विशेष राज्य आणि हवामान वार्ताहर, शिमला: हिमाचल प्रदेश या पर्वतीय राज्यात मुसळधार पावसाचा तडाखा सुरूच आहे. अनेक जिल्ह्यांमध्ये सक्रिय मान्सून वारे आणि मुसळधार पावसामुळे डोंगराळ भागातील जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे. ढगफुटी, दरड कोसळणे आणि भूस्खलनामुळे राज्याच्या अनेक भागांमध्ये मोठ्या नुकसानीची नोंद झाली आहे. राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या (एसडीएमए) ताज्या आकडेवारीनुसार, शिमला, मंडी, कुल्लू, चंबा आणि सिरमौर जिल्ह्यांमधील १५० हून अधिक रस्ते वाहतुकीसाठी पूर्णपणे बंद झाले आहेत. यामध्ये अनेक प्रमुख राज्य महामार्ग आणि ग्रामीण संपर्क मार्गांचा समावेश आहे, ज्यामुळे अनेक दुर्गम गावे जिल्हा मुख्यालयांपासून पूर्णपणे तुटली आहेत. सार्वजनिक बांधकाम विभागाची (पीडब्ल्यूडी) पथके जेसीबी मशीनच्या साहाय्याने ढिगारे हटवण्याचे आणि रस्ते पूर्ववत करण्याचे काम करत आहेत, परंतु सततच्या दगडफेकीमुळे आणि पावसामुळे मदत आणि बचाव कार्यात गंभीर अडथळा येत आहे.
राज्यात सुरू असलेल्या मुसळधार पावसाच्या पार्श्वभूमीवर, हवामान केंद्र शिमला (आयएमडी शिमला) ने १० ऑगस्ट २०२६ पर्यंत संपूर्ण राज्यासाठी ‘यलो अलर्ट’ जारी केला आहे. हवामानशास्त्रज्ञांच्या मते, येत्या काही दिवसांत शिमला, सोलन, सिरमौर, मंडी, कुल्लू, कांग्रा आणि बिलासपूर जिल्ह्यांमध्ये मध्यम ते मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. याव्यतिरिक्त, सखल डोंगराळ आणि मैदानी प्रदेशात विजांचा कडकडाट आणि मेघगर्जनेसह येणाऱ्या अचानक पुरासाठी कडक इशारा देण्यात आला आहे. राज्यातील प्रमुख नद्या – बियास, सतलज, रावी आणि गिरी – दुथडी भरून वाहत आहेत. पांदोह आणि नाथपा झाकरी धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रातील पाण्याची पातळी वाढत असल्याने जलाशयांमधून पाणी सोडावे लागत आहे, त्यामुळे सखल भागात राहणाऱ्या रहिवाशांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.
भूस्खलनामुळे अनेक राष्ट्रीय महामार्ग बंद झाले आहेत, नद्यांना पूर आला आहे आणि प्रशासनाने पर्यटकांसाठी कडक सूचना जारी केल्या आहेत.
या वादळी पावसामुळे केवळ रस्तेच बंद झाले नाहीत, तर पाणीपुरवठा योजना आणि डझनभर वीज ट्रान्सफॉर्मरही विस्कळीत झाले आहेत, ज्यामुळे स्थानिक रहिवाशांना पिण्याच्या पाण्याची आणि विजेची टंचाई जाणवत आहे. अनेक ठिकाणी पिण्याच्या पाण्याच्या पाईपलाईन ढिगाऱ्याखाली गाडल्या गेल्याने पाणीपुरवठा गंभीरपणे विस्कळीत झाला आहे. कुल्लू आणि मनालीकडे जाणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्गावर (एनएच-२१) विविध ठिकाणी दगड आणि ढिगारा कोसळत असून, वाहने तासन्तास अडकून पडत आहेत. चंदीगड-शिमला राष्ट्रीय महामार्गावर (एनएच-५) सोलन आणि परवानूजवळ भूस्खलनाचा धोका कायम आहे. प्रशासनाने लोकांना अत्यावश्यक असल्याशिवाय या संवेदनशील मार्गांवरून प्रवास टाळण्याचे आवाहन केले आहे.
परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेता, हिमाचल प्रदेश सरकार आणि राज्य प्रशासनाला सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. शिमलाचे उपायुक्त आणि आपत्ती व्यवस्थापन अधिकाऱ्यांनी नद्या, दऱ्या आणि भूस्खलनप्रवण भागांना भेट देण्यावर संपूर्ण बंदी घातली आहे. परराज्यातील पर्यटक आणि स्थानिक रहिवाशांना भूस्खलनप्रवण भागात थांबणे टाळण्याचा आणि नद्या व ओढ्यांच्या काठावर छायाचित्रण किंवा चित्रीकरण करण्यापासून परावृत्त होण्याचा कडक इशारा देण्यात आला आहे. कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीला त्वरित प्रतिसाद देण्यासाठी संवेदनशील जिल्ह्यांमध्ये राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (एनडीआरएफ) आणि राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (एसडीआरएफ) यांच्या पथकांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. हवामान विभागाने इशारा दिला आहे की १० ऑगस्टपर्यंत हवामान खराब राहील, त्यामुळे डोंगराळ भागात प्रवास करण्यापूर्वी वाहतूक आणि हवामानाची अद्ययावत माहिती नक्की तपासा.
Comments are closed.