आजच्या युगात, कोणत्याही देशाचे सार्वभौमत्व, सुरक्षा आणि आंतरराष्ट्रीय प्रभावाचे सर्वात मोठे मोजमाप हे त्याचे लष्करी सामर्थ्य म्हणजेच लष्करी ताफ्याचे आकारमान मानले जाते. जगभरातील भू-राजकीय तणाव, प्रादेशिक वाद आणि राजनैतिक स्पर्धांमुळे प्रत्येक राष्ट्र आपले सैन्य आधुनिक आणि शक्तिशाली बनवण्यासाठी अहोरात्र झटत आहे. लष्करी उपकरणे, युद्ध विमाने, नौदलाची जहाजे आणि चिलखती वाहने यांच्या बाबतीत कोणता देश कुठे उभा आहे याबद्दल संरक्षण विश्लेषक आणि सर्वसामान्यांमध्ये नेहमीच मोठी उत्सुकता असते. जेव्हा आपण जागतिक स्तरावर एकूण लष्करी ताफ्याच्या आकाराचे सर्वसमावेशक विश्लेषण करतो तेव्हा हे स्पष्ट होते की जगातील काही निवडक महासत्ता संरक्षण बजेट आणि शस्त्रसाठ्याच्या बाबतीत उर्वरित जगाच्या तुलनेत मैलांच्या पुढे आहेत. आधुनिक युद्ध रणनीतींमध्ये, कोणत्याही देशाच्या विजय किंवा पराभवाचा निर्णय घेण्यात पारंपारिक सैन्यासह प्रगत विमानवाहू नौका, पाणबुड्या, अत्याधुनिक लढाऊ विमाने आणि ड्रोन फ्लीट्सची संख्या सर्वात महत्वाची भूमिका बजावते. या जागतिक क्रमवारीत अमेरिका आणि रशियासारख्या पारंपारिक महासत्ता अनेक दशकांपासून आपला दबदबा कायम ठेवत आहेत, तर आशियाई दिग्गजांचा झपाट्याने वाढणारा लष्करी ताफाही संपूर्ण जगाचे लक्ष वेधून घेत आहे. संरक्षण क्षेत्रात अमेरिकेचे अव्वल स्थान आणि जगातील इतर बलाढ्य देशांवर वर्चस्व: लष्करी ताफ्याचा आकार आणि जागतिक अग्निशक्तीच्या बाबतीत, महासत्ता अमेरिका निर्विवादपणे जगात प्रथम स्थानावर आहे. अत्याधुनिक विमानवाहू वाहक स्ट्राइक गट, जगातील सर्वात धोकादायक स्टेल्थ फायटर जेट्स, आण्विक पाणबुड्या आणि अमेरिकन सैन्याच्या ताब्यात असलेल्या जागतिक लॉजिस्टिक नेटवर्कशी पृथ्वीवरील इतर कोणताही देश स्पर्धा करू शकत नाही. अमेरिका संरक्षण संशोधन आणि शस्त्रास्त्रांच्या आधुनिकीकरणावर दरवर्षी अब्जावधी डॉलर्स खर्च करते, आपल्या लष्करी उपकरणांच्या ताफ्याला नेहमी अपग्रेड आणि तयार ठेवते. अमेरिका व्यतिरिक्त, या शीर्ष 10 यादीमध्ये रशिया, चीन आणि इतर प्रमुख संरक्षण समृद्ध देशांचा समावेश आहे, जे त्यांच्या प्रचंड सैन्य आणि युद्ध उपकरणांच्या आधारे जागतिक राजकारणावर थेट प्रभाव पाडतात. या यादीत मध्यपूर्वेतील सर्वात प्रभावशाली देश सौदी अरेबियाही आपल्या अत्याधुनिक आणि प्रचंड लष्करी संपत्तीच्या बळावर आपले मजबूत स्थान टिकवून आहे. गेल्या काही वर्षांत सौदी अरेबियाने जगातील सर्वात महागडी आणि आधुनिक संरक्षण उपकरणे खरेदी करून आपला लष्करी ताफा अत्यंत शक्तिशाली बनवला आहे. या सर्व देशांची संरक्षण रणनीती आणि त्यांच्या ताफ्यांचा प्रचंड आकार याचा पुरावा आहे की आजही प्रत्येक देश जागतिक शांतता राखण्यासाठी आपल्या लष्करी सामर्थ्याला सर्वोच्च प्राधान्य देत आहे. भारतीय लष्कराची स्थिती, सामरिक सामर्थ्य आणि भविष्यातील संरक्षण परिस्थिती जगातील या बहुप्रतिक्षित टॉप 10 मिलिटरी फ्लीट साईज यादीतील भारताचे स्थान अतिशय मजबूत, वैभवशाली आणि धोरणात्मकदृष्ट्या अतिशय महत्त्वाचे आहे. जगातील सर्वात मोठ्या संरक्षण दलांपैकी एक असलेले भारतीय लष्कर आपल्या प्रचंड मनुष्यबळाच्या तसेच स्वदेशी आणि आधुनिक शस्त्रास्त्रांच्या जोरावर आपला ताफा सतत वाढवत आहे. भारताकडे लष्कर, हवाई दल आणि नौदल यांचा समन्वित ताफा आहे जो कोणत्याही आघाडीवर शत्रूला चोख प्रत्युत्तर देण्यास पूर्णपणे सक्षम आहे. सरकारच्या 'मेक इन इंडिया'च्या धोरणांमुळे आणि संरक्षण क्षेत्रातील स्वावलंबनामुळे प्रचंड हेलिकॉप्टर, तेजस लढाऊ विमाने, आयएनएस विक्रांत सारखी विमानवाहू युद्धनौका आणि ब्रह्मोससारखी सुपरसॉनिक क्षेपणास्त्रे आता देशात मोठ्या प्रमाणावर तयार होत आहेत, त्यामुळे भारताच्या लष्करी ताफ्याला अधिक मारक बनले आहे. हिंद महासागर क्षेत्रातील भारताच्या नौदल ताफ्याचे सामर्थ्य संपूर्ण जगाने ओळखले आहे आणि चीनसारख्या आक्रमक शेजारी देशाविरुद्ध भारत आपली संरक्षणात्मक आणि आक्षेपार्ह क्षमता सतत वाढवत आहे. संरक्षण तज्ञांचा असा विश्वास आहे की आगामी काळात भारत आपल्या प्रगत तंत्रज्ञान आणि वाढत्या संरक्षण बजेटच्या आधारे जागतिक लष्करी क्रमवारीत उंच झेप घेईल, ज्यामुळे देशाच्या सीमांची सुरक्षा आणि जागतिक विश्वासार्हता आणखी मजबूत होईल.
Comments are closed.