कैलास मानसरोवर यात्रा: लिपुलेख मार्गावर नेपाळने व्यक्त केला आक्षेप, भारताने पुराव्यांसह चोख प्रत्युत्तर दिले.

नवी दिल्ली, ४ मे. नेपाळने आगामी कैलास मानसरोवर यात्रा लिपुलेख खिंडीतून काढण्याच्या योजनेवर आक्षेप व्यक्त केला आहे. हा भाग आपला असल्याचा दावा नेपाळने केला आहे. प्रत्युत्तरादाखल भारताचे म्हणणे आहे की असे दावे न्याय्य नाहीत किंवा ऐतिहासिक तथ्ये आणि पुराव्यांवर आधारित नाहीत. लिपुलेख पास हा 1954 पासून कैलास मानसरोवर यात्रेचा मार्ग आहे. प्रलंबित सीमा समस्यांसह सर्व मुद्द्यांवर नेपाळशी रचनात्मक संवादासाठी भारत तयार आहे.

नेपाळच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने एका निवेदनात म्हटले आहे की या तीर्थयात्रा मार्गाला अंतिम स्वरूप देण्यापूर्वी (चीन आणि भारत) यांच्याशी कोणताही सल्लामसलत करण्यात आली नव्हती. कैलास मानसरोवर यात्रेवर नेपाळचा आक्षेप भारताने जून ते ऑगस्ट दरम्यान यात्रेचे आयोजन केल्याचे जाहीर केल्यानंतर काही दिवसांनी समोर आला आहे. नेपाळच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने इंटरनेट मीडियावर जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, “नेपाळ सरकारची भूमिका स्पष्ट आहे आणि महाकाली नदीच्या पूर्वेला असलेले लिपुलेख, लिम्पियाधुरा आणि कालापानी हे 1816 च्या सुगौली कराराच्या आधारे त्यांचे अविभाज्य प्रदेश आहेत या भूमिकेवर ते ठाम आहे.”

निवेदनानुसार, नेपाळ सरकारने नेपाळच्या हद्दीतून (लिपुलेख) होणाऱ्या कैलास-मानसरोवर यात्रेबाबत भारत आणि चीन या दोघांनाही आपल्या स्पष्ट भूमिकेचा पुनरुच्चार केला आहे. याआधीही नेपाळ सरकारने भारत सरकारला या भागात रस्तेबांधणी, विस्तार, सीमा व्यापार आणि तीर्थयात्रा यांसारखी कामे करू नयेत अशी विनंती केली होती. नेपाळ सरकारनेही याबाबत चीनला कळवले आहे. हे उल्लेखनीय आहे की नेपाळचा दावा आहे की लिपुलेख आणि कालापानी हे आपले क्षेत्र आहेत, तर भारताचे म्हणणे आहे की हे क्षेत्र आपल्या अधिकारक्षेत्रात येतात.