अपाचे हेलिकॉप्टर पाडल्यानंतर अमेरिकेचा पलटवार, ट्रम्प यांच्या सूचनांचे पालन, अनेक इराणी लक्ष्यांवर मोठा हल्ला

नवी दिल्ली: पश्चिम आशियातील तणाव पुन्हा एकदा धोकादायक पातळीवर पोहोचल्याचे दिसत आहे. गेल्या दोन महिन्यांपासून एकप्रकारे कायम असलेला नाजूक युद्धविराम आता तुटण्याच्या मार्गावर आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या सूचनेनंतर अमेरिकन लष्कराने इराणवर नवीन लष्करी कारवाई सुरू केली आहे. इराणने अमेरिकन अपाचे हेलिकॉप्टर पाडल्याच्या प्रत्युत्तरात हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. अमेरिकन बाजूने इराणच्या आक्रमक कारवायांना संतुलित प्रतिसाद असे म्हटले आहे.

अमेरिकन लष्कराच्या सेंट्रल कमांडने (सेंटकॉम) या लष्करी कारवाईला दुजोरा दिला असून ही कारवाई स्वसंरक्षणार्थ करण्यात येत असल्याचे सांगितले. अधिकृत निवेदनानुसार, राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या सूचनेनुसार, अमेरिकन सैन्याने इराणशी संबंधित लक्ष्यांवर मर्यादित लष्करी हल्ले सुरू केले आहेत. सेंटकॉमचे म्हणणे आहे की, नुकत्याच झालेल्या एका अमेरिकन लष्करी हेलिकॉप्टरचे नुकसान झाल्याच्या घटनेला प्रतिसाद म्हणून हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.

इराणच्या अनेक भागात स्फोट ऐकू आले

इराणी मीडियाच्या वृत्तानुसार, हल्ल्यांनंतर देशाच्या दक्षिणेकडील भागात अनेक ठिकाणी स्फोटांचे आवाज ऐकू आले. विशेषत: होर्मोझगान प्रांतातील विविध भागात लोकांनी मोठ्या आवाजात स्फोट झाल्याची नोंद केली. कुहेस्टक, सिरिक, मिनाब आणि बंदर अब्बास यांसारख्या क्षेत्रांचा अहवालात उल्लेख करण्यात आला आहे. मात्र, या घटनांमुळे झालेल्या नुकसानीची किंवा बाधित ठिकाणांची तपशीलवार माहिती अद्याप सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही.

अपाचे हेलिकॉप्टरच्या घटनेमुळे तणाव वाढला

अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या मते, हेलिकॉप्टरशी संबंधित घटना अलीकडच्या तणावाचे मुख्य कारण बनली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, हे हेलिकॉप्टर त्या भागात नियमित निरीक्षण मोहिमेवर होते तेव्हा ते कोसळले. यूएस प्रशासनाचा दावा आहे की या घटनेत प्रतिकूल कारवायांनी भूमिका बजावली असावी. हेलिकॉप्टरमध्ये उपस्थित असलेल्या दोन्ही क्रू मेंबर्सना सुखरूप बाहेर काढण्यात आले असून त्यांची प्रकृती स्थिर असल्याचे लष्करी अधिकाऱ्यांनी सांगितले. या बचाव मोहिमेत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला, ज्याला लष्करी तज्ज्ञ महत्त्वाचे मानत आहेत.

इराणने आपली बाजू मांडली

वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराणच्या बाजूनेही प्रतिक्रिया उमटली आहे. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी या प्रदेशात अमेरिकेच्या लष्करी उपस्थितीवर प्रश्न उपस्थित केला आणि म्हटले की परकीय सैन्याची उपस्थिती अशा संघर्षांचे कारण बनते. संवेदनशील भागात लष्करी हालचालींमुळे अपघात आणि गैरसमज होण्याचा धोका वाढतो, असे ते म्हणाले.

प्रादेशिक स्थिरतेसाठी बाह्य लष्करी हस्तक्षेप कमी केला पाहिजे, असे इराणचे नेतृत्व मानते. दरम्यान, इराणचे उप परराष्ट्र मंत्री काझेम घरीबाबादी म्हणाले की, हेलिकॉप्टरचा समावेश असलेल्या घटनेकडे जाणीवपूर्वक केलेली कारवाई म्हणून पाहू नये आणि तणाव वाढवण्याऐवजी संवादावर भर दिला पाहिजे.

दोन महिने जुनी युद्धबंदी धोक्यात

अलीकडील घटनांमुळे गेल्या दोन महिन्यांपासून पाळण्यात आलेला युद्धविरामही धोक्यात आला आहे. दोन्ही बाजूंनी संयम न दाखवल्यास परिस्थिती झपाट्याने बिघडू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. अलीकडेच इराण आणि इस्रायल यांच्यात थेट लष्करी हालचाली सुरू असल्याच्या बातम्या आल्यानेही परिस्थिती गंभीर मानली जात आहे. अशा परिस्थितीत अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावाचा परिणाम संपूर्ण पश्चिम आशियातील सुरक्षा व्यवस्थेवर होऊ शकतो.