एका षटकात सहा षटकार…क्रिकेटने आकाशालाच गवसणी घातली!

क्रिकेटच्या इतिहासात अनेक विक्रम रचले गेले. अनेक मोडले गेले. काही विक्रम आकडय़ांमध्ये मावले, तर काही दंतकथा बनले. सर गारफिल्ड सोबर्स यांनी 31 ऑगस्ट 1968 रोजी इंग्लंडमधील स्वान्सीच्या सेंट हेलन्स मैदानावर घडवलेला एका षटकातील सलग सहा षटकारांचा पराक्रम हा दुसऱया प्रकारात मोडतो. त्या दिवशी स्कोअरबोर्डवर फक्त 36 धावा चढल्या नव्हत्या, तर क्रिकेटच्या इतिहासात अशक्य वाटणाऱया गोष्टीला पहिल्यांदाच वास्तवाचं रूप मिळालं होतं.

नॉटिंगहॅमशायरकडून खेळणाऱया सोबर्स यांच्यासमोर ग्लॅमोर्गनचा डावखुरा फिरकी गोलंदाज माल्कम नॅश उभा होता. त्या षटकाच्या पहिल्या चेंडूवर सोबर्स यांनी पुढे सरसावत चेंडू थेट सीमारेषेबाहेर धाडला. दुसऱया चेंडूचीही तीच गत झाली. तिसऱया षटकारानंतर प्रेक्षक खुर्च्यांवरून उठले. चौथ्या षटकारानंतर मैदानात उत्सुकतेची कुजबुज सुरू झाली. पाचवा षटकार गेल्यावर प्रत्येकाची नजर सहाव्या चेंडूकडे लागली होती. त्या क्षणी मैदानावर फक्त एक गोलंदाज आणि एक फलंदाज नव्हते, तर इतिहास स्वतः श्वास रोखून उभा होता.

नॅशकडून सहावा चेंडू टाकला गेला आणि सोबर्स यांच्या बॅटने पुन्हा एकदा विजेचा कडकडाट केला. चेंडू इतका उंच आणि लांब गेला की, जणू क्रिकेटने त्या दिवशी आकाशाची उंचीच मोजून पाहिली. चेंडू सीमारेषेबाहेर पडताच प्रेक्षकांनी जल्लोषात मैदान डोक्यावर घेतले आणि एका षटकात सलग सहा षटकार ठोकणारे प्रथम श्रेणी क्रिकेटमधील पहिले फलंदाज म्हणून सोबर्स यांचे नाव इतिहासात कायमचे कोरले गेले.

त्या षटकाने माल्कम नॅशलाही क्रिकेटच्या इतिहासात अजरामर करून टाकले. आयुष्यभर त्यांची ओळख ‘ज्यांच्या षटकात सोबर्स यांनी सहा षटकार ठोकले’ अशीच राहिली. मात्र नॅश यांनी कधीही त्याबद्दल कटुता व्यक्त केली नाही. उलट, ‘इतिहासाचा भाग होण्याचं भाग्य मला मिळालं,’ असे ते नंतर हसत म्हणायचे. हीच त्या विक्रमाची महानता होती.

आज टी-20 क्रिकेटमध्ये सहा षटकारांचा पराक्रम अनेकांनी केला आहे. युवराज सिंग, हर्शल गिब्स, कायरॉन पोलार्ड अशा अनेकांनी हा चमत्कार पुन्हा घडवला, पण त्यांच्यापूर्वी पहिली ओळ लिहिणारा लेखक एकच होता, तो म्हणजे गारफिल्ड सोबर्स. विशेष म्हणजे, हा पराक्रम त्यांनी अशा काळात केला, जेव्हा जाड बॅट नव्हत्या, फलंदाजांसाठी नियम सैल नव्हते आणि सीमारेषाही आजच्याइतक्या जवळ नव्हत्या.

सोबर्स यांचे ते सहा षटकार म्हणजे केवळ सहा फटके नव्हते. ते क्रिकेटच्या धाडसाचे, आत्मविश्वासाचे आणि अमरत्वाचे सहा अध्याय होते. म्हणूनच आजही एका षटकात सहा षटकारांचा विषय निघाला की, क्रिकेटप्रेमींच्या डोळ्यांसमोर सर्वप्रथम उभा राहतो तो सर गारफिल्ड सोबर्स यांचाच रुबाबदार चेहरा. सोबर्स यांचा हा पराक्रम आजही इतिहासाचा पाया बनून कायम उभा आहे.