ट्रम्प-इराण डील: ट्रम्प आणि इराणमध्ये मोठा करार, आता लेबनन आणि इस्रायलमध्ये युद्ध थांबणार, होर्मुझवरून अमेरिकन नाकेबंदी हटवली

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी एका मोठ्या करारावर स्वाक्षरी केली आहे. या करारानंतर लेबनॉन, हिजबुल्लाह आणि इस्रायल यांच्यात सुरू असलेले युद्ध आता पूर्णपणे थांबेल, अशी अपेक्षा आहे. फ्रान्समधील व्हर्साय पॅलेस येथे झालेल्या G7 शिखर परिषदेदरम्यान हा करार झाला.

: सौदी अरेबिया फ्रान्स डील : लष्करी आणि संरक्षण सहकार्य वाढवण्यासाठी सौदी आणि फ्रान्समध्ये मोठी बैठक, वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची पॅरिसमध्ये बैठक झाली.

या करारात काय आहे

या कराराला “इस्लामाबाद मेमोरँडम ऑफ अंडरस्टँडिंग” असे नाव देण्यात आले आहे. त्यात 14 मुख्य गोष्टी लिहिल्या आहेत, त्यातील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे सर्व आघाड्यांवर लष्करी कारवाई तात्काळ आणि कायमची थांबवावी. दोन्ही देश पुढील 60 दिवस चर्चा करतील जेणेकरून अंतिम करार होऊ शकेल.

या करारानुसार अमेरिकेने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरून सागरी नाकेबंदी उठवली आहे. यूएस सेंट्रल कमांड (सेंटकॉम) ने पुष्टी केली आहे की इराणची बंदरे आणि किनारी भागातून जाणारी जहाजे यापुढे थांबविली जाणार नाहीत. याशिवाय, इराणच्या आर्थिक विकास आणि पुनर्बांधणीसाठी $300 अब्ज निधीची योजना देखील तयार केली जाईल, जी 60 दिवसांत अंतिम केली जाईल.

सैन्य आणि मंजूरी यावर निर्णय

करारात असेही म्हटले आहे की जेव्हा अंतिम करार होईल तेव्हा 30 दिवसांच्या आत अमेरिका इराणजवळील भागातून आपले सैन्य मागे घेईल. दरम्यान, इराण आपला आण्विक कार्यक्रम आता आहे तसाच ठेवणार असून अमेरिका इराणवर कोणतेही नवीन निर्बंध लादणार नाही.

इस्रायलची भूमिका वेगळी

एकीकडे ट्रुथ सोशलवर ट्रम्प म्हणाले की, त्यांना सर्व आघाड्यांवर संपूर्ण युद्धविराम हवा आहे, तर इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी स्पष्टपणे सांगितले आहे की, ते या कराराला बांधील नाहीत. तो म्हणाला की जोपर्यंत हिजबुल्लाहचा धोका पूर्णपणे संपत नाही तोपर्यंत ते दक्षिण लेबनॉनमधून आपले सैन्य मागे घेणार नाहीत आणि तेथे सुरक्षा बफर राखतील.

या करारानंतरही जमिनीवरील परिस्थिती अजूनही तणावपूर्ण आहे. तसेच 18 जून रोजी दक्षिण लेबनॉनमध्ये इस्रायली हल्ल्यात तीन लोक ठार झाले आणि हिजबुल्लाहनेही चकमकी नोंदवल्या. दरम्यान, इराणने दिलेली आश्वासने पूर्ण न केल्यास अमेरिका पुन्हा लष्करी कारवाई सुरू करेल आणि नाकेबंदी लागू करेल, असा इशारा अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनी दिला आहे.

आता या संदर्भात पुढील मोठी बैठक 19 जून रोजी स्वित्झर्लंडमध्ये होणार आहे, जिथे अमेरिका आणि इराणचे प्रतिनिधी चर्चेची पुढील फेरी सुरू करतील.