पाकिस्तानच्या प्रासंगिकतेवर माजी राजदूतांचा सवाल, दाढी ठेवल्याबद्दल लष्करावरही निशाणा

सिंगापूर. सिंगापूरचे माजी राजदूत बिल्हारी कौसिकन यांनी पाकिस्तानच्या सद्यस्थितीबद्दल आणि त्याच्या प्रासंगिकतेबद्दल तीव्र टीका केली आहे. एका पॉडकास्ट मुलाखतीदरम्यान, त्यांनी 1971 मध्ये बांगलादेशच्या विभक्तीचा उल्लेख केला आणि प्रश्न उपस्थित केला की दक्षिण आशियातील मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मातृभूमी म्हणून पाकिस्तानच्या निर्मितीमागील मूळ तर्क किती समर्पक आहे. यावेळी त्यांनी पाकिस्तानी लष्करातील सैनिकांना दाढी ठेवण्याची परवानगी असल्याबाबतही प्रश्न उपस्थित केला.

कौसिकन म्हणाले की, पाकिस्तानची स्थापना दक्षिण आशियातील मुस्लिमांसाठी मातृभूमी म्हणून झाली होती, परंतु 1971 मध्ये बांगलादेश वेगळे झाल्यानंतर त्याचा मूळ पायाच प्रश्नात पडला. ते म्हणाले, “पाकिस्तानची स्थापना दक्षिण आशियातील मुस्लिमांसाठी मातृभूमी म्हणून झाली होती. पण 1971 मध्ये बांगलादेशपासून वेगळे होताच ते तर्क संपले. मग आज पाकिस्तान म्हणजे काय? फक्त तो भारत नाही?”

'लष्करच पाकिस्तानला धरून ठेवते'

पाकिस्तानी लष्करावर भाष्य करताना कौसिकन म्हणाले की, गेल्या काही वर्षांत त्यांच्यामध्ये मोठा वैचारिक बदल झाला आहे. जनरल असीम मुनीर यांच्या नेतृत्वाखालील पाकिस्तानी लष्करावर टीका करताना ते म्हणाले की, सध्या लष्कर ही देशाला एकत्र ठेवणारी प्रमुख संस्था आहे.

ते म्हणाले, “आजच्या परिस्थितीत पाकिस्तानला एकत्र ठेवणारी एकमेव संस्था म्हणजे त्याचे लष्कर. पण एकेकाळी धर्मनिरपेक्ष असलेली ही सेना आता धार्मिक सेना बनली आहे.”

पाकिस्तानी सैन्यात दाढी वाढवण्याच्या परवानगीचा संदर्भ देत कौसिकन म्हणाले, “जेव्हा कोणतेही सैन्य आपल्या सैनिकांना दाढी वाढवण्यास परवानगी देते तेव्हा समजून घ्या की ते संकटात आहे.”

अण्वस्त्रांमुळे जगाच्या नजरेत पाकिस्तान

कौसिकन यांनी पाकिस्तानच्या आर्थिक आणि राजकीय परिस्थितीवरही भाष्य केले. ते म्हणाले की, पाकिस्तान सतत अपयशाच्या उंबरठ्यावर उभा आहे, पण पूर्णपणे कोसळत नाही. सौदी अरेबियाशी संबंध ठेवून राजनैतिक सुसंगतता राखण्याच्या पाकिस्तानच्या प्रयत्नांवरही त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

सौदी अरेबियावर हौथी बंडखोरांनी हल्ला केला तेव्हाही सौदी अरेबियाने पाकिस्तानला मदतीसाठी बोलावले नाही, असे ते म्हणाले. त्यांच्या मते, पाकिस्तानच्या जागतिक प्रासंगिकतेचे एक प्रमुख कारण त्याचे अण्वस्त्रधारी देश आहे.

कौसिकनने यापूर्वीही पाकिस्तानला इशारा दिला होता. ते म्हणाले होते, “जर पाकिस्तानने आपल्या समस्या सोडवल्या नाहीत तर ते नेहमीच अपयशाच्या उंबरठ्यावर उभे राहतील. प्रत्येकाला त्याची काळजी असते कारण त्याच्याकडे अण्वस्त्रे आहेत. जर पाकिस्तानकडे अण्वस्त्रे नसती, तर कोणाला त्याची पर्वा नसते.”