इराणने अमेरिकेशी पुन्हा युद्ध सुरू केल्यावर पाकिस्तान संतापला

अमेरिकेसोबतच्या वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराणने सध्या इस्लामाबाद कराराअंतर्गत आपल्या सर्व जबाबदाऱ्या बंद केल्या आहेत. इराणच्या या निर्णयावर पाकिस्तानातूनही तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. पाकिस्तानचे सुरक्षाविषयक तज्ज्ञ आणि भू-राजकीय विश्लेषक अली के. चिश्ती यांनी हा एक “बेपर्वा आणि धोकादायक निर्णय” असल्याचे म्हटले आहे. त्यामुळे संपूर्ण प्रदेशात तणाव वाढेल आणि इराणच्या लोकांना याचा सर्वाधिक फटका बसेल, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

इराणचे उप परराष्ट्र मंत्री काझेम घरिबादी यांनी फार्स न्यूज एजन्सीला सांगितले की, चर्चेदरम्यानच अमेरिकेने इस्लामाबाद कराराचे उल्लंघन केले. अशा परिस्थितीत इराण आता आपल्या सुरक्षेसाठी आवश्यक पावले उचलत आहे. दरम्यान, परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बकाई यांनी सांगितले की, इराण तेव्हाच कराराचे पालन करेल जेव्हा अमेरिकाही त्याच्या अटींचे पालन करेल. त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, करार केवळ एका पक्षाला लागू होऊ शकत नाही.

पाकिस्तानचे सुरक्षा तज्ज्ञ अली के. चिश्ती यांनी सोशल मीडियावर लिहिले की, इस्लामाबाद करारातून इराणने पूर्णपणे माघार घेणे हा अत्यंत चुकीचा निर्णय आहे. त्यांच्या मते या करारामुळे दोन्ही देशांमधील तणाव कमी होऊ शकला असता, इराणला निर्बंधातून दिलासा मिळू शकला असता, तेल निर्यातीत शिथिलता आली असती आणि वाटाघाटीचा मार्ग मोकळा झाला असता. ते म्हणाले की युद्धाचा मार्ग निवडणे ही ताकदीची बाब नाही, परंतु एक पाऊल आहे ज्यामुळे तेलाच्या किमती वाढतील, संपूर्ण प्रदेशात अस्थिरता पसरेल आणि इराणच्या सामान्य लोकांना सर्वात जास्त त्रास होईल.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 8 जुलै रोजी नाटो परिषदेदरम्यान इस्लामाबाद करार आता संपल्याचे सांगितले होते. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जहाजांच्या हालचालींवरून इराणसोबतचा वाढता वाद हे त्याचे कारण असल्याचे त्यांनी सांगितले.

शनिवारी अमेरिकेने इराणच्या मध्य आणि दक्षिणेकडील अनेक लष्करी तळ आणि लॉजिस्टिक केंद्रांवर हवाई हल्ले केले. यामध्ये यझद आणि अहवाझच्या आसपासच्या प्रदेशांचाही समावेश होता. प्रत्युत्तरादाखल इराणने कुवेत, बहरीन आणि जॉर्डनमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर प्रत्युत्तराचे हल्ले केले.

इस्लामाबाद कराराने ६० दिवस लढाई थांबवणे, होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडणे आणि कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी वाटाघाटी सुरू करण्याचे मान्य केले. मात्र आता दोन्ही देशांमध्ये पुन्हा हल्ले सुरू झाले आहेत. अशा स्थितीत हा करार जवळपास संपुष्टात येताना दिसत असून संपूर्ण मध्यपूर्वेतील तणाव पुन्हा एकदा झपाट्याने वाढला आहे.