भोटे कोशी नदीने नेपाळमध्ये कहर! 7 मृतदेह बाहेर, 384 प्रवासी बेपत्ता; 105 भारतीयांचाही शोध सुरू, बचावकार्य तीव्र

काठमांडू. उत्तर नेपाळमधील भोटे कोशी नदीला बुधवारी आलेल्या महापुराने मोठे नुकसान केले. नेपाळ पर्यटन विभागाच्या म्हणण्यानुसार, आतापर्यंत सात जणांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले आहेत, तर 384 प्रवासी बेपत्ता आहेत. बेपत्ता प्रवाशांमध्ये 105 भारतीयांसह 291 परदेशी नागरिकांचा समावेश आहे. याशिवाय 93 नेपाळी नागरिक बेपत्ता झाल्याची माहिती समोर आली आहे.

पुरामुळे तिबेटच्या सीमेला लागून असलेल्या भागात घरे, वाहने, पूल आणि इतर पायाभूत सुविधांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. स्थानिक प्रसारमाध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार, इतर अनेकजण अजूनही संपर्कात नाहीत. उत्तर रसुवा येथील सीमा चौकीवर तैनात नेपाळ सशस्त्र पोलीस दलाचे चार जवान बेपत्ता आहेत. याशिवाय रसुवा कस्टम कार्यालयातील 14 कर्मचारी आणि नेपाळ पोलिसांचे 32 सैनिक संपर्कात नसल्याची माहिती समोर आली आहे. नेपाळच्या इंडिपेंडेंट पॉवर प्रोड्युसर्स असोसिएशनच्या म्हणण्यानुसार, 15 जलविद्युत प्रकल्पांना पुराचा फटका बसला आहे, ज्यात 10 कार्यान्वित आणि पाच बांधकामाधीन प्रकल्प आहेत.

अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, बुधवारी सकाळी नऊच्या सुमारास नदीच्या पाण्याची पातळी अचानक वाढली. प्राथमिक माहितीनुसार पुराचे पाणी तिबेटमधून येत असल्याचे सांगण्यात येत आहे. तैमुरे आणि स्यारुबेसीच्या सीमावर्ती वसाहतींना सर्वाधिक फटका बसला आहे. अनेक गावे आणि पायाभूत सुविधा प्रकल्प वाहून गेल्याची नोंद झाली आहे, मात्र नुकसानीचे संपूर्ण चित्र अद्याप कळलेले नाही.

रसुवा प्रशासनाचे अधिकारी नरेंद्र परियार यांनी सांगितले की, गावे आणि प्रकल्पस्थळे वाहून गेल्याचे वृत्त आहे आणि मोठ्या प्रमाणात जीवित व वित्तहानी होण्याची शक्यता आहे. नेपाळ लष्कराच्या म्हणण्यानुसार, तिमुरे आणि स्याब्रुबेसीमध्ये वाहने, व्यावसायिक वस्तू आणि इतर मालमत्ता पाण्यात वाहून गेली. सीमाशुल्क संकुलात उभ्या असलेल्या अनेक वाहनांना आणि मालालाही पुराचा तडाखा बसला, तर नुकताच बांधलेला पूलही उद्ध्वस्त झाला.

परिस्थितीचे गांभीर्य पाहून नेपाळचे पंतप्रधान बालेंद्र शाह यांनी सिंह दरबार येथे उच्चस्तरीय बैठक घेऊन मदत आणि बचाव कार्याचा आढावा घेतला. सखल भागात अधिक दक्षता घेण्याच्या आणि विस्थापितांना तातडीने सुरक्षित स्थळी हलवण्याच्या सूचना त्यांनी दिल्या. राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम कमी आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाने रसुवा, नुवाकोट, धाडिंग, चितवन आणि गोरखा येथील नदीकाठावर राहणाऱ्या लोकांना सतर्क राहण्याचा आणि आवश्यक असल्यास सुरक्षित ठिकाणी जाण्याचा सल्ला दिला आहे.

जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) पूरग्रस्तांच्या मदतीसाठी आपत्कालीन मदत जाहीर केली आहे. आरोग्य विभागाच्या म्हणण्यानुसार, सुमारे 1,000 लोकांसाठी आवश्यक औषधे, आरोग्य उपकरणे आणि 15 आपत्कालीन तंबू पाठवले जात आहेत. काठमांडूतील बीर हॉस्पिटल आणि ट्रॉमा सेंटरमध्ये पूरग्रस्तांसाठी 100 आपत्कालीन खाटा राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत. आतापर्यंत तीन गंभीर जखमींना विमानाने काठमांडूला नेण्यात आले आहे.

नेपाळी लष्कर, सशस्त्र पोलीस दल आणि नेपाळ पोलीस यांचे संयुक्त पथक मदत आणि बचाव कार्यात गुंतले आहेत. शोध मोहिमेसाठी 14 हेलिकॉप्टर तैनात करण्यात आले आहेत. अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, बुधवारी दुपारपर्यंत २५ जणांची सुखरूप सुटका करण्यात आली होती. सध्या बेपत्ता लोकांचा शोध घेणे आणि बाधित भागात मदत पोहोचवण्याचे काम सातत्याने सुरू आहे.