एलपीजीचे संकट टळेल.

‘होर्मुझ’ पार करून दोन मोठी जहाजे भारताच्या दिशेने : दोन दिवसात मुंबईत पोहोचणार

► वृत्तसंस्था/ नवी दिल्ली

पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या संघर्षादरम्यान केंद्र सरकार देशात स्वयंपाकाच्या गॅसचा पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी सक्रियपणे काम करत आहे. भारताच्या राष्ट्रीय ऊर्जा सुरक्षा आणि सागरी लॉजिस्टिक्स आघाड्यांवर महत्त्वपूर्ण हालचाली नोंदवल्या गेल्या आहेत. एलपीजी गॅस वाहून नेणारे दोन मोठे टँकर भारतीय बंदरांकडे येत असून त्यांच्या माध्यमातून 92,700 मेट्रिक टन एलपीजी लवकरच प्राप्त होणार आहे. दुसरीकडे, स्थानिक बाजारपेठेत पुरवठा साखळी विस्कळीत करणाऱ्यांविरुद्ध एजन्सींनी कठोर भूमिका घेतली आहे.

इराण आणि इस्रायलमधील वाढत्या तणावामुळे जगभरात इंधन आणि ऊर्जा पुरवठ्यात संकट निर्माण झाले आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद होण्याच्या संभाव्य परिणामामुळे जागतिक शिपिंगवर परिणाम झाला आहे. या तीव्र तणावादरम्यान, भारतासाठी महत्त्वपूर्ण आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. भारताची ऊर्जा सुरक्षा मजबूत करणारे ‘नंदा देवी’ आणि ‘शिवालिक’ हे दोन महत्त्वाचे एलपीजी टँकर यशस्वीरित्या आणि सुरक्षितपणे होर्मुझ सामुद्रधुनी पार करून भारताच्या दिशेने मार्गस्थ झाले आहेत.

‘नंदा देवी’ हा एलपीजी वाहक भारतीय टँकर शुक्रवारी रात्री संवेदनशील समुद्री मार्ग ओलांडून खुल्या समुद्रात पोहोचला. हे जहाज भारताच्या घरगुती गरजांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असलेले 46,000 मेट्रिक टन द्रवीभूत पेट्रोलियम वायू (एलपीजी) वाहून आणत आहे. यापूर्वी, ‘शिवालिक’ टँकरने देखील 46,700 मेट्रिक टन एलपीजीसह या मार्गाने सुरक्षितपणे प्रवास सुरू केला आहे. आता येत्या 48 तासात म्हणजेच 16 आणि 17 मार्च रोजी हे दोन्ही टँकर भारतीय किनारपट्टीवर दाखल होणार आहेत.

भारताच्या यशस्वी राजनैतिकतेचा परिणाम

‘नंदा देवी’ आणि ‘शिवालिक’ या जहाजांचा सुरक्षित मार्ग भारताच्या यशस्वी राजनैतिकतेचा परिणाम मानला जात आहे. भारताशी झालेल्या चर्चेनंतर, इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने भारतीय जहाजे थांबवली जाणार नाहीत असे स्पष्ट केले. पुढील दोन दिवसांत (48 तास) दोन एलपीजीवाहू टँकर मुंबई किंवा कांडला बंदरावर पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. या शिपमेंटच्या आगमनामुळे देशात संभाव्य गॅस संकट टाळता येईल अशी अपेक्षा आहे. मध्य-पूर्वेतील चालू तणावामुळे, गुजरातचे कांडला बंदर एक प्रमुख सागरी केंद्र म्हणून उदयास आले आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील वाढत्या धोक्यामुळे, अंदाजे 22 जहाजे कांडलाकडे येत आहेत. शिवाय, भारत त्यांच्या इतर 28 जहाजांचा सुरक्षित प्रवास सुनिश्चित करण्यासाठी इराणशी राजनैतिक चर्चा सुरू आहे.

भारतीय नौदलाची दिमाखदार कामगिरी

एलपीजीवाहू जहाजे आता भारतीय नौदलाच्या मार्गदर्शनाखाली वेगाने भारताकडे येत आहेत. सध्या, भारतीय नौदल या जहाजांच्या हालचालींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. देशातील ऊर्जा पुरवठा सुरक्षित आणि सुखकरपणे सुरू ठेवण्यासाठी सरकारचे प्रयत्न सुरू आहेत. या दोन्ही जहाजांचे सुरक्षित आगमन भारताने त्यांचा ऊर्जा पुरवठा सुरक्षित करण्यासाठी एक प्रभावी व्यवस्था स्थापित केली आहे. भारत त्याच्या एलपीजी गरजांसाठी आखाती देशांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असला तरी पुरवठा साखळीत थोडासा व्यत्यय देखील मोठ्या संकटाला कारणीभूत ठरू शकतो हे यातून दिसून येत आहे.

‘बंदर लॉजिस्टिक’ला मोठे यश : सुजाता शर्मा

पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या संयुक्त सचिव सुजाता शर्मा यांनी शनिवारी ‘शिवालिक’ आणि ‘नंदा देवी’ नावाचे एलपीजी टँकर सध्या धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाची होर्मुझची सामुद्रधुनी पार करून भारताकडे येत असल्याचे सांगितले. ही एक मोठी  ऊर्जा लॉजिस्टिक्स मोहीम असून दोन्ही जहाजे 92,700 मेट्रिक टन गॅसची मोठी शिपमेंट वाहून आणत असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. इतक्या मोठ्या प्रमाणात गॅसच्या आगमनामुळे देशांतर्गत बाजारपेठेत पुरेशी ऊर्जा उपलब्ध होईल आणि औद्योगिक आणि देशांतर्गत मागणी सुरळीतपणे पूर्ण होईल.

भारतीय खालशांची सुरक्षित परत

व्यावसायिक शिपिंग आणि लॉजिस्टिक्स व्यतिरिक्त, सागरी कामगारांच्या सुरक्षेबाबतही सकारात्मक बातम्या समोर आल्या आहेत. अधिकृत माहितीनुसार, गेल्या 24 तासांत 30 भारतीय खलाशांना यशस्वीरित्या भारतात परत आणण्यात आले आहे. हे पाऊल सागरी ऑपरेशन्सशी संबंधित मानवी संसाधनांच्या सुरक्षितता आणि संकट व्यवस्थापनाच्या यशाचे प्रतिबिंबित करते. दुसरीकडे, मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अंदाजे 500 भारतीय नागरिक कतारमधून सुरक्षितपणे भारतात परतले. या प्रदेशातील अस्थिर परिस्थिती आणि हवाई क्षेत्रावरील परिणामाच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय दूतावासाने नागरिकांना मदत करत त्यांच्या सुरक्षित परतण्यासाठी योगदान दिले.