इराणवर हल्ला करण्याची उलटी गिनती सुरू झाली होती, त्यानंतर अमेरिकेने अचानक निर्णय बदलला

इराण युद्धावर डोनाल्ड ट्रम्प: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बुधवारी दावा केला की इराणसोबत सुरू असलेला तणाव आणि युद्धसदृश परिस्थिती संपवण्यासाठी वेगाने काम केले जात आहे. मात्र, चर्चा अयशस्वी झाल्यास अमेरिका पुन्हा लष्करी कारवाई करू शकते, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

ट्रम्प म्हणाले की इराण आता तडजोडीसाठी खूप हताश असल्याचे दिसत आहे आणि जर करार झाला तर जगभरातील कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण होईल. एका सार्वजनिक कार्यक्रमात ट्रम्प म्हणाले, “आम्ही सर्वकाही संपवत आहोत. आम्ही सर्वकाही संपवत आहोत. आणि आम्ही हे युद्ध खूप लवकर संपवू.”

डोनाल्ड ट्रम्प काय म्हणाले?

हा वाद अनेक दशकांपूर्वीच मिटायला हवा होता, असे ते म्हणाले. ट्रम्प म्हणाले, “हे काम 47 वर्षांपूर्वी व्हायला हवे होते. कोणीतरी काहीतरी करायला हवे होते. आता ते होईल आणि ते खूप वेगाने होईल.” जगात तेलाचा तुटवडा नसून आगामी काळात तेलाच्या किमती झपाट्याने खाली येतील, असा दावाही ट्रम्प यांनी केला. ते म्हणाले, “तुम्ही तेलाच्या किमती घसरताना पाहाल. जगात खूप तेल आहे आणि किंमती झपाट्याने खाली येतील.”

अमेरिका मोठा हल्ला करणार होती का?

रॉयटर्सच्या रिपोर्टनुसार, ट्रम्प यांनी नंतर व्हाईट हाऊसमध्ये खुलासा केला की अमेरिका इराणवर आणखी एक हल्ला करण्याच्या अगदी जवळ आली आहे. निर्णय होण्यापूर्वीच कार्यवाही थांबविण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. ट्रम्प म्हणाले, “मी आज हल्ला करण्याचा निर्णय घेण्यापासून फक्त एक तास दूर होतो.”

त्यांचे हे वक्तव्य अशा वेळी आले आहे, ज्याच्या एक दिवस आधी त्यांनी तेहरानच्या नव्या प्रस्तावानंतर अमेरिकेने लष्करी कारवाई पुन्हा सुरू करण्याची योजना तूर्तास थांबवली आहे, असे म्हटले होते. अमेरिका, इस्रायल आणि इराणमध्ये सुरू असलेला संघर्ष संपवण्याच्या उद्देशाने हा प्रस्ताव देण्यात आला होता. ट्रम्प यांनी दावा केला की इराणी नेते “करारासाठी भीक मागत आहेत” आणि चेतावणी दिली की जर चर्चा यशस्वी झाली नाही तर अमेरिका काही दिवसात पुन्हा हल्ला करू शकते.

ट्रम्प यांच्यावर कसला दबाव?

रॉयटर्सच्या अहवालात म्हटले आहे की ट्रम्प प्रशासनावर देशांतर्गत दबाव सतत वाढत आहे. विशेषतः, होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे पुन्हा उघडण्यासाठी सरकारवर दबाव आहे. हा सागरी मार्ग जगातील तेल पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. रिपोर्टनुसार, पेट्रोल आणि डिझेलच्या वाढत्या किमती आणि काँग्रेसच्या निवडणुकीपूर्वी घसरलेली लोकप्रियता यामुळे ट्रम्प प्रशासनाच्या अडचणी वाढल्या आहेत.

इराणशी वाटाघाटी करणे सोपे का नाही?

यूएस उपाध्यक्ष जेडी व्हॅन्स यांनी देखील सांगितले की अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चेत “बऱ्यापैकी प्रगती” झाली आहे आणि दोन्ही बाजूंना दुसरी मोठी लष्करी कारवाई टाळायची आहे. “आम्ही सध्या एका चांगल्या ठिकाणी आहोत,” व्हॅन्स म्हणाले. व्हाईट हाऊसमध्ये प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधताना, व्हॅन्सने कबूल केले की इराणची ऊर्जा यंत्रणा अनेक भागांमध्ये विभागली गेली आहे, त्यामुळे वाटाघाटी करणे सोपे नाही.

ते म्हणाले, “बऱ्याच वेळा वाटाघाटी करणाऱ्या संघाची खरी स्थिती काय आहे हे स्पष्ट होत नाही.” तथापि, ते असेही म्हणाले की अमेरिका स्पष्टपणे आपल्या “लाल रेषा” म्हणजेच सीमा पुढे करत आहे. रॉयटर्सच्या म्हणण्यानुसार, व्हॅन्स म्हणाले की ट्रम्पच्या रणनीतीचा एक प्रमुख उद्देश मध्य पूर्वेतील नवीन अण्वस्त्रांची शर्यत रोखणे आहे.

अमेरिकेने हल्ला का पुढे ढकलला?

दुसरीकडे, तेहरानमध्ये, इराणच्या संसदेच्या राष्ट्रीय सुरक्षा समितीचे प्रमुख इब्राहिम अझीझी यांनी दावा केला की ट्रम्प यांनी हल्ला पुढे ढकलला कारण त्यांना समजले होते की इराण कोणत्याही कृतीला “निर्णायक लष्करी प्रत्युत्तर” देईल. इराणच्या सरकारी मीडियानुसार, तेहरानच्या नव्या शांतता योजनेत अनेक महत्त्वाच्या मागण्यांचा समावेश आहे. यामध्ये लेबनॉनसह विविध आघाड्यांवरील संघर्ष संपवणे, इराणच्या आजूबाजूला अमेरिकन सैन्याने माघार घेणे, अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांमुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई करणे, आर्थिक निर्बंध हटवणे, इराणचे साठे मुक्त करणे आणि अमेरिकेची नौदल नाकेबंदी संपवणे यांचा समावेश आहे.