केंद्रीय मंत्रिमंडळात मोठे फेरबदल अपरिहार्य आहेत.

मोदी 3.0 मंत्रिमंडळ विस्तार : केंद्रीय मंत्र्यांना आज दिल्लीत हजर राहण्याची सूचना : एक-दोन दिवसांची प्रतीक्षा

वृत्तसंस्था/ नवी दिल्ली

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सेशेल्सहून दिल्लीसाठी रवाना झाले असून ते मायदेशी  परतल्यानंतर केंद्रीय मंत्रिमंडळात मोठा फेरबदल अपेक्षित आहे. ‘मोदी 3.0’चा लवकरच विस्तार करण्याची घोषणा कधीही केली जाऊ शकते. भाजपच्या वरिष्ठ नेतृत्वाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, पुढील 24 ते 48 तासांत मोदी मंत्रिमंडळात मोठा फेरबदल अटळ असून त्यात काही धक्कादायक ‘इन-आऊट’ची शक्यता आहे. भाजपप्रणित एनडीए सरकारमधील सर्व मंत्री आणि वरिष्ठ नेत्यांना पुढील दोन दिवस राष्ट्रीय राजधानीतच राहण्यास सांगण्यात आले आहे. याचदरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी मंगळवारी सर्व विभागीय सचिवांसोबत एक महत्त्वाची बैठक घेणार आहेत. या बैठकीत नियमांमध्ये शिथिलता, उदारीकरण आणि इतर सुधारणांच्या सविस्तर मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे.

मोदी 3.0 मंत्रिमंडळाच्या विस्ताराबाबत किंवा फेरबदलाबाबत राजकीय वर्तुळात जोरदार चर्चा सुरू आहे. सरकारने अद्याप कोणतीही अधिकृत माहिती जाहीर केली नसली तरी, राजकीय सूत्रांनी मोदी मंत्रिमंडळात संभाव्य फेरबदलाची शक्यता वर्तवली आहे. मंत्रिमंडळ आढावा अहवालाच्या आधारे काही मंत्र्यांच्या खात्यांमध्येही बदल होऊ शकतो. पावसाळी अधिवेशन जुलै महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्याच्या सुमारास सुरू होण्याची शक्यता आहे. आता मोदी 3.0 मध्ये मोठे बदल होतील की मर्यादित फेरबदल पुरेसा ठरेल, हे पाहणे बाकी आहे.

मंत्रिमंडळ विस्ताराच्या हालचाली गतिमान झाल्यानंतर आता भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि बहुतेक केंद्रीय मंत्री दिल्लीत दाखल झाले आहेत. सूत्रांनुसार, भिंडच्या खासदार संध्या राय आणि मध्य प्रदेशातील खजुराहो मतदारसंघातील खासदार व्ही. डी. शर्मा हे मोदी मंत्रिमंडळात सामील होण्याची दाट शक्यता आहे. तथापि, त्यांचा मूळ जिल्हा मोरेना असल्याने अंतिम निर्णयात बदल होऊ शकतो. मध्य प्रदेशचे राज्यसभा खासदार तरुण चुघ यांचा मंत्रिमंडळात समावेश जवळपास निश्चित मानला जात आहे.

पुढील वर्षीच्या सुरुवातीच्या महिन्यांत उत्तर प्रदेशात विधानसभा निवडणुका होणार असल्याने, भाजप या तापलेल्या राजकीय वातावरणात जनतेला एक संदेश देण्याच्या पवित्र्यात आहे. देशातील सर्वात मोठे राज्य असल्याने मंत्रिमंडळ विस्तारात उत्तर प्रदेशला अधिक महत्त्व मिळू शकते. मोदी सरकारच्या मागील दोन कार्यकाळांपेक्षा हे मंत्रिमंडळ लक्षणीयरीत्या मोठे असू शकते, असे मानले जात आहे. लोकसभेच्या एकूण जागांपैकी 15 टक्के जागांचे प्रतिनिधित्व करणारे एकूण 81-82 मंत्री नियुक्त केले जाऊ शकतात. या कार्यकाळात एकूण 72 मंत्री आहेत.

मोदींच्या नेतृत्वाखालील केंद्र सरकारच्या दुसऱ्या कार्यकाळाच्या सुरुवातीच्या स्थापनेत पंतप्रधानांसह 58 मंत्री होते. नंतर, जुलै 2021 मध्ये मंत्रिमंडळ विस्तार आणि फेरबदलानंतर पंतप्रधानांसह मंत्र्यांची संख्या 78 झाली. 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीनंतर जेव्हा मोदी सरकार पहिल्यांदा स्थापन झाले, तेव्हा सुरुवातीला एकूण 45 मंत्री होते. फेरबदल आणि विस्तारानंतर 21 नवीन मंत्र्यांच्या समावेशामुळे एकूण मंत्र्यांची संख्या 71 झाली होती.

आज विभागीय सचिवांसोबत पंतप्रधानांची महत्त्वाची बैठक

मंत्रिमंडळ फेरबदलाच्या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी मंगळवारी विभागीय सचिवांना भेटणार आहेत. पंतप्रधानांची सचिवांसोबत एक महत्त्वाची बैठक होणार आहे. वरिष्ठ नोकरशाहीसोबतची ही त्यांची दुसरी महत्त्वाची बैठक असेल. या बैठकीकडे मंत्रिमंडळ विस्तारापूर्वी पार पडणारा महत्त्वाचा टप्पा म्हणून पाहिले जात आहे. या बैठकीमध्ये नियमांमध्ये शिथिलता, उदारीकरण आणि सुधारणा यांवर विचारमंथन होणार आहे. ‘जीवन सुलभता’ आणि ‘जीवन सुलभते’ला नवी चालना दिली जाईल, असे या अहवालात म्हटले आहे. यापूर्वी 21 मे रोजी, पंतप्रधान मोदी यांनी विकसित भारताचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी नियामक आराखडा तयार करण्याकरिता केंद्रीय मंत्रिमंडळ आणि केंद्रीय सचिवांच्या संयुक्त बैठकीचे अध्यक्षस्थान भूषवले होते. आता या बैठकीत उदारीकरण आणि सुधारणा, तसेच आत्मनिर्भरतेला प्रोत्साहन देण्यावर लक्ष केंद्रित होण्याची शक्यता आहे.