इंधन दरवाढीवरून ट्रम्प यांनी झेलेन्स्की यांच्यावर हल्लाबोल केला

अमेरिकेतील डिझेलच्या किमतीत प्रचंड वाढ होत असताना राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी यासाठी युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर झेलेन्स्की यांना जबाबदार धरले आहे. रशियन तेल शुद्धीकरण कारखाने आणि इंधन प्रतिष्ठानांवर युक्रेनच्या सततच्या हल्ल्यांमुळे जागतिक इंधन बाजारावर दबाव वाढत असल्याचा आरोप ट्रम्प यांनी केला.

रशियाच्या आंतरराष्ट्रीय वृत्त टेलिव्हिजन नेटवर्क रशिया टुडे (RT) नुसार, यूएस मध्ये डिझेलची राष्ट्रीय सरासरी किंमत या आठवड्यात प्रथमच $6 प्रति गॅलन ओलांडली आहे. एका आठवड्यापूर्वी सुमारे $5.85 प्रति गॅलनच्या तुलनेत शुक्रवारी किंमत $6 पेक्षा जास्त झाली. गेल्या वर्षी याच कालावधीत डिझेलची किंमत सुमारे $3.71 प्रति गॅलन होती.

आयर्लंड भेटीदरम्यान पत्रकारांशी बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, त्यांनी डिझेलच्या वाढत्या किमतीचा मुद्दा झेलेन्स्की यांच्यासमोर मांडला. त्यांनी युक्रेनच्या नेतृत्वाला रशियातील डिझेल उत्पादन सुविधांना लक्ष्य न करण्याचे आवाहन केले.

ट्रम्प म्हणाले की युक्रेनला रशियामध्ये आक्रमण करण्यासाठी इतर लक्ष्ये आहेत, परंतु डिझेल इंधन सुविधांवर हल्ले जागतिक स्तरावर इंधन पुरवठा विस्कळीत करू शकतात.

डिझेलच्या किमतीत सध्याची वाढ मुख्यत्वे मध्यपूर्वेत सुरू असलेला संघर्ष आणि अमेरिका-इराण तणाव यामुळे होत असल्याचेही अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांनी नाकारले. त्याऐवजी त्यांनी रशिया-युक्रेन युद्ध आणि युक्रेनचे हल्ले ही किंमत वाढण्याची मुख्य कारणे सांगितली.

तथापि, बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, डिझेलच्या किमतीत नुकत्याच झालेल्या वाढीमागील मुख्य कारणे म्हणजे मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली वाढ. अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारातही अनिश्चितता वाढली आहे.

युक्रेनने अलिकडच्या काही महिन्यांत रशियन तेल रिफायनरी आणि पेट्रोलियम प्रतिष्ठानांवर अनेक हल्ले केले आहेत. या हल्ल्यांमुळे रशियाच्या काही भागांमध्ये इंधनाच्या उपलब्धतेवर परिणाम झाला आणि किंमती वाढल्या. मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार या हल्ल्यांचा परिणाम डिझेलपेक्षा पेट्रोलवर झाला आहे.

देशांतर्गत बाजारपेठेत इंधनाचा तुटवडा आणि वाढत्या किमतींचा सामना करण्यासाठी रशियाने पेट्रोल, डिझेल आणि इतर पेट्रोलियम उत्पादनांच्या निर्यातीवर तात्पुरते निर्बंध लादले आहेत.

डिझेल निर्यातीवर प्रथम बंदी लादण्यात आली होती, नंतर ती गॅसोलीन उत्पादकांनाही वाढवण्यात आली होती. डिझेल निर्यातीवरील सध्याची बंदी सप्टेंबरअखेरपर्यंत कायम राहणार असून ती आणखी वाढवली जाण्याची शक्यता आहे.

अमेरिकेतील डिझेलच्या किमतीचा परिणाम केवळ वाहतूक क्षेत्रापुरता मर्यादित नाही. कृषी यंत्रसामग्री, मालवाहू ट्रक आणि मालवाहू गाड्या मोठ्या प्रमाणावर डिझेलवर अवलंबून असतात. त्यामुळे इंधनाच्या किमती वाढल्याचा थेट परिणाम कृषी उत्पादन खर्च, अन्न वाहतूक आणि पुरवठा साखळीवर होऊ शकतो.

तज्ञांच्या मते, खाद्यपदार्थांच्या एकूण किमतीत इंधनाचा वाटा प्रदेश आणि उत्पादनांमध्ये लक्षणीयरीत्या बदलू शकतो. अशा परिस्थितीत डिझेलचे दर दीर्घकाळ चढे राहिल्यास त्याचा परिणाम शेवटी अमेरिकन ग्राहकांच्या खिशावर होऊ शकतो. रशिया-युक्रेन युद्ध, मध्यपूर्वेतील तणाव आणि जागतिक तेल पुरवठ्यावरील अनिश्चितता यांचा आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारावर सतत दबाव असताना डिझेलच्या किमतींबाबत ट्रम्प यांचे वक्तव्य आले आहे.