महासत्तांमधील एआय युद्ध: ट्रम्प आणि जिनपिंग यांच्या भेटीपूर्वी व्हाईट हाऊसचा मोठा हल्ला

न्यूज इंडिया लाइव्ह, डिजिटल डेस्कः अमेरिका आणि चीनमध्ये सुरू असलेले 'तंत्रज्ञान युद्ध' एका नव्या आणि धोकादायक वळणावर पोहोचले आहे. बीजिंगमध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या महत्त्वपूर्ण बैठकीच्या तीन आठवड्यांपूर्वी व्हाईट हाऊसने चीनवर 'औद्योगिक स्तरावरील' तंत्रज्ञान चोरीचा खळबळजनक आरोप केला आहे. व्हाईट हाऊसने जारी केलेल्या कठोर मेमोमध्ये असे म्हटले आहे की चीनी संस्था मोठ्या प्रमाणावर अमेरिकन आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) ची 'डिजिटल चोरी' करत आहेत. या आरोपामुळे पुढील महिन्यात होणाऱ्या शिखर परिषदेच्या (१४ मे २०२६) आधी जागतिक मुत्सद्देगिरीत खळबळ उडाली आहे. 'डिस्टिलेशन' आणि 'जेलब्रेकिंग'द्वारे घरफोडी. व्हाईट हाऊसच्या ऑफिस ऑफ सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी पॉलिसी (OSTP) चे संचालक मायकेल क्रॅटसिओस यांनी जारी केलेल्या या मेमोमध्ये चीनवर 'डिस्टिलेशन' तंत्रज्ञानाद्वारे अमेरिकन एआय मॉडेल्सची कॉपी केल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. काय आहे आरोप? चीन हजारो प्रॉक्सी खाती आणि 'जेलब्रेकिंग' तंत्र वापरून OpenAI आणि Anthropic सारख्या अमेरिकन लॅबचा गुप्त डेटा काढत आहे. उद्देश: याद्वारे, चीन अमेरिकन मॉडेलशी बरोबरी करू शकणारे एआय मॉडेल्स अत्यंत कमी खर्चात तयार करत आहे. अमेरिकन तज्ज्ञ याला 'बौद्धिक संपदेची चोरी' मानत आहेत. ट्रम्प सरकारचा 'ॲक्शन प्लॅन' तयार. ट्रम्प प्रशासनाने ही 'डिजिटल पायरसी' थांबवण्याची तयारी केली आहे. व्हाईट हाऊसने स्पष्ट केले आहे की ते अमेरिकन एआय कंपन्यांशी गुप्तचर माहिती सामायिक करतील आणि परदेशी संस्थांना जबाबदार धरण्यासाठी कठोर पावले उचलतील. चिप पुरवठ्यावर संकट: या नवीन वादानंतर, Nvidia चा चीनला शक्तिशाली AI चिप्सचा पुरवठा पुन्हा धोक्यात आला आहे. जानेवारीत याला सशर्त मंजुरी मिळाली असली तरी ताज्या आरोपांनंतर अमेरिका त्यांच्यावर पुन्हा बंदी घालू शकते. संसदीय कारवाई: यूएस संसदेत एक द्विपक्षीय विधेयक देखील सादर केले गेले आहे, ज्या अंतर्गत अमेरिकन एआय मॉडेल्सची तांत्रिक वैशिष्ट्ये चोरताना पकडलेल्या परदेशी संस्थांवर कठोर निर्बंध लादले जातील. चीनने हे आरोप निराधार असल्याचे म्हटले आहे. अमेरिकेच्या या आरोपांवर बीजिंगने तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते गुओ जियाकुन यांनी वॉशिंग्टनचे दावे पूर्णपणे 'निराधार' असल्याचे वर्णन केले आहे आणि म्हटले आहे की हा चीनच्या एआय यशांना बदनाम करण्याचा प्रयत्न आहे. चीनचे म्हणणे आहे की ते त्यांच्या तंत्रज्ञानाच्या आणि कल्पकतेच्या जोरावर पुढे जात आहेत आणि अमेरिका आपले वर्चस्व गमावण्याच्या भीतीने असे आरोप करत आहे. ट्रम्प-जिनपिंग भेटीचा काय परिणाम होईल? या 'टेक वॉर'ने आगामी शिखर परिषदेचा अजेंडाच बदलून टाकल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. अमेरिकेने सेमीकंडक्टर आणि एआयवरील निर्बंध शिथिल करावेत अशी चीनची इच्छा असताना, आता ट्रम्प प्रशासनाची भूमिका अधिक कठोर होऊ शकते. 14 मे रोजी बीजिंगमध्ये होणारी ही बैठक आता केवळ व्यापार क्षेत्र नाही तर जगातील सर्वात शक्तिशाली तंत्रज्ञान – AI वर नियंत्रण ठेवण्यासाठी एक युद्धक्षेत्र देखील असणार आहे.