सोने-चांदीचे भाव: सोने-चांदी स्वस्त होऊ शकते! सरकार आयात शुल्क कमी करण्याच्या तयारीत आहे

. डेस्क: येत्या काही दिवसांत सोने-चांदी खरेदी करणाऱ्यांसाठी दिलासादायक बातमी असू शकते. केंद्र सरकार या दोन मौल्यवान धातूंवरील आयात शुल्क कमी करण्याचा विचार करत आहे. वास्तविक, सोने-चांदीच्या आयातीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि परकीय चलनावरील दबाव कमी करण्यासाठी सरकारने आयात शुल्कात वाढ केली होती, परंतु त्याचा अपेक्षित परिणाम दिसून आला नाही. सोन्याच्या मागणीत मोठी घट होण्याऐवजी ग्रे मार्केट आणि अवैध व्यापारात वाढ झाली आहे. अशा परिस्थितीत सरकार आता आपल्या विद्यमान धोरणाचा आढावा घेत आहे.

इकॉनॉमिक टाईम्सच्या वृत्तानुसार, जेम्स अँड ज्वेलरी कौन्सिलचे अध्यक्ष राजेश रोकडे यांनी सांगितले की, सरकार आयात शुल्कात संभाव्य कपात करण्याबाबत चर्चा करत आहे. मात्र, याबाबत अद्याप अंतिम निर्णय झालेला नाही. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, उद्योगांनी सरकारला आधीच इशारा दिला होता की जास्त करांमुळे अवैध धंद्यांना प्रोत्साहन मिळू शकते. आता सरकारसमोरही तीच परिस्थिती दिसून येत आहे, कारण जास्त शुल्क असूनही सोन्याच्या मागणीत अपेक्षित घट झालेली नाही.

या वर्षी मे महिन्यात केंद्र सरकारने सोने आणि चांदीवरील कस्टम ड्युटी 6 टक्क्यांवरून 15 टक्के केली होती. पश्चिम आशियामध्ये सुरू असलेल्या तणावादरम्यान आयातीवर नियंत्रण ठेवणे आणि देशाच्या परकीय चलनाच्या साठ्यावरील दबाव कमी करण्याच्या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला. आयात शुल्कात वाढ झाल्याने सोन्याची खरेदी आणि आयात कमी होईल, अशी सरकारची अपेक्षा होती, मात्र जास्त कर आकारणीमुळे अधिकृत व्यवसायावर परिणाम झाला असून ग्रे मार्केटची व्याप्तीही वाढली आहे. भारतात सोन्याची मागणी खूप मजबूत आहे. चीननंतर भारत हा जगातील दुसरा सर्वात मोठा सोन्याचा ग्राहक आहे. देशात दरवर्षी मोठ्या प्रमाणात सोन्याची आयात केली जाते. सरकारी आकडेवारीनुसार, भारतातील सोन्याची आयात 24 टक्क्यांनी वाढून 2026 च्या आर्थिक वर्षात $71.9 अब्ज डॉलरच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे. तथापि, प्रमाणानुसार आयात घटून 721 टन झाली आहे. यावरून असे दिसून येते की, आंतरराष्ट्रीय बाजारात किमती वाढत असतानाही भारतात सोन्याची मागणी कायम आहे.

भारतात सोने हे केवळ गुंतवणुकीचे साधन नाही, तर लग्न आणि सणांच्या वेळी दागिन्यांची खरेदी हेदेखील त्याच्या मागणीचे प्रमुख कारण आहे. अशा परिस्थितीत आयात शुल्कात कोणतीही कपात केल्यास त्याचा परिणाम देशांतर्गत बाजार आणि दागिन्यांच्या व्यवसायावर होऊ शकतो. सरकारने शुल्क कमी केल्यास सोन्या-चांदीच्या दरात काहीसा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. तथापि, किमतीतील वास्तविक घसरण आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किंमत, डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची स्थिती आणि इतर करांवर देखील अवलंबून असेल. आयात शुल्कात कपात करण्याच्या चर्चेदरम्यान सोमवारी देशांतर्गत वायदे बाजारातही सोन्याच्या दरात घसरण दिसून आली. कमकुवत स्पॉट मागणीमुळे, भविष्यातील व्यवहारात सोन्याचा भाव 2,045 रुपयांनी घसरून सुमारे 1,54,236 रुपये प्रति 10 ग्रॅम झाला. अशा स्थितीत सरकारच्या पुढील पावलावर आता बाजाराचे लक्ष लागले आहे. सरकारने आयात शुल्क कमी करण्याचा निर्णय घेतल्यास त्याचा थेट परिणाम ग्राहक, ज्वेलर्स आणि संपूर्ण सराफा बाजारावर होऊ शकतो.