नेपाळमधील भोतेकोशीनंतर बुधीगंडकीमध्ये विनाश का झाला? पुराची 5 प्रमुख कारणे जाणून घ्या

नवी दिल्ली: नेपाळ पुन्हा एकदा पुराच्या विळख्यात सापडला आहे. बुढी गंडकी नदीला रविवारी पहाटे आलेल्या महापुरामुळे गोरखा जिल्ह्यातील चुमनुबारी आणि धारचे ग्रामीण नगरपालिकांमध्ये मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले. पुरात अनेक घरे, पूल आणि एक जलविद्युत प्रकल्प वाहून गेला. अनेक गावे पाण्याखाली गेली असून डझनभर घरे पाण्यात वाहून गेली आहेत. लष्कर हेलिकॉप्टरने लोकांना बाहेर काढत आहे. काही आठवड्यांपूर्वी भोटेकोशी नदीला आलेल्या विनाशकारी पुरानंतरची ही दुसरी मोठी घटना आहे, ज्यामध्ये सुमारे 2000 लोकांचा मृत्यू झाला होता आणि 6000 हून अधिक लोक बेपत्ता आहेत.

भूस्खलनामुळे नदीचा मार्ग बंद झाला

नेपाळच्या जलविज्ञान आणि हवामान विभागाने सांगितले की, भूस्खलनाने नदीची उपनदी रोखली होती, ज्यामुळे अचानक पूर आला. जलतज्ज्ञ विनोद पराजुली यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सॅटेलाइट इमेजमध्ये गोरखाच्या चुमनुबारी भागात चुमचेतजवळ शनिवारी मोठी भूस्खलन झाल्याचे दिसून आले आहे. भूस्खलनामुळे बुढीगंडकीची उपनदी असलेल्या उंगेलिंग नदीचे पाणी थांबले आणि नंतर अचानक सोडल्याने पूर आल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

नदीच्या पाण्याची पातळी धोक्याच्या चिन्हाच्या वर असून त्यात सातत्याने चढ-उतार होत असल्याचे विभागाने म्हटले आहे. त्यामुळे बेनीघाटपर्यंत त्रिशूली नदीच्या सखल भागात उच्च पुराचा इशारा देण्यात आला आहे. मुगलिंग, चितवन आणि नवलपरासी जिल्ह्यातील नदीकाठच्या लोकांना सतर्क राहण्यास सांगण्यात आले आहे.

35 ते 40 घरे वाहून गेली, अनेक लोक बेपत्ता

काठमांडू पोस्टनुसार, चुमानुबारीचे प्रशासकीय प्रमुख नारायण प्रसाद सपकोटा यांनी सांगितले की, जगत बागर, सल्लेरी आणि घटीखोला येथे 35 ते 40 घरे वाहून गेली आहेत. न्याकचेत-सिर्डीबास आणि माचखोला-केरौजा यांना जोडणारा फूट पूल, सोती येथील लोखंडी मोटर पूल आणि गोरखा-धाडिंगला जोडणारा आरुघाट पूलही कोसळला. गृहमंत्री सुदान गुरुंग यांनी न्याकचेत आणि फिलीम बाजार यांना जोडणाऱ्या पुलाचे नुकसान झाल्याची पुष्टी केली आहे.

विचित्र पूर नमुना

पुराचे स्वरूप विचित्र होते, कधी पाणी कमी होते तर कधी अचानक ते वाढत होते आणि त्यासोबत मोठा ढिगाराही येत असल्याचे स्थानिक लोकांनी सांगितले. आतील लोकांसह अनेक घरेही बेपत्ता झाली आहेत. रस्ते आणि पूल खचल्यामुळे जमिनीच्या पातळीवर मदतकार्य करणे कठीण होत आहे. सल्लेरी येथे निर्माणाधीन ३४१ मेगावॅट क्षमतेच्या बुढी गंडकी जलविद्युत प्रकल्पाचे बांधकाम शिबिर आणि उपकरणेही पुरात वाहून गेली. सखल भागात प्रशासनाने सतर्कतेचा इशारा दिला आहे.