पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावादरम्यान, भारतीय नौदल, **ऑपरेशन ऊर्जा सुरक्षा** अंतर्गत, अत्यंत संवेदनशील होर्मुझ सामुद्रधुनीतून देशाच्या महत्वाच्या उर्जेच्या मालाच्या सुरक्षित मार्गाची खात्री करत आहे.
चालू असलेल्या संघर्षामुळे निर्माण झालेल्या अडथळ्यांना प्रतिसाद म्हणून सुरू करण्यात आलेल्या या ऑपरेशनमध्ये या मोक्याच्या चोकपॉईंटमध्ये आणि आजूबाजूला पाचपेक्षा जास्त प्रगत, फ्रंटलाइन युद्धनौका तैनात करण्यात आल्या आहेत. नौदल कर्मचारी केवळ जहाजांनाच सुरक्षा देत नाहीत, तर सुरक्षित मार्गांबाबत अचूक आणि रिअल-टाइम सूचना देऊन – LNG, LPG आणि कच्च्या तेलाच्या वाहकांसह – भारतात येणा-या टँकरना सक्रियपणे मार्गदर्शन करत आहेत.
तेहरानशी राजनैतिक चर्चेनंतर इराणने भारतीय ध्वजांकित जहाजांना सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी दिली आहे. किमान एका अलीकडील प्रकरणात, इराणच्या नौदलानेच एका भारतीय एलपीजी टँकरला अरुंद मार्गातून मार्ग दाखवला. जहाजे सामुद्रधुनीतून बाहेर पडताच, भारतीय विध्वंसक आणि फ्रिगेट्स ताबा घेतात आणि ओमानच्या आखातातून भारतीय बंदरांवर सुरक्षितपणे घेऊन जातात. अशा संरक्षणासाठी बावीस उच्च-प्राधान्य जहाजे ओळखण्यात आली आहेत.
हे मिशन नौदलाच्या हायड्रोग्राफिक चार्टिंग कौशल्यावर खूप अवलंबून आहे. भारतीय सर्वेक्षण जहाजांनी तयार केलेले समुद्रतळाचे तपशीलवार नकाशे जहाजातील कर्मचाऱ्यांना जगातील सर्वात व्यस्त ऊर्जा धमन्यांपैकी एकामध्ये लपलेले धोके टाळण्यास मदत करतात. ही क्षमता राष्ट्रीय पाण्याच्या पलीकडे विस्तारते आणि हिंद महासागर क्षेत्रातील मैत्रीपूर्ण राष्ट्रांना मदत करते.
धोके खरे आहेत. अमेरिकेच्या गुप्तचर अहवालांनी पुष्टी केली आहे की इराणने सामुद्रधुनीमध्ये किमान डझनभर पाण्याखालील खाणी (महाम-3 आणि महाम-7 प्रकारच्या) तैनात केल्या आहेत, ज्यामुळे अनिश्चितता वाढली आहे.
डिप्लोमॅटिक क्लिअरन्स, रिअल-टाइम मार्गदर्शन आणि नौदल सुरक्षा या बहुस्तरीय दृष्टीकोनातून, 'ऑपरेशन ऊर्जा सुरक्षा' प्रादेशिक अशांतता असूनही भारताच्या ऊर्जा पुरवठा लाइन राखण्यात मदत करत आहे. नौदल सतत परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे आणि जहाजे या धोकादायक भागातून सुरळीत आणि सुरक्षितपणे जातील याची खात्री करत आहे.
Comments are closed.