ल्युपस आणि संधिवात किंवा ऑस्टियोआर्थराइटिसमुळे होणारा संधिवात यात काय फरक आहे?

सांधेदुखी हे अनेक वैद्यकीय समस्यांचे, विशेषतः स्वयंप्रतिकार आणि वय-संबंधित रोगांचे एक सामान्य लक्षण आहे. तथापि, प्रत्येक प्रकारचे संधिवात वेगळे आहे. ल्युपसमुळे होणारा संधिवात हा संधिशोथ (RA) आणि ऑस्टियोआर्थराइटिस (OA) पेक्षा वेगळा आहे. रोगाची लक्षणे, स्वरूप आणि शरीरावर होणारा परिणाम या सर्वांमध्ये फरक आहे. डॉ. अनिसा कपाडिया, संधिवात तज्ज्ञ, सैफी हॉस्पिटलसविस्तर माहिती दिली आहे.(छायाचित्र सौजन्य – istock)

जागतिक थॅलेसेमिया दिन : थॅलेसेमिया रोग म्हणजे काय? उपचार कसे केले जातात? तज्ञांनी दिलेला महत्वाचा सल्ला

ल्युपस संधिवात हा स्वयंप्रतिकार रोग सिस्टेमिक ल्युपस एरिथेमॅटोसस (SLE) चा भाग आहे. या आजारात शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्ती शरीराच्या विविध अवयवांवर आणि ऊतींवर हल्ला करते. ल्युपस असलेल्या रुग्णांना बोटे, मनगट, खांदे आणि गुडघे दुखणे आणि सूज येऊ शकते. ही लक्षणे कालांतराने बदलू शकतात आणि एका सांध्यापासून दुस-या सांध्यात जाणवू शकतात.

ल्युपस संधिवात आणि RA किंवा OA मधील सर्वात मोठा फरक म्हणजे ल्युपस संधिवात सांधे कायमचे विकृत करत नाही. रुग्णांना वेदना, जडपणा आणि सूज येऊ शकते, परंतु सामान्यत: सांध्यांना कायमस्वरूपी नुकसान होत नाही, जसे की संधिवात किंवा ऑस्टियोआर्थराइटिस. संधिवात हा देखील एक स्वयंप्रतिकार रोग आहे, परंतु त्याचा प्रामुख्याने सांध्यावर परिणाम होतो. वेळेवर उपचार न केल्यास, कूर्चा आणि हाडांचे नुकसान होऊ शकते, सांधे विकृत होऊ शकतात. ऑस्टियोआर्थरायटिस हा एक आजार आहे जो प्रामुख्याने वय-संबंधित झीज आणि सांध्यामुळे होतो.

ल्युपस संधिवात संधिवाताच्या इतर प्रकारांपेक्षा वेगळे काय आहे ते म्हणजे त्याची लक्षणे केवळ सांध्यापुरती मर्यादित नाहीत. ल्युपसच्या रूग्णांना त्वचेवर पुरळ उठणे, विशेषत: नाक आणि गालावर फुलपाखराच्या आकाराचे पुरळ, तोंडात व्रण, केस गळणे, ताप, थकवा आणि सुजलेल्या लिम्फ नोड्सचा अनुभव येऊ शकतो. काही रूग्णांमध्ये रेनॉड सिंड्रोममुळे बोटे आणि पायाची बोटे निळसर पडू शकतात.

गंभीर प्रकरणांमध्ये, ल्युपस मूत्रपिंड, हृदय आणि फुफ्फुसांवर देखील परिणाम करू शकतो. विशेषतः, ल्युपस नेफ्रायटिस, जो किडनीवर परिणाम करतो, उच्च रक्तदाब आणि घोट्याभोवती सूज यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. म्हणूनच, वेळेवर निदान आणि उपचार करणे खूप महत्वाचे आहे. तरुण स्त्रियांमध्ये ल्युपसचा धोका जास्त असतो, परंतु पुरुषांनाही हा आजार होऊ शकतो. सुरुवातीच्या टप्प्यात, या रोगाची लक्षणे इतर संसर्गजन्य किंवा दाहक रोगांसारखी असू शकतात, ज्यामुळे निदान करणे कठीण होते.

तुम्हाला वर्षाचे बारा महिने सर्दी आणि नाक वाहते का? मग आजच हे 'पदार्थ' तुमच्या आहारातून काढून टाका, यामुळे सर्दी वाढते

ल्युपस आणि इतर प्रकारच्या संधिवात यांच्यातील फरक समजून घेणे खूप महत्वाचे आहे, कारण लवकर निदान आणि उपचार लक्षणे नियंत्रित करण्यात मदत करू शकतात आणि शरीराच्या अवयवांचे दीर्घकालीन नुकसान टाळू शकतात.