाबचा अर्थसंकल्प 2026-27: 'मुख्यमंत्री सेहत योजने'ला मोठा पाठिंबा, 2,000 कोटींची तरतूद