पुढच्या आठवड्यात ट्रम्प-पुतिन-जिंगपिंग! चीन-बैठक हे नवे समीकरण? व्हाईट हाऊस काय म्हणतंय?

पुढील आठवड्यात 3 राष्ट्रप्रमुख चीनला भेट देणार आहेत. चीनमध्ये होणाऱ्या विशेष परिषदेला उपस्थित राहण्याचा उद्देश आहे. व्हाईट हाऊसच्या सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, परिषदेच्या बाजूला डोनाल्ड ट्रम्प, व्लादिमीर पुतिन आणि शी जिनपिंग (ट्रम्प-जिनपिंग-पुतिन मीटिंग) यांच्यात बैठकीची योजना आहे. प्रवक्त्या ऑलिव्हिया वेल्स यांनी पत्रकारांना सांगितले की, अमेरिकेचे अध्यक्ष दक्षिण चीनच्या शेनझेन शहरात आशिया-पॅसिफिक आर्थिक समन्वय शिखर परिषदेला उपस्थित राहणार आहेत. याच ठिकाणी रशिया आणि चीनच्या नेत्यांमध्ये ऐतिहासिक बैठक होऊ शकते. ते म्हणाले, “अध्यक्षांनी हे स्पष्ट केले आहे की, इतर गोष्टींबरोबरच, ते जगातील अण्वस्त्रे कमी करण्यावर चर्चा करतील, कारण अध्यक्ष ट्रम्प यांचा असा विश्वास आहे की अण्वस्त्रांचा प्रसार अत्यंत धोकादायक आहे.”

जगातील सर्वात मोठ्या अणुशक्ती देशांच्या या बैठकीत इराणचा मुद्दा पुढे येऊ शकतो, असे मानले जात असले तरी युक्रेनवर चर्चा होण्याची शक्यता कमी असल्याची माहिती आहे. मॉस्को आणि बीजिंग यांनी अद्याप या प्रकरणावर कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही. एपी आणि रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेनुसार, अमेरिकेच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने नाव जाहीर न करण्याच्या अटीवर सांगितले की, चर्चेनंतर कोणत्याही करारावर स्वाक्षरी होण्याची शक्यता नाही. 21 सदस्य राष्ट्रांनी आयोजित केलेल्या दोन दिवसीय शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी ट्रम्प बुधवारी उशिरा शेन्झेन येथे पोहोचणार असल्याचे वृत्त आहे. याशिवाय ते गुरुवारी शी जिनपिंग यांच्यासोबत द्विपक्षीय चर्चेत सहभागी होतील. 2025 मध्ये अमेरिकेच्या अध्यक्षपदाची सूत्रे हाती घेतल्यानंतर त्यांची ही चौथी बैठक असेल. वेल्स म्हणाले, ट्रम्प यांच्या दौऱ्याचा एक भाग म्हणून ते मंगळवारी फिलिपाइन्समध्ये आयोजित 'असोसिएशन ऑफ साउथईस्ट एशियन नेशन्स'च्या शिखर परिषदेलाही उपस्थित राहणार आहेत. या भेटीमुळे “अमेरिकन लोकांसाठी एक ऐतिहासिक यश मिळेल आणि इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील अमेरिकेच्या हितसंबंधांना प्राधान्य दिले जाईल.”

अमेरिका आणि रशिया यांच्यातील अण्वस्त्र नियंत्रण कराराची मुदत फेब्रुवारीमध्ये संपली. परिणामी, जगातील सर्वात मोठी अण्वस्त्रे आता मोठ्या प्रमाणावर अनियंत्रित किंवा असुरक्षित आहेत. प्रत्यक्षात, शीतयुद्ध संपवण्यास मदत करणारे शस्त्रास्त्र नियंत्रण सहकार्य देखील संपुष्टात आले. संयुक्त राष्ट्राने दोन्ही बाजूंना ताबडतोब नवीन फ्रेमवर्कवर एकमत होण्याचे आवाहन केले. परंतु ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की ते त्याऐवजी एका चांगल्या करारावर वाटाघाटी करू शकतात, ज्यामध्ये चीनचा समावेश असेल, जो सध्या आपल्या अण्वस्त्रांचा विस्तार करत आहे.

रशियाकडून डिझेल आयात करण्याचा अमेरिकेचा वादग्रस्त करार आणि मॉस्कोने तेल आणि वायू खरेदीदारांवरील निर्बंध कमी केल्याने – ज्यापैकी चीन हा प्रमुख खरेदीदार आहे – युरोपियन राष्ट्रांमध्ये चिंता वाढली आहे. हे ट्रम्प प्रशासनाच्या क्रेमलिनबद्दलच्या उदारतेचे स्पष्ट संकेत म्हणून पाहिले जाते.