देशभरात अचानक फोन का वाजू लागले? स्क्रीनवर 'खूप गंभीर इशारा' संदेश दिसला

शनिवारी सकाळी अचानक अनेकांच्या मोबाईलवर बीपचा मोठा आवाज आल्याने काही सेकंद वातावरणात एकच गोंधळ उडाला. कुठलाही कॉल किंवा मेसेज न करता अचानक आलेल्या या आवाजाने लोक हैराण झाले आणि हे काय चालले आहे म्हणून अनेकजण घाबरले. पण जेव्हा लोकांनी त्यांच्या फोनच्या स्क्रीनकडे पाहिले तेव्हा त्यांना समजले की हे कोणत्याही धोक्याचे लक्षण नाही, तर एका महत्त्वाच्या सरकारी चाचणीचा भाग आहे.

फोनवर दिसणारा संदेश “अत्यंत गंभीर चेतावणी” ने सुरू झाला. त्यात लिहिले होते की, भारत सरकारने स्वदेशी तंत्रज्ञानाद्वारे नवीन आपत्ती चेतावणी प्रणाली सुरू केली आहे. ही केवळ चाचणी असून यावर लोकांनी कोणतीही कारवाई करण्याची गरज नाही, असेही स्पष्ट करण्यात आले. या संदेशाचा उद्देश लोकांना सांगणे हा होता की भविष्यातील कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत अशा प्रकारे अलर्ट पाठवले जातील, जेणेकरून त्यांना वेळीच सावध करता येईल.

देशभरात एकाच वेळी चाचणी घेण्यात आली

हा सामान्य संदेश नव्हता, तर संपूर्ण देशात एकाच वेळी घेण्यात आलेली चाचणी होती. लाखो मोबाईल फोनवर काही सेकंदांसाठी हा इशारा ऐकू आला. सरकारने आधीच लोकांना अशा चाचणी संदेशांकडे दुर्लक्ष करण्याचा सल्ला दिला होता, परंतु तरीही अचानक मोठा आवाज आल्याने अनेकांना आश्चर्य वाटले.

हा उपक्रम दूरसंचार विभाग (DoT) आणि राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) द्वारे संयुक्तपणे चालवला जात आहे. आपत्ती किंवा कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत लोकांना ताबडतोब योग्य माहिती देणे हा त्याचा मुख्य उद्देश आहे. ही प्रणाली कॉमन अलर्टिंग प्रोटोकॉल (CAP) नावाच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त तंत्रज्ञानावर आधारित आहे. याद्वारे संदेश लवकर आणि योग्य ठिकाणी पोहोचतो याची खात्री केली जाते.

ही सूचना प्रणाली कशी कार्य करते?

या नवीन प्रणालीमध्ये दोन प्रकारचे तंत्रज्ञान वापरले जात आहे – एसएमएस आणि सेल ब्रॉडकास्ट.
एसएमएस सूचना: यामध्ये विशिष्ट भागातील लोकांना संदेश दिला जातो.
सेल ब्रॉडकास्ट (CB): या तंत्रज्ञानाद्वारे, एका विशिष्ट भागात उपस्थित असलेल्या सर्व मोबाईल फोनवर एकाच वेळी अलर्ट पाठवले जातात.
सेल ब्रॉडकास्टची विशेष गोष्ट म्हणजे संदेश जवळजवळ त्वरित पोहोचतो, ज्यामुळे आपत्कालीन परिस्थितीत वेळेची बचत होते.

हा उपक्रम का आवश्यक आहे?

भारतासारख्या मोठ्या आणि वैविध्यपूर्ण देशात नेहमीच आपत्तींचा धोका असतो, मग तो पूर असो, भूकंप असो किंवा इतर कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती असो. अशा परिस्थितीत वेळेवर माहिती मिळणे अत्यंत आवश्यक आहे. या नवीन प्रणालीद्वारे, सरकार हे सुनिश्चित करू इच्छित आहे की कोणत्याही संकटाच्या वेळी, योग्य माहिती लोकांपर्यंत त्वरित पोहोचेल, जेणेकरून ते सुरक्षित पावले उचलू शकतील.

सध्या जे काही अलर्ट येत आहेत ते केवळ चाचणीचा एक भाग असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे. यावर प्रतिक्रिया देण्याची गरज नाही. लोकांनी घाबरून न जाता सहकार्य करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. जेव्हा ही चाचणी पूर्णपणे यशस्वी होईल, तेव्हा ही प्रणाली संपूर्ण देशात लागू केली जाईल. यानंतर, कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत, लोकांना त्यांच्या भाषेत अलर्ट मिळेल, ज्यामुळे जास्तीत जास्त लोक वेळीच सावध होऊ शकतील.