वैमानिकांना इराणच्या खोलीतून बाहेर काढण्यात आले, सीआयए कसे पास झाले, आयआरजीसी अयशस्वी – संघर्ष, संयम आणि यशाची कॉकटेल कथा

मध्य पूर्व दिवसेंदिवस युद्धाचा वणवा वाढत आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प इराणला सतत नवनवे इशारे देत आहेत, पण इराण झुकायला अजिबात तयार नाही. इराणही अमेरिका आणि इस्रायलला चोख प्रत्युत्तर देत आहे. अलीकडेच इराणने अमेरिकेची दोन लढाऊ विमाने पाडली होती. त्यानंतर फायटर जेटचे पायलट इराणमध्ये पडले. मात्र, अमेरिकेने दावा केला आहे की त्यांनी त्यांच्या दोन्ही पायलटना इराणमधून सुखरूप बाहेर काढले आहे.

दुसरीकडे, एका अमेरिकन पायलटने शत्रूच्या हद्दीत तब्बल 48 तास एकट्याने लढून जगण्याचा आदर्श ठेवला आहे. त्यातून लष्करी प्रशिक्षणाची खरी ताकद जगासमोर आली आहे. दक्षिण-पश्चिम इराणच्या डोंगराळ भागात F-15E स्ट्राइक ईगल विमान पाडल्याची ही घटना एखाद्या हॉलिवूड चित्रपटातील कथा असल्यासारखी वाटते.

इराणमध्ये ४८ तास कसे घालवायचे?

विमान पडल्यानंतर वैमानिकाने ताबडतोब लपण्याची आणि सतत ठिकाणे बदलण्याचे धोरण अवलंबले. तो डोंगराच्या खड्ड्यांमध्ये लपून राहिला आणि शोधात गुंतलेल्या सैन्याला टाळण्यासाठी हलवत राहिला. एका वेळी तो 7,000 फूट उंच टेकडीवर चढला आणि आजूबाजूच्या सैन्यापासून दूर गेला. त्याच्याकडे फक्त एक हँडगन, मर्यादित संसाधने आणि प्रशिक्षण होते. विशेष म्हणजे अमेरिकन एजन्सी देखील त्याच्या अचूक ठिकाणाचा 24 तासांपेक्षा जास्त काळ मागोवा घेऊ शकल्या नाहीत.

CIA ला कसे कळले?

पायलटकडे कम्युनिकेशन डिव्हाईस आणि ट्रॅकिंग बीकन होता, परंतु कठीण भौगोलिक परिस्थितीमुळे ते शोधणे सोपे नव्हते. अखेर सीआयए तंत्रज्ञानाचा वापर करून त्याचे लोकेशन ट्रेस करण्यात आले. त्याचे स्थान निश्चित होताच, ही माहिती व्हाईट हाऊस, पेंटागॉन आणि यूएस आर्मीला शेअर करण्यात आली. यानंतर तातडीने विशेष दलाची टीम ऑपरेशनसाठी पाठवण्यात आली.

वैमानिकाची रविवारी सुखरूप सुटका करण्यात आली. त्यांना काही दुखापत झाली असली तरी त्यांची प्रकृती स्थिर असल्याचे सांगण्यात आले. या संपूर्ण कारवाईत बचाव पथकातील एकही सदस्य जखमी झाला नाही ही दिलासादायक बाब आहे.

राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प काय म्हणाले?

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या मोहिमेचे कौतुक करताना म्हटले आहे की, “हा शूर योद्धा इराणच्या दुर्गम पर्वतांमध्ये शत्रूच्या रेषेच्या मागे होता, आमच्या शत्रूंनी त्यांचा पाठलाग केला होता, जे प्रत्येक तासाला जवळ येत होते.” त्यांनी या ऑपरेशनचे वर्णन अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात धाडसी शोध आणि बचाव कार्यांपैकी एक म्हणून केले.

SERE प्रशिक्षण म्हणजे काय?

या घटनेने अमेरिकन लष्करी प्रशिक्षण 'SERE' (सर्व्हायव्हल, इव्हेशन, रेझिस्टन्स, एस्केप) चे महत्त्व सिद्ध झाले. हे प्रशिक्षण वैमानिकांना शत्रूच्या प्रदेशावर टिकून राहण्यासाठी, कॅप्चर टाळण्यास, कॅप्चरला प्रतिकार करण्यास आणि सुरक्षितपणे पळून जाण्यासाठी तयार करते. या प्रशिक्षणात केवळ उपकरणांवर अवलंबून न राहता मानसिक बळ, झटपट निर्णय घेण्याची क्षमता आणि परिस्थितीनुसार स्वत:ला जुळवून घेण्यावर भर दिला जातो.

वैमानिकांना इजेक्शन सीटसह सर्व्हायव्हल किट दिले जाते, ज्यामध्ये आवश्यक उपकरणे असतात. याशिवाय ते एक खास जॅकेट घालतात, ज्यामध्ये रेडिओ, शस्त्रे आणि इतर महत्त्वाच्या गोष्टी असतात.