माहूरच्या रेणुका माता मंदिरातील तांबूल प्रसादला आयुर्वेदिक चौदा घटकांचे पौष्टिक मिश्रण असलेला प्रतिष्ठित जीआय टॅग मिळाला आहे.

साडेतीन शक्तीपीठांपैकी मुख्य तीर्थक्षेत्र असलेल्या माहूर किल्ल्यातील श्री रेणुका माता मंदिरात देवीला अर्पण केल्या जाणाऱ्या पारंपारिक 'रेणुका माता तांबूल' प्रसादाला केंद्र सरकारकडून अधिकृत भौगोलिक संकेत (GI टॅग) प्रदान करण्यात आला आहे. तिरुपती बालाजी मंदिरात प्रसादात दिल्या जाणाऱ्या लाडूंनंतर आता रेणुका माता तांबूल हा GI मानांकन मिळवणारा दुसरा प्रसाद आहे. मंदिराच्या यशामुळे माहूरच्या धार्मिक पर्यटनाला जागतिक पातळीवर चालना मिळाली आहे.(छायाचित्र सौजन्य – सोशल मीडिया)

जगन्नाथ रथयात्रा यात्रा : पुरीच्या जगन्नाथ रथयात्रेला जाणार? मग 'या' गोष्टी आधीच जाणून घ्या

श्री रेणुका मातेने त्यांचे परम भक्त श्री विष्णुकवी महाराज यांना स्वप्नात तांबूलाचा नैवेद्य घेण्यास सांगितले होते. त्यानंतर आजही मंदिरात सकाळपासून रात्रीपर्यंत तांबूल तयार करण्याचे काम सुरू आहे. अमोल गावंडे, पांडुरंग राठोड, विशाल चौधरी, संतोष परळकर, अनिल परळकर, अभिषेक परळकर आणि लवकुश जाधव ही सात पारंपरिक सेवेकरी कुटुंबे पिढ्यानपिढ्या देवीला अर्पण व पूजा करण्याची परंपरा जपण्याचे पवित्र कार्य करत आहेत. मंदिरात दिला जाणारा प्रसाद हा केवळ भेटच नाही तर शरीरासाठीही खूप फायदेशीर आहे.

तांबूल बनवण्यासाठी चौदा वेगवेगळे आयुर्वेदिक घटक वापरले जातात. हे पदार्थ शरीरासाठी खूप फायदेशीर असतात. जीआय टॅग मिळविण्यासाठी तांबूलाचा इतिहास, परंपरा, सांस्कृतिक संदर्भ, भौगोलिक वैशिष्ट्ये आणि तांबूलाची अस्सल ओळख इत्यादी अनेक पुरावे सरकारला सादर करण्यात आले. सुमारे तीन वर्षांच्या पाठपुराव्यानंतर केंद्र सरकारकडून मानांकन मिळाले आहे. चला जाणून घेऊया तांबूल बनवण्याची रेसिपी.

जगन्नाथ रथयात्रा 2026: भगवान जगन्नाथाच्या तीन रथांचे महत्त्व काय आहे? धार्मिक महत्त्व जाणून घ्या

Tambul recipe:

रेणुका माता मंदिरात तांबूल बनवण्यासाठी नागवेलीची पाने, कात, चुना, सुपारी, साबण, लवंग, वेलची, जायफळ, ओवा, धणे, अस्मान तारा, ज्येष्ठमध आणि चमणबार असे एकूण 14 पदार्थ वापरले जातात. हे सर्व घटक दगडाच्या मोर्टारमध्ये एकत्र केले जातात आणि बारीक वाटले जातात. त्यामुळे तांबूल हा केवळ प्रसाद नसून मानवी आरोग्यासाठी आणि पचनासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा आहार आहे. माहूरच्या रेणुका माता तांबूलला आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर संरक्षण मिळणार असून त्यामुळे बाजारपेठेतील बनावट उत्पादनांना आळा बसणार आहे. विविध औषधी गुणधर्मांनी समृद्ध असलेल्या प्रसादाचे सेवन केल्याने पचनक्रिया सुधारण्यासोबतच शरीराला खूप फायदे मिळतात.