अमेरिकन नाकेबंदीमुळे अस्वस्थ झालेल्या इराणकडून मोठा धोका, ओमानच्या आखातापासून लाल समुद्रापर्यंतचा व्यापार थांबवण्याची धमकी

पर्शियन गल्फमध्ये असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरून अमेरिका आणि इराणमधील तणाव धोकादायक पातळीवर पोहोचला आहे. अमेरिकेने इराणच्या बंदरांची कथित नाकेबंदी केल्यानंतर इराणने तिखट प्रतिक्रिया दिली असून जागतिक सागरी व्यापारावर परिणाम होण्याचा इशारा दिला आहे.

अली अब्दुल्लाही काय म्हणाले?

इराणच्या सरकारी मीडियानुसार, वरिष्ठ लष्कर अधिकारी अली अब्दुल्लाही म्हणाले की, अमेरिकेच्या या निर्णयामुळे इराणची व्यापारी जहाजे आणि तेल टँकरच्या सुरक्षेला गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. हे युद्धविरामाचे उल्लंघन असल्याचे सांगत, इराण देशाच्या सार्वभौमत्वाच्या रक्षणासाठी कोणत्याही थराला जाऊ शकतो, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

वास्तविक शांतता चर्चा अयशस्वी झाल्यानंतर अमेरिकेने कठोर भूमिका घेत इराणच्या बंदरांवरून येणारी आणि जाणारी जहाजे रोखण्याची मोहीम सुरू केली आहे. त्यासाठी मोठ्या प्रमाणात युद्धनौका, नौदल आणि हवाई दलाचे जवान तैनात केले आहेत. नाकेबंदी लागू झाल्यानंतर काही तासांतच इराणची सागरी वाहतूक जवळपास ठप्प झाल्याचा दावा यूएस सेंट्रल कमांडने केला आहे.

वृत्तानुसार, अमेरिकेच्या नौदलाने इराणच्या चाबहार बंदरातून बाहेर पडण्याच्या प्रयत्नात असलेले दोन तेल टँकर रोखले. त्याच वेळी, इतर अनेक व्यापारी जहाजांनी अमेरिकन निर्देशांनुसार त्यांचे मार्ग बदलले. तथापि, काही ट्रॅकिंग अहवालांनी असा दावा केला आहे की काही जहाजे या भागातून जाण्यात यशस्वी झाली, ज्यावर अमेरिकेने म्हटले की ते इराणचे नाहीत.

दरम्यान, इराणने अमेरिकेच्या दाव्यालाही आव्हान दिले असून, नाकेबंदी असतानाही एक मोठा तेल टँकर सुरक्षितपणे किनारपट्टीवर पोहोचला आहे. इराणच्या अर्थव्यवस्थेचा मोठा भाग सागरी व्यापारावर, विशेषतः तेल निर्यातीवर अवलंबून आहे. अशा परिस्थितीत ही नाकेबंदी त्याच्यासाठी गंभीर आर्थिक संकट निर्माण करू शकते.

इराणचा इशारा

दबाव कायम राहिल्यास लाल समुद्र, पर्शियन गल्फ आणि ओमानच्या आखातातून जाणाऱ्या जागतिक व्यापारात अडथळा येऊ शकतो, असा इशारा इराणने दिला आहे. बाब-अल-मंदेबसारख्या महत्त्वाच्या सागरी मार्गाचा विशेष उल्लेख करण्यात आला, जो जगाच्या ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.

तज्ञांच्या मते, जर हे सागरी मार्ग विस्कळीत झाले तर, जागतिक तेल पुरवठ्याचा मोठा भाग प्रभावित होऊ शकतो, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत किंमतींमध्ये मोठी झेप होण्याची शक्यता आहे.