ड्रोन हल्ल्यामुळे सौदी अरेबियाची पाईपलाईन पुढील काही आठवडे बंद राहणार, कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यात आणखी अडचणी

आखातातील देशांमध्ये अजूनही हल्ले सुरू आहेत. एका प्रादेशिक अधिकाऱ्यांनी सोमवारी सांगितले की, या हल्ल्यात सौदी अरेबियातील एक अत्यंत महत्त्वाची कच्च्या तेलाची पाईपलाईन लक्ष्य करण्यात आली. त्यामुळे या पाईपलाईनचे दुरुस्तीचे काम हाती घेण्यात आले आहे. आता हे काम बराच काळ चालेल त्यामुळे पुढील काही आठवडे ही पाईपलाईन बंद राहील. दरम्यान, सौदी अरेबियाची तेल निर्यात आणखी अडचणीत आली आहे. येमेनमधील हुथी बंडखोरांनी तांबडा समुद्राच्या सागरी मार्गांवर असलेल्या आणखी काही बेटांवर ताबा मिळवला आहे.

जागतिक पेट्रोलियम पुरवठ्याविषयी वाढलेली चिंता आणि जगातील सर्वात मोठा निर्यातदार असलेल्या सौदी अरेबियाच्या कच्च्या तेलाची बाजारपेठेत पोहोचण्याची क्षमता यावरील ताज्या घडामोडींमुळे तेलाच्या किमतीत २ टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली आहे. इराण युद्धामुळे सौदी अरेबियाला आपली निर्यात पर्शियन आखातातून दुसरीकडे वळवण्यास भाग पाडले आहे. ‘हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनी’ (स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ) पूर्णपणे सुरू नसल्याने जहाजांची वाहतूक ठप्प झाली आहे.

म्हणूनच, सौदी अरेबियाने आपल्या आखाती बंदरांमधून होणारे कच्चे तेलाचे उत्पादन लाल समुद्रावरील ‘यानबू’ बंदराकडे नेण्यासाठी देशाच्या लांबीवर १२ किलोमीटर पसरलेल्या पूर्व-पश्चिम पाईपलाईनचा वापर केला आहे. तिथून ते जहाजांवर लादून निर्यातीसाठी पाठवले जाऊ शकते. परंतु, गुरुवारी झालेल्या एका हल्ल्यानंतर अधिकाऱ्यांना ही पाईपलाईन बंद करण्यास भाग पाडले गेले. सौदी अरेबियाने या हल्ल्यासाठी इराण-समर्थित इराकमधील मिलिशिया (सशस्त्र गट) जबाबदार धरले आहे. त्यांच्या ड्रोनमुळे ही पाईपलाईन नादुरुस्त झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.

झालेल्या नुकसानाची दुरुस्ती करण्यासाठी तीन ते पाच आठवडे लागू शकतात, असे या प्रकरणाची माहिती मिळालेल्या दोन प्रादेशिक अधिकाऱ्यांनी ‘एसोसिएटेड प्रेस’ला सांगितले. दुरुस्तीचे काम सुरू असताना पाईपलाईन अंशतः चालू शकते, असे एका अधिकाऱ्याने सांगितले, परंतु किती तेल बाहेर जाऊ शकेल हे ते सांगू शकले नाहीत. नाव न सांगण्याच्या अटीवर त्यांनी ही माहिती दिली.

संशोधन संस्था ‘रिस्टॅड एनर्जी’ने सोमवारी जारी केलेल्या विश्लेषणानुसार, ऑगस्टच्या उत्तरार्धापासून ही पाईपलाईन दररोज सरासरी २.६ दशलक्ष ते ४ दशलक्ष बॅरल्स कच्चे तेल पुरवत होती – जर पाईपलाईनचा प्रवाह पूर्णपणे थांबला तर एवढ्या मोठ्या प्रमाणात पुरवठा बाजाराला मिळणार नाही. त्यात म्हटले आहे की, ब्रेंट क्रूडच्या किमती वाढून १०९ अमेरिकन डॉलरवर पोहोचणे, ‘हे स्पष्ट संकेत देते की बाजारपेठेत पुरवठ्याचे मोठे नुकसान झाले आहे’.

पाईपलाईन चालवणारी सौदीची ‘अरामको’ या तेल कंपनीने तात्काळ कोणतेही उत्तर दिले नाही. हुथींनी बेटांवर ताबा मिळवल्याने तांबडा समुद्राच्या मुख्य जलमार्गावरील पकड मजबूत झाली आहे.