20 लाखाच्या कारमध्ये E20 पेट्रोल अन् इंजिन बंद पडलं! न्यायालयाचा ग्राहकाच्या बाजूने तगडा निर्णय

E20 पेट्रोल वापरल्यानंतर इंजिन थांबले: आपण सुद्धा तुमच्या गाडीत आजकाल उपलब्ध असलेले E20 पेट्रोल (इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल) भरता का? कारमध्ये E20 पेट्रोल वापरल्याने इंजिनचे नुकसान होत आहे किंवा मायलेज कमी होत आहे, असे वाटते का? आणि पेट्रोलमध्ये E20 मिसळले तरी ते स्वस्त का होत नाही, याचे तुम्हालाही आश्चर्य वाटते का? जर असे असेल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी आहे. खरं तर, ग्राहक न्यायालयाने नुकताच एक ऐतिहासिक निर्णय दिला आहे, ज्यामध्ये कार कंपनीला प्रभावित ग्राहकाला एकतर नवीन E20 कार देण्याचा किंवा संपूर्ण रक्कम परत करण्याचा आदेश दिला आहे. चला तर मग, हे संपूर्ण प्रकरण काय आहे आणि न्यायालयाने कंपनीला असा आदेश का दिला, हे जाणून घेऊया.

हे संपूर्ण प्रकरण काय आहे?

या संपूर्ण प्रकरणात रायपूर येथील डॉ. प्रेमराज देबता (किडनी विशेषज्ञ) यांचा समावेश आहे. त्यांनी जून 2024 मध्ये मारुती सुझुकी ग्रँड व्हिटारा (स्ट्राँग हायब्रीड झेटा प्लस) कार खरेदी केली. डीलरशिपने त्यांना सांगितले की ही कार डिसेंबर 2023 मध्ये तयार झाली होती, पण नंतर असे दिसून आले की ती जानेवारी 2023 मध्ये तयार झाली होती. डॉ. प्रेमराज दररोज 150 ते 200 किलोमीटर गाडी चालवत असत, त्यामुळे त्यांनी उत्कृष्ट मायलेजसाठी हायब्रीड कार निवडली. सुरुवातीला त्यांना कोणतीही अडचण आली नाही, पण जसजसा वेळ गेला तसतसे त्यांच्या गाडीत समस्या येऊ लागल्या. त्यांनी जूनमध्ये खरेदी केलेल्या कारमध्ये डिसेंबर महिन्यात इंजिनमध्ये बिघाडाची लक्षणे दिसू लागली.

जेव्हा डॉ. प्रेमराज यांनी आपली कार सर्व्हिस सेंटरमध्ये परत केली, तेव्हा डीलरने त्यांना सांगितले की त्यांच्या कारमध्ये भेसळयुक्त पेट्रोल भरले होते. तथापि, जेव्हा पेट्रोलची तपासणी केली गेली, तेव्हा त्यात कोणताही दोष आढळला नाही. समस्या इथेच संपल्या नाहीत. कार वारंवार बंद पडत होती. एकदा तर, कार त्यांच्या घरातून वर्कशॉपपर्यंत टो करून न्यावी लागली, जिथे ती महिनाभर राहिली. त्यानंतर, कंपनीने त्यांना ईमेल करून एक असह्य गोष्ट सांगितली. कंपनीने सांगितले, “भेसळयुक्त पेट्रोलमुळे तुमच्या गाडीचे इंजिन पूर्णपणे निकामी झाले आहे. ते बदलण्यासाठी ₹5.30 लाख खर्च येईल आणि ते वॉरंटीमध्ये समाविष्ट नाही.”

ही घटना तेव्हा घडली, जेव्हा डॉक्टरने कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांसमोर पेट्रोल पंपावर गाडीत इंधन भरले आणि केवळ 10 किलोमीटर चालल्यानंतर कारमध्ये हायब्रीड बिघाड होऊन ती बंद पडली. जेव्हा टाकी पुन्हा रिकामी केली, तेव्हा तळाशी दह्यासारखा घट्ट पदार्थ जमा झाला होता आणि पेट्रोल वर तरंगत होते. निराश होऊन, डॉक्टरने गाडी डीलरशिपमध्येच सोडून न्यायालयात धाव घेतली.

न्यायालयात कंपनीचा युक्तिवाद फसला

गाडी उत्पादक आणि डीलरने न्यायालयात दावा केला की त्यांची गाडी E20 पेट्रोलसाठी पूर्णपणे अनुरूप होती. त्यांनी सांगितले की हा दोष E20 पेट्रोलमुळे नसून, सामान्य झीज किंवा देखभालीच्या अभावामुळे होता. तथापि, रायपूर जिल्हा ग्राहक आयोगाने कंपनीचा युक्तिवाद पूर्णपणे फेटाळून लावला. आयोगाच्या तपासात असे आढळून आले की, गाडी वारंवार वर्कशॉपमध्ये नेण्यात आली होती, परंतु दोष दूर केला गेला नव्हता. याचा अर्थ वाहनात एक मोठा तांत्रिक दोष आहे. सरकारच्या धोरणांतर्गत सर्वत्र फक्त E20 पेट्रोल उपलब्ध असल्याने, ग्राहकाकडे दुसरा पर्याय नाही. न्यायालयाने पुढे असेही म्हटले की, E20 धोरण लागू झाल्यानंतर गाडी विकली गेली, तरीही ती ते इंधन सहन करू शकली नाही, जी सेवेतील एक गंभीर कमतरता आहे.

न्यायालयाने काय आदेश दिला?

• ग्राहक न्यायालयाने डॉ. प्रेमराज यांच्या बाजूने निकाल दिला आणि डीलरला खालीलप्रमाणे निर्देश दिले:
• कंपनीने एकतर ग्राहकाला त्याच मॉडेलची नवीन E20 कार द्यावी किंवा संपूर्ण रक्कम (अंदाजे ₹20.50 लाख) परत करावी.
• मानसिक छळासाठी ₹1 लाख दंड भरावा लागेल.
• न्यायालयीन कार्यवाहीसाठी अतिरिक्त ₹10,000 भरावे लागतील.
• संपूर्ण रक्कम भरण्यासाठी न्यायालयाने कंपनीला 45 दिवसांची मुदत दिली आहे. विहित वेळेत रक्कम न भरल्यास, कंपनीला या रकमेवर व्याजही द्यावे लागेल.

हा निर्णय विशेष का आहे?

हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा भारत सरकार प्रदूषण कमी करण्यासाठी देशभरात इथेनॉल-मिश्रित (E20) पेट्रोलला वेगाने प्रोत्साहन देत आहे. हा ऐतिहासिक निर्णय वाहन कंपन्यांची जबाबदारी निश्चित करेल आणि भविष्यात लाखो वाहन मालकांच्या हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी एक महत्त्वाचे साधन बनेल.

इतर महत्वाच्या बातम्या