तलवारीच्या पकडीवर भारतीय गाड्यांच्या 'स्टेअरिंग'चा नियम ठरला! जाणून घ्या 'राइट हॅण्ड ड्राइव्ह'चा इतिहास!

भारतात आम्ही रस्त्याच्या डाव्या बाजूला गाडी चालवतो आणि आमच्या कारचे स्टीयरिंग व्हील उजव्या बाजूला असते, ज्याला 'राइट हँड ड्राइव्ह' (RHD) म्हणतात. याउलट अमेरिका किंवा युरोपमध्ये लोक रस्त्याच्या उजव्या बाजूने गाडी चालवतात आणि तिथे 'लेफ्ट हॅण्ड ड्राइव्ह' (LHD) कार आहेत. भारतात डाव्या बाजूला गाडी चालवण्याचा आणि उजव्या बाजूला स्टेअरिंग असा नियम का आहे? यामागे कोणताही वैज्ञानिक नियम नसून शतकानुशतके जुना इतिहास दडलेला आहे.

तलवारबाजी आणि घोडेस्वारीचा इतिहास

या नियमाचे पालन थेट मध्ययुगीन घोडेस्वारांशी जोडलेले आहे. त्या काळातील बहुतेक योद्धे उजव्या हाताचे होते. जेव्हा ते घोड्यावरून प्रवास करत असत तेव्हा रस्त्याने येणाऱ्या शत्रूशी लढण्यासाठी त्यांचा उजवा हात नेहमी तलवारीवर असायचा. डाव्या बाजूने प्रवास केल्यास समोरून येणारा शत्रू त्यांच्या उजव्या हाताच्या म्हणजे तलवारीच्या कक्षेत येत असे. त्यामुळे संरक्षणासाठी डाव्या बाजूने चालणे अधिक सुरक्षित मानले जात होते.

कमी हवेमुळे मायलेज कमी होते, जास्त हवेमुळे पकड कमी होते; तर टायरसाठी किती 'परफेक्ट' हवा लागते?

ब्रिटिश राजवट आणि भारताचे राज्य

1700 आणि 1800 च्या दशकात ब्रिटनने जगभर आपले साम्राज्य विस्तारित केल्यामुळे, त्याने आपल्या वसाहतींमध्ये डावीकडे वाहन चालवण्याचा समान नियम लागू केला. भारत, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका आणि न्यूझीलंडमध्ये ब्रिटिश राजवटीने डाव्या हाताची वाहतूक सुरू केली.

जेव्हा आधुनिक मोटारगाड्या बाजारात आल्या, तेव्हा डाव्या हाताच्या रहदारीसाठी कारच्या उजव्या बाजूला स्टीयरिंग व्हील स्थापित केले गेले, जेणेकरून ड्रायव्हरला रस्त्याच्या मधोमध येणाऱ्या गाड्या स्पष्टपणे दिसू शकतील आणि ओव्हरटेक करणे सोपे होईल.

कारवर काळी फिल्म लावण्याबाबत कायदेशीर नियम काय आहेत? जाणून घ्या RTO आणि सुप्रीम कोर्टाचा मोठा निर्णय

भारताचा कायदा काय म्हणतो?

स्वातंत्र्यानंतर, भारताने केंद्रीय मोटार वाहन कायदा (CMVR) अंतर्गत भारताची अधिकृत प्रणाली म्हणून 'राइट हँड ड्राइव्ह' स्वीकारली. लेफ्ट हँड ड्राईव्ह कारची भारतात सामान्य वापरासाठी नोंदणी होत नाही. जर अशी कार परदेशातून आयात केली असेल, तर तिचे स्टेअरिंग ठराविक कालावधीत उजव्या बाजूला बदलावे लागते, कारण भारतीय रस्ता, सिग्नल आणि ओव्हरटेकिंगचे नियम केवळ उजव्या हाताच्या स्टीयरिंगसाठी तयार केले आहेत.

थोडक्यात, ब्रिटिशांनी भारतात सोडलेली ही ऐतिहासिक प्रथा आज आपल्या रस्ते सुरक्षेचा सर्वात महत्त्वाचा पाया बनली आहे!