पावसाळ्यात ऑफिसमध्ये झपाट्याने पसरते 'डोळ्यांचे संसर्ग'? जाणून घ्या कारणे आणि घरगुती उपाय

विषाणूजन्य डोळ्यांच्या बुबुळाच्या पुढील भागाचा होणारा दाह, 'मद्रास आय' म्हणून ओळखला जातो, एक संसर्गजन्य आहे आजार सध्या पावसाळ्याच्या दिवसात कार्यालयांमध्ये त्याचा प्रसार झपाट्याने होत आहे. कार्यालयीन वस्तूंचा सामायिक वापर, एसीमुळे बंदिस्त वातावरण आणि एकमेकांशी थेट संपर्क यांमुळे कार्यालयीन कर्मचाऱ्यांना हा संसर्ग सहज होत आहे. याबाबत डॉ डॉ. कौशिक, एमडी, चेन्नई विभागाचे प्रमुख, वासन आयकेअर-एएसजी आय हॉस्पिटल सविस्तर माहिती दिली आहे.

ताणाचा थेट परिणाम पोटावर! तणावामुळे पचनाच्या गंभीर समस्या उद्भवू शकतात, वेळेत योग्य उपचार करा

भारतात दरवर्षी पावसाळ्यात डोळे लाल होणे आणि सतत पाणी येण्याची समस्या मोठ्या प्रमाणात वाढते. पूर्वी शाळा, बस, कार यापुरते मर्यादित वाटणारा हा संसर्ग आता कार्यालयांमध्येही मोठ्या प्रमाणात पसरताना दिसत आहे. 'मद्रास आय' या नावाने ओळखला जाणारा हा आजार 'व्हायरल काँजंक्टीव्हायटिस' आहे. हा आजार प्रामुख्याने 'एडिनोव्हायरस'मुळे होतो आणि कार्यालयीन वातावरणात फार लवकर आणि सहज पसरतो.

कार्यालये या संसर्गाचे 'हॉटस्पॉट' का बनत आहेत?

'एडिनोव्हायरस'च्या वाढीसाठी आणि प्रसारासाठी कार्यालयातील वातावरण अत्यंत सुपीक आहे. दमट आणि उष्ण हवामानामुळे हा विषाणू शाळा, कार्यालये आणि गर्दीच्या ठिकाणी खूप वेगाने पसरतो. यामध्ये प्रामुख्याने एका डोळ्याला संसर्ग होतो आणि फक्त एक-दोन दिवसांत दुसऱ्या डोळ्यालाही संसर्ग होतो.

कार्यालयातील काही गोष्टी या संसर्गाच्या वाढीस अनुकूल आहेत:

उच्च-स्पर्श पृष्ठभाग आणि सतत संपर्क: हा संसर्ग प्रामुख्याने थेट संपर्काद्वारे पसरतो. एखाद्या संक्रमित व्यक्तीने स्वतःच्या डोळ्यांना स्पर्श केल्यानंतर कार्यालयातील एखाद्या वस्तू किंवा पृष्ठभागाला स्पर्श केला; दुसरी व्यक्ती मग त्याच जागेला स्पर्श करते आणि नकळत स्वतःच्या डोळ्यांना स्पर्श करते. यामध्ये मोबाईल फोन, टीव्ही रिमोट, कीबोर्ड, लिफ्टची बटणे, दरवाजाचे हँडल, मीटिंग टेबल, टॉवेल आणि स्वयंपाकघरातील भांडी यांचा समावेश आहे.

वातानुकूलित आणि बंदिस्त वातावरण: सेंट्रल A/C प्रणाली कार्यालयात एकच हवा वारंवार फिरवते, ज्यामुळे डोळे कोरडे होतात आणि संसर्गाचा धोका अनेक पटींनी वाढतो. त्यात कर्मचारी बंद आणि बंदिस्त जागेत सलग आठ किंवा अधिक तास एकत्र घालवतात. अशा वातावरणात काम करताना, दरवेळी थोडी ताजी हवा मिळणे खूप फायदेशीर ठरू शकते. वातावरणातील आर्द्रतेमुळे विषाणू जास्त काळ जगतात. दमट हवेत, विषाणू सामायिक केलेल्या, स्पर्श केलेल्या पृष्ठभागावर, वस्तूंवर दीर्घकाळ सक्रिय राहू शकतात. याव्यतिरिक्त, पावसाळ्याच्या दिवसांत गर्दीच्या सार्वजनिक वाहतुकीने (लोकल, बस, इ.) प्रवास करावा लागत असल्यामुळे, कार्यालयात पोहोचण्यापूर्वी कर्मचाऱ्यांना या संसर्गाचा धोका वाढतो.

'व्हायरल नेत्रश्लेष्मलाशोथ' प्रतिबंधात्मक उपाय:

पहिल्या चिन्हावर स्वतःला अलग करा: जरी एक डोळा लाल, पाणीदार किंवा डंख मारत असला तरीही काही दिवस 'घरी काम करा'. संसर्गाचा प्रसार रोखण्याचा हा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे.

चेहऱ्याला स्पर्श करणे टाळा: विशेषत: डोळ्यांना स्पर्श करणे अजिबात टाळा; कारण हाच मुख्य मार्ग आहे ज्याद्वारे हा विषाणू संक्रमित हातांद्वारे थेट डोळ्यांपर्यंत पोहोचतो.

आपले हात वारंवार धुवा: सामायिक कार्यालयातील उपकरणे, लिफ्ट बटणे किंवा वॉशरूम वापरल्यानंतर आपले हात धुण्यास किंवा स्वच्छ करण्यास विसरू नका.

वैयक्तिक वस्तू सामायिक करू नका: टॉवेल, चष्मा, डोळ्याचे थेंब किंवा सौंदर्यप्रसाधने यासारख्या वैयक्तिक वस्तू कोणासोबतही शेअर करू नका, अगदी थोड्या काळासाठी.

आरोग्य अपडेट: 'mRNA' लसीची यशस्वी चाचणी! कर्करोग पुन्हा टाळा; संपूर्ण शरीरात मेलेनोमा पसरण्याचा धोका कमी होतो

सामायिक पृष्ठभाग नियमितपणे, सतत निर्जंतुक करा: जेव्हा हा संसर्ग कार्यालयात प्रचलित असतो तेव्हा कीबोर्ड, फोन आणि दरवाजाचे हँडल यांसारख्या वारंवार वापरल्या जाणाऱ्या भागांचे नियमितपणे निर्जंतुकीकरण करा.

घरगुती किंवा अंदाजे उपचार टाळा: घरगुती उपचार किंवा उरलेले अँटीबायोटिक थेंब स्वतःच वापरल्याने हा विषाणू संसर्ग अधिक गंभीर होऊ शकतो; काही दिवसांपेक्षा जास्त काळ लक्षणे कायम राहिल्यास किंवा खराब होत असल्यास ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.