नेपाळ पूर: नेपाळ आणि तिबेटमध्ये आलेल्या भीषण पुरामुळे प्रचंड विध्वंस झाला आहे, पण दोन्ही बाजूंनी समोर येत असलेले चित्र सारखे नाही. नेपाळमधील प्रसारमाध्यमं आणि स्थानिक लोकांकडून सतत माहिती समोर येत असल्यामुळे नुकसानीचा अंदाज बांधता येतो. दुसरीकडे, चीन-नियंत्रित तिबेटमधून माहितीचा प्रवाह अत्यंत मर्यादित आहे. त्यामुळेच तेथे झालेल्या प्रत्यक्ष विध्वंसावर अनेक प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
द गार्डियनच्या वृत्तानुसार, शुक्रवारपर्यंत नेपाळमध्ये पुरामुळे मृत्यूमुखी पडलेल्यांची अधिकृत संख्या ५७९ वर पोहोचली आहे. त्या तुलनेत चीनने तिबेटमध्ये केवळ पाच जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती दिली आहे.
हा फरक देखील आश्चर्यकारक आहे कारण नेपाळला लागून असलेल्या तिबेटमधील गीरोंग सीमा चौकीच्या आजूबाजूला अनेक गावे आहेत, जिथे हजारो लोक राहतात. परिसरात मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाल्याच्या वृत्तात मृतांची संख्या कमी असल्याने प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
नेपाळमधील पुराचे संपूर्ण चित्र समोर आले आहे
नेपाळमधील पत्रकार बाधित भागात पोहोचले आणि त्यांनी स्थानिक लोकांशी आणि बचाव कर्मचाऱ्यांशी चर्चा केली. त्यांच्या विधानांमुळे पुराचे पाणी घरांमध्ये कसे लवकर शिरले आणि त्यामुळे जीवितहानी झाली हे समजण्यास मदत झाली. मात्र, या आपत्तीचे नेमके कारण अद्याप स्पष्ट झाले नसून शास्त्रज्ञ त्याचा तपास करत आहेत.
तिबेटमध्ये विध्वंस नव्हे तर मदत दिसली
त्याचवेळी चीनच्या सरकारी माध्यमांनी पुराचे वृत्त दिले आणि पत्रकारांनाही प्रभावित भागात पाठवले. पण कव्हरेजमध्ये मुख्य भर मदत आणि बचाव कार्यावर होता. विध्वंसाचे विस्तृत चित्र तुलनेने कमी दिसत होते.
तिबेटमध्ये परदेशी पत्रकारांच्या हालचाली आणि कामावर बऱ्याच काळापासून कडक नियंत्रण आहे. स्थानिक लोक आणि पत्रकार यांच्यातील संपर्कही मर्यादित राहतो. लंडनच्या SOAS युनिव्हर्सिटीच्या चायना इन्स्टिट्यूटचे संचालक स्टीव्ह त्सांग यांच्या मते, चीन तिबेटशी संबंधित उपक्रमांना राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून पाहतो. अशा स्थितीत सरकारच्या मान्यतेशिवाय स्वतंत्र माहिती बाहेर येणे अत्यंत अवघड मानले जात आहे.
Comments are closed.