देशाची राजधानी दिल्लीसह एनसीआरमध्ये पुन्हा एकदा हवामानात बदल झाला आहे. गेल्या काही दिवसांपासून दिल्लीकर उन्हाचा तडाखा आणि घामाच्या धारांनी त्रस्त होते. मात्र आता राजधानीत ढग आणि धुळीने आभाळ झाकले असून आता शहरातील अनेक भागात पाऊस पडत आहे. हवामान खात्याने (IMD) यापूर्वीच गुरुवारी शहरासाठी 'यलो अलर्ट' जारी केला होता. सतर्कतेनुसार दिल्लीत विजांच्या कडकडाटासह हलका पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. एकीकडे डोंगराळ भागात बर्फवृष्टी आणि पाऊस सुरूच आहे, तर दुसरीकडे राजस्थानसह उत्तर आणि मध्य भारतातील मैदानी भागात भीषण उष्म्याने लोक हैराण झाले आहेत.
हवामान खात्याचा यलो अलर्ट आणि इशारा
परिस्थिती पाहता, हवामान विभागाने (IMD) आधीच दिल्ली, नोएडा, गुरुग्राम आणि फरिदाबाद सारख्या भागांसाठी यलो अलर्ट जारी केला होता. गडगडाट आणि विजांच्या कडकडाटासह हलका ते मध्यम पाऊस पडू शकतो आणि वेगाने वारे वाहू शकतात, असा इशारा विभागाने दिला होता. दिल्लीचे आजचे किमान तापमान २४ अंश सेल्सिअस इतके नोंदवले गेले, जे या हंगामातील आतापर्यंतचे सर्वोच्च तापमान होते. कमाल तापमान 39 अंशांच्या आसपास राहण्याची शक्यता होती मात्र अचानक आलेल्या पावसाने पारा खाली ढकलला आहे. विखुरलेले ढग आणि रिमझिम पावसाचा असाच परिणाम आजूबाजूच्या परिसरातही दिसून येत आहे.
धूळ आणि धुक्याची चादर यामागील कारण
राजस्थानच्या पश्चिमेकडील भाग आणि शेजारील देश पाकिस्तानवर चक्रीवादळाच्या स्थितीमुळे हा बदल झाल्याचे हवामान तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. तिथून उडणारे धुळीचे कण वाऱ्यासोबत दिल्ली-एनसीआरकडे सरकत आहेत, त्यामुळे आकाशात धुळीचा दाट थर पसरला आहे. त्यामुळे हवेच्या गुणवत्तेत थोडीशी घसरण झाली असून दृश्यमानता कमी झाली आहे. राजस्थानच्या गंगानगर, हनुमानगड आणि बिकानेरमध्ये गेल्या २४ तासांपासून सुरू असलेल्या धुळीचे वादळ आणि पावसाचा थेट परिणाम आता दिल्ली आणि आसपासच्या शहरांमध्ये स्पष्टपणे जाणवत आहे.
उष्णतेने हंगामाचा विक्रम मोडला
या मोसमातील आतापर्यंतची सर्वात उष्ण सकाळ गुरुवारी दिल्लीत नोंदवण्यात आली. किमान तापमान 24 अंश सेल्सिअस होते, जे सामान्यपेक्षा जास्त आहे. त्याचवेळी कमाल तापमान ३९ अंश सेल्सिअसच्या आसपास राहण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली होती. उन्हाचा कडाका आणि वाढत्या तापमानात पावसामुळे उष्णतेपासून दिलासा मिळू शकतो. हवामान शास्त्रज्ञांच्या मते, दिल्लीतील हवामानात अचानक बदल होण्याचे कारण म्हणजे राजस्थान आणि पाकिस्तानच्या पश्चिम भागात तयार झालेले 'इंड्यूस्ड सायक्लोनिक सर्क्युलेशन' आहे. हवामानशास्त्रज्ञांनी सांगितले की, 'या भागातील धुळीचे कण दिल्ली-एनसीआरच्या दिशेने आले आहेत, त्यामुळे धुळीचा एक थर पसरला आहे आणि हवेची गुणवत्ता खालावली आहे.'
त्याचवेळी, वेस्टर्न डिस्टर्बन्सच्या प्रभावामुळे आज 17 एप्रिल रोजी राजस्थानमध्ये हवामानात आंशिक बदल दिसून येत आहे. गंगानगर, हनुमानगड, चुरू, झुनझुनू, जयपूर, अलवर, कोतपुतली, बेहरोर आणि दौसा यासह आसपासच्या जिल्ह्यांमध्ये गडगडाटी वादळे, ताशी 40-50 किमी वेगाने वारे आणि हलका पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
पंजाब-हरियाणाला लागून असलेल्या शेखावती भागात या प्रणालीचा अधिक परिणाम दिसून येतो. काही भागात गारपीट आणि जोरदार वादळाचीही नोंद झाली असून त्यामुळे वातावरण अचानक थंड झाले आहे.
प्रचंड उष्णतेचा त्रास सुरूच आहे
मात्र, वादळ आणि पावसाचा हा प्रभाव असूनही, राजस्थानच्या बहुतांश भागात उष्णतेने कहर सुरूच आहे. राज्यातील कमाल तापमान 40 ते 42 अंश सेल्सिअस दरम्यान राहील. 42.9 अंश सेल्सिअस तापमानासह बारमेर हा सर्वात उष्ण जिल्हा होता, जो सामान्यपेक्षा 3.2 अंश जास्त आहे. जैसलमेरमध्ये ४२.८ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली.
राज्यातील 18 हून अधिक शहरांमध्ये पारा 40 अंशांच्या पुढे गेल्याने दुपारी बाहेर पडणे कठीण झाले आहे. उष्ण वारे (लू) आणि तीव्र सूर्यप्रकाशाचा लोकांवर खूप परिणाम होत आहे.
Comments are closed.