पंतप्रधान मोदींच्या 'मेक इन इंडिया' या मोठ्या उपक्रमाला आज (25 सप्टेंबर) 12 वर्षे पूर्ण झाली. यावेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशातील उत्पादन, गुंतवणूक आणि निर्यात क्षेत्रातील वाढीचा उल्लेख केला आणि या बदलाचे परिणाम विविध क्षेत्रांमध्ये दिसून येत असल्याचे सांगितले. 25 सप्टेंबर 2014 रोजी 'मेक इन इंडिया' उपक्रम सुरू करण्यात आला.
पंतप्रधान मोदी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'X' वर पोस्ट करत म्हणाले, “भारतात अधिक उत्पादन, भारतात अधिक गुंतवणूक आणि भारतातून अधिक निर्यात. हा बदल विविध क्षेत्रांमध्ये दिसून येत आहे.” 'मेक इन इंडिया'चा उद्देश देशाच्या उत्पादन प्रणालीला बळकट करणे, गुंतवणुकीला चालना देणे आणि भारताला उत्पादन, डिझाइन आणि नवनिर्मितीचे जागतिक केंद्र बनवणे हा होता. सध्या, उत्पादन आणि सेवा क्षेत्रातील एकूण 27 क्षेत्रे 'मेक इन इंडिया 2.0' अंतर्गत येतात.
सरकारी आकडेवारीनुसार, 31 मार्च 2026 पर्यंत प्रॉडक्शन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजनेद्वारे सुमारे 2.40 लाख कोटी रुपयांची थेट गुंतवणूक करण्यात आली आहे. सरकारी आकडेवारी दर्शवते की या योजनांद्वारे सुमारे 23.8 लाख कोटी रुपयांचे उत्पादन आणि विक्री झाली आहे आणि सुमारे 15.2 लाख कोटी रुपयांची निर्यात झाली आहे. या योजनांद्वारे 14.6 लाखांहून अधिक प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष नोकऱ्या निर्माण झाल्या आहेत.
गेल्या 12 वर्षांत इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षेत्रात प्रचंड वाढ झाल्याचे सरकारी आकडेवारीवरून दिसून येते. 2014-15 मध्ये भारतात इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादनाचे मूल्य सुमारे 1.9 लाख कोटी रुपये होते. 2025-26 मध्ये ते सुमारे 13.11 लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढले. मोबाईल फोन निर्मितीमध्येही खूप वाढ झाली आहे. 2014-15 मध्ये, मोबाईल फोनचे उत्पादन सुमारे 18,000 कोटी रुपयांचे होते. 2025-26 मध्ये हे उत्पादन सुमारे 6.27 लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढेल. उत्पादनाच्या प्रमाणात भारत सध्या जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा मोबाइल फोन उत्पादक देश असल्याचे सरकारने म्हटले आहे.
'मेक इन इंडिया'चा विस्तार संरक्षण उत्पादन क्षेत्रातही झाल्याचे सरकारी आकडेवारीवरून दिसून येते. 2014-15 मध्ये देशाच्या संरक्षण उत्पादनाचे मूल्य 46,429 कोटी रुपये होते. 2025-26 मध्ये ते विक्रमी 1.78 लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढेल. दरम्यान, केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पीयूष गोयल म्हणाले की, 'मेक इन इंडिया'ने भारताची उत्पादन क्षमता देशांतर्गत गरजा पूर्ण करण्यापुरती मर्यादित राहून जागतिक बाजारपेठेसाठी उत्पादनाकडे वळवली आहे. ते म्हणाले की, पुढील टप्प्यात भारताला जागतिक उत्पादन केंद्र म्हणून आणखी मजबूत करण्यावर भर दिला जाईल.
Comments are closed.